Luchtvaartbedrijven in VS remmen gratis vliegreizen al af

Zonder enige twijfel is het sparen van vliegmijlen in de Verenigde Staten uitgegroeid tot een nationale obsessie. In bars, op vliegvelden en op de computernetwerken Internet en CompuServe is het sparen, maar vooral het besteden van de vliegmijlen het gesprek van de dag....

OSCAR GARSCHAGEN

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Het afgelopen jaar zijn twee vakbladen over vliegmijlen - Inside Flyer en Frequent Flyer - tot wasdom gekomen en Microsoft heeft een softwareprogramma ontwikkeld voor het beheer van de mijlen.

Volgens de meeste gegevens van de twee vakbladen hebben Amerikanen in totaal 1700 miljard mijlen gespaard, die goed zijn voor 85 miljoen gratis tickets. Dat is een toename met 60 procent, gerekend vanaf 1990. En naast de vakbladen zijn er clubs opgericht van frequente vliegers die meer dan een miljoen mijlen hebben gespaard.

Dat is niet zo moeilijk meer en daar hoeft ook nauwelijks meer voor gevlogen worden. Een greep uit de aanbiedingen van telefoon- en creditcardbedrijven, de autoverhuurders, de hotelketens, de reisbureau's en de luchtvaartmaatschappijen is veelzeggend. De telefoonmaatschappijen ATT, MCI en Sprint geven voor iedere gespendeerde dollar vijf vliegmijlen bij een van de negen grote maatschappijen. De uitgekookte spaarders, die af en toe van telefoonmaatschappij veranderen, kunnen extra welkomstpremies incasseren.

VISA, Mastercard en American Express geven voor iedere bestede dollar een mijl. Wie zijn telefoonrekening met een creditcard betaalt, scoort dubbel. Degene, die consequent de boodschappen betaalt met een credit-card ziet de stand snel oplopen.

Hertz, Avis, Dollar en National lokken klanten met bonussen in de vorm van vliegmijlen, waarvan het aantal kan oplopen tot 500 of duizend mijlen per keer. Een talencursus van Berlitz is goed voor 500 mijl. Een bestelling bij een postorderbedrijf voor bloemen: 500 mijl. Een nachtje in de goedkopere Ramadas, Holiday Inns, Best Westerns of de Red Roof Inns: 500 mijl. Een weekend in het wat duurdere Sheraton, de Residence Inns en Hilton: 750 mijl.

Het systeem van frequent flyer miles, dat in 1981 door American Airlines is uitgevonden, blijkt voor de luchtvaartmaatschappijen nog steeds lonend te zijn, omdat de klanten met 'spaarrekeningen' zeer loyaal blijken te zijn. Bovendien wordt slechts 25 procent van de gespaarde mijlen daadwerkelijk omgezet in gratis vliegtickets.

Dat willen de luchtvaartmaatschappijen graag zo houden en daarom hebben de grote ondernemingen, American, United, Delta, Continental, Northwest en US Air, besloten met ingang van eind januari 1995 het puntensysteem te veranderen. Voor nationale en internationale vluchten (inclusief Hawaii) zullen dan meer gespaarde mijlen gebruikt moeten worden om een gratis ticket te verkrijgen. Alleen voor de eerste-klasreizigers, die 100- tot 150-duizend punten moeten inleveren voor reizen in de VS en naar Europa, verandert niets.

Ook voor de zogenoemde upgrades - die overigens zeer populair zijn op de lange-afstandsvluchten in de VS - zal de drempel verhoogd worden. En daarnaast willen de maatschappijen de periodes dat er geen of slechts een beperkt aantal vliegtuigstoelen beschikbaar zijn voor gratis tickets, uitbreiden. Daarover is een storm van verontwaardiging ontstaan.

Op de computernetwerken en in de twee vakbladen wordt stevig gekankerd over het feit dat in periode van kerst, oud en nieuw en pasen zo weinig gratis tickets verkrijgbaar zijn. Volgens het blad Consumer Reports Travel Letter willen de maatschappijen het aantal punten dat nodig is voor een ticket, verdubbelen of verdrievoudigen.

De luchtvaartmaatschappijen, met uitzondering van Northwest, ontkennen overigens dat zij de regels al stilletjes strenger hebben gemaakt. Northwest, waarin KLM een belang heeft, is de enige maatschappij die openlijk op bepaalde data het gebruik van gratis tickets heeft uitgesloten.

Of de maatschappijen wel bevoegd zijn de regels van het spel te veranderen is - Amerika zou Amerika niet zijn - onderwerp van juridische strijd. Dit jaar zal zelfs het Hooggerechtshof daarover een uitspraak doen in een zaak van een reiziger tegen American Airlines.

Volgens deze reiziger heeft hij in 1981 een contract gesloten met American Airlines en heeft de maatschappij zich door het eenzijdig veranderen van het puntensysteem niet aan de afspraak gehouden. Als hij in het gelijk wordt gesteld, heeft dat vergaande gevolgen voor de luchtvaartmaatschappijen.

Het bedrijfsleven intussen wil volgend jaar opnieuw proberen voor frequent vliegende personeelsleden aparte kortingen te verkrijgen. Volgens een onderzoek van IBM zouden de kosten van het zakelijk vliegverkeer met minstens 8 procent verlaagd kunnen worden als het systeem van gratis tickets niet zou bestaan.

Zakenlieden, de grote spaarders, hebben bovendien weinig aan de gespaarde mijlen. 'Ik ga in mijn korte vakantie niet nog eens in een vliegtuig zitten', aldus Gary Shea, een computerprogrammeur van AT & T, die twee maal per week van de oost- naar de westkust vliegt.

Het systeem heeft ook al tot het eerste politieke schandaaltje geleid. Uit onderzoek van ABC News is onlangs gebleken dat leden van het Congres hun gespaarde mijlen op grote schaal gebruiken voor privé-reisjes in plaats van voor zakelijk verkeer. De mijlen die zijn verdiend met reizen die zijn betaald met belastinggeld, moeten ook voor zakelijk gebruik worden aangewend. Dat de Congresleden daar nog niet zelf op waren gekomen, wekte overigens nauwelijks verbazing.

Meer over