Luchthaven lonkt naar zeven banen en meer

Houden wat je hebt, was tot voor kort het credo van Schiphol. In zijn nieuwe toekomstplannen gaat de luchthaven echter een stap verder: twee startbanen moeten erbij komen in 2020....

Van onze verslaggeefster Elaine de Boer

Schiphol mag beheerst groeien op de huidige plaats. Een luchthaven in zee valt af. Nieuwe normen voor geluid, luchtverontreiniging en veiligheid bepalen de grenzen.

Dit dappere besluit nam Paars II vlak voor Kerstmis 1999. De luchthaven Schiphol hielp het kabinet vorige week echter uit de droom.

Tot het jaar 2010 kan de luchthaven goed uit de voeten met de fysieke en milieu-ruimte die het kabinet hem geeft. Het aantal vliegbewegingen kan groeien van 400 naar 600 duizend. Maar dan gaat het knellen, voorspelden de luchthaven, vliegtuigmaatschappijen en Rijksluchtvaartdienst in de studie Businesscase Schiphol redesign.

Het aantal passagiers groeit tussen de 3 en 5,5 procent per jaar. Vliegen wordt steeds 'gewoner'. In de groeistudie die onlangs aan ambtenaren van rijk, provincie en gemeenten is voorgelegd, berekende de luchtvaartsector dat Schiphol over twintig jaar één miljoen vliegbewegingen per jaar moet verwerken.

Het 'one area'-concept dat aan de huidige inrichting van Schiphol ten grondslag ligt, voldoet dan niet meer.

Schiphol wil een zesde, eventueel een zevende baan en uitbreiding met een tweede terminal aan de overzijde van rijksweg A 4. Die tweede terminal zou 30 à 40 miljoen passagiers per jaar moeten gaan verwerken, net zoveel als Schiphol nu doet.

Van de overheid vraagt Schiphol een aftakking van de A 4 en een extra spoorlijn naar die tweede terminal, waar ook een extra station moet komen. De luchthaven wil de reistijd van de passagier van de incheckbalie naar de slurf van het vliegtuig kort houden.

Ook voor de vracht, die groeit van 2,5 naar 3,5 miljoen ton, wil de luchthaven railoverslagcapaciteit.

Voor het ontwikkelen van een zogeheten oostelijk areaal is een zesde landingsbaan tussen de Zwanenburg- en de vijfde baan nodig. Dat komt mooi uit. Want Schiphol vindt een zesde baan op die plaats ook voor de spreiding van het vliegverkeer het gunstigst.

Met een zesde baan op die plaats heeft de luchthaven bijna altijd (90 procent van de tijd) de beschikking over twee start- en landingsbanen. Bij felle zijwind valt echter de helft van de baancapaciteit weg

In de studie waarschuwt de sector dat de kosten van een dergelijke terugval van de baancapaciteit aanzienlijk kunnen zijn. Daarom houdt Schiphol de mogelijkheid open om naast de zesde baan een parallelle Kaagbaan aan te leggen.

De luchthaven ziet zo'n zevende baan als goede aanvulling op een zesde baan naast de Zwanenburgbaan. De geluidoverlast wordt dan beperkt tot periodes dat er sprake is van harde wind. Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat heeft nooit willen horen van een zevende baan voor Schiphol. Een vijfde, hooguit zesde baan, betere aanvliegroutes en stillere vliegtuigen moeten Schiphol de ruimte bieden om te groeien, zei ze tijdens een toelichting op het Schipholbesluit van 19 december 1999.

Schiphol-directeur Cerfontaine toonde zich daar destijds tevreden mee: 'Hiermee kunnen we onze positie in Europa handhaven'. Achter de schermen is echter al jaren gewerkt aan het zevenbanenstelsel dat Schiphol nu aan zo'n vijftig betrokken ambtenaren heeft voorgelegd.

Aanvankelijk wilde de luchthaven in zijn plannen de huidige Aalsmeerbaan op termijn nog schrappen omdat drie aan- en uitvliegbanen over de noord-zuidas voldoende werden geacht. Maar Schiphol heeft zich bedacht. In de studie voor het herontwerp wordt het sluiten van de Aalsmeerbaan onwenselijk bevonden.

'Sluiting beperkt de capaciteit in de piekuren en het veroorzaakt een toename van het gebruik van de Buitenveldertbaan. Daardoor verschuift de overlast van Aalsmeer naar Rijsenhout, Nieuw-Vennep en Alkemade.' Houden wat je hebt, is het credo dat Schiphol hanteert.

Of de nieuwe normen voor geluid, luchtkwaliteit en veiligheid, die door premier Kok en minister Netelenbos maatgevend zijn genoemd, in het ambitieuze groei scenario van Schiphol worden geëerbiedigd, is niet duidelijk. Al is het alleen maar omdat die normen pas komend najaar bekend gemaakt zullen worden.

Meer over