Luchtbel

ederlandse kantoren staan voor 20 miljard onder water. Zomaar een zinnetje uit Zembla. De beeldspraak moest een 'luchtbel' illustreren in de leegstand van kantoren en winkelpanden. Een bekend probleem: wie vanaf de snelweg of treinrails om zich heen kijkt, ziet de leegstand met eigen ogen.

Wie thuis blijft en wel eens televisie kijkt, zag het fenomeen al twee jaar voorbij komen in VPRO's De slag om Nederland. Hoewel die journalistieke ruimte dus allang was volgebouwd, dacht VARA's Zembla er goed aan te doen te investeren in extra grond. In een notendop het probleem dat geschetst werd, maar dan in de vastgoedwereld en gemeentebesturen. Zoals een vastgoedbelegger het kernachtig uitlegde: megalomane gemeentebestuurders plannen een nieuw te ontwikkelen gebied, en iedereen lijkt er beter van te worden. De gemeente verdient aan de verkoop van de grond, de projectontwikkelaar leent geld van banken, huurders van panden worden verleid met 'allerlei kortingen' en de projectontwikkelaar verkoopt de panden door aan investeerders. Kortom: 'De hele keten is gericht op nieuwe kantoren.'

Zembla belichtte een paar gevallen. Zoals Almere, de stad met de meeste leegstand: een kwart van de bedrijfsruimtes staat leeg, sommige zijn nooit bewoond geweest. Wethouder Scholten reist zelfs naar China om bedrijven te interesseren. Tot nu toe heeft die investering van een miljoen euro slechts 61 banen opgeleverd, volgens Zembla. De binnenstad kampt met winkelleegstand, maar de gemeente heeft een kwartier rijden verderop een nieuw winkelgebied gepland. Hoogtepunt van de megalomanie is het 120 meter hoge World Trade Center, waar de grondprijs per vierkante meter steeg met de hoogte van het gebouw, maar dat goeddeels leegstaat.

In Breda droomden bestuurders van de stad als 'poort naar Europa'. Vandaar dat 'Via Breda' er moest komen, 315 duizend vierkante meter nieuwe bedrijfsruimte. Er wil alleen niemand zitten. Inmiddels heeft Breda 79,5 miljoen euro afgeboekt op de bouwgrond die niemand wil. En daarom werd er fors bezuinigd.

Misschien was het wel de invloed van SP-gemeenteraadslid Van Lunteren die Zembla een wat populistisch uitstapje deed maken. Het ging op de koffie bij een trouwe bezoekster van buurthuis De Loper, dat nu gesloten is. Door de bezuinigingen natuurlijk. De vrouw: 'Heel veel mensen vereenzamen nu, die zitten alleen thuis.'

Speeltuintjes zouden worden weggehaald. Stoepen niet meer onderhouden. Breda zal spoedig zijn geërodeerd tot een grote woestenij. Je moest het rechtstreekse verband met de - terecht aangestipte - bouwidiotie er zelf maar bij denken.

Er werd - onder stuwende muziekklanken die de urgentie moesten verhogen - wel meer gesuggereerd in deze Zembla, voornamelijk door (oud-)wethouders van GroenLinks en SP, zonder dat hun partij werd vermeld. De Almeerse wethouder Adri Duivestein zou een onwelgevallig rapport in zijn la hebben laten liggen. Weerwoord was er niet bij.

Opvallend was het aantal partijen dat niet met Zembla wenste te spreken. De woordvoerster van de gemeente Breda niet, het gesprek met de wethouder van Almere werd afgekapt door zijn voorlichter. Zonder dat duidelijk werd waarom precies. De (altijd vermakelijke) fragmenten werden gretig gebruikt door Zembla.

Je hoorde het zachtjes juichen ter redactie erdoorheen.

undefined

Meer over