Analyse

'LPF-toestanden' omsingelen nu ook Wilders

De spanning rond de PVV en zijn leider Geert Wilders loopt steeds verder op. Het beschimpen van de Turkse president Gül heeft zich als een boemerang tegen de partij gekeerd, nu eerder deze week het Drentse PVV-Statenlid Frans van Rhee opstapte en vrijdag de coalitie van VVD, CDA en PVV in Limburg klapte. Wilders mag dat 'oude regentenpolitiek' van het CDA noemen, de lijst van ongelukken die zijn 'nieuwe' politiek veroorzaakt wordt langer en langer.

Remco Meijer
PVV-leider Geert Wilders. Beeld reuters
PVV-leider Geert Wilders.Beeld reuters

Eerder stuitte Wilders op een grens met zijn kritiek op het dragen van een hoofddoek door koningin Beatrix en prinses Máxima tijdens het staatsbezoek aan Oman. Ook daar keerde de publieke opinie zich tegen hem. Het 'Polenmeldpunt' kostte hem de loyaliteit van een van zijn trouwe medestanders van het eerste uur, Hero Brinkman. Die zette donderdag al meteen een felle aanval in op zijn oude partij tijdens het debat over de Hedwigepolder.

Incidenten
Een opsomming van andere personele perikelen begint inmiddels imposante vormen aan te nemen. Lang slaagde Wilders er met zijn nieuwe beweging in 'LPF-achtige toestanden' te voorkomen. Maar sinds zijn partij in 2010 explosief groeide, stapelen de incidenten zich op. In dat jaar haalde hij 24 Kamerzetels en won hij fors bij de verkiezingen voor Provinciale Staten.

Maar de partij is een black box gebleven en dat begint zich nu te wreken. In de peilingen, door Wilders op de voet gevolgd, daalt de partij. Volgens Synovate haalt de PVV 18 zetels als er nu verkiezingen worden gehouden.

Dit alles komt op een moment waarop Wilders voor een van de belangrijkste politieke beslissingen uit zijn loopbaan staat, zo niet de belangrijkste. Gaat hij in het Catshuis mee met de christen-democratische 'regenten' van het CDA en de liberalen van de VVD, zijn grote electorale concurrent, in extra bezuinigingen van 16 miljard? Of gaat hij terug naar de gerieflijke positie van anti-establishmentpartij die hem groot heeft gemaakt?

Slechte uitgangspositie
In dat geval zijn nieuwe verkiezingen na de zomer onvermijdelijk. Daarvoor heeft Wilders een slechte uitgangspositie. Bovendien is hij dan zijn invloed in het machtscentrum kwijt, al zou het wel de druk op zijn jonge organisatie verlichten en gelegenheid geven voor bezinning op zijn politieke avontuur.

Wél akkoord gaan in het Catshuis is een volgende fase in het accepteren van verantwoordelijkheid, maar het kan zijn 'Henk en Ingrid'-achterban verder van hem vervreemden als hij daarmee grote bezuinigingen in de gezondheidszorg en de sociale zekerheid voor zijn rekening neemt.

Niet alleen Wilders heeft de sleutel in handen natuurlijk. Als de PVV alsmaar instabieler en grilliger wordt, zullen ook Maxime Verhagen en Mark Rutte zich moeten bezinnen op voortzetting van hun minderheidskabinet met de gedoogpartner.

Anderhalf jaar leegloop bij PVV

Maart 2012
Tweede Kamerlid Hero Brinkman verlaat de PVV-fractie. Ook in de provincie scheidt Brinkman zich af. De Statenleden Monica Nunes en Gerton van Unnik gaan mee en ook Cora Bot vertrekt.

Februari 2012
In Almere stapt Marissa Visser uit de PVV-fractie.

Januari 2012
Cor Bosman, Limburgs Statenlid, wordt uit de fractie gezet.

December 2011
Het Haagse gemeenteraadslid Arnoud van Doorn wordt uit de PVV gezet. Collega Marjolein van de Waal stapt op.

November 2011
Olof Wullink stapt uit de Gelderse PVV-fractie.

Oktober 2011
Jelle Hiemstra, fractievoorzitter van de PVV in de Provinciale Staten van Friesland, stapt uit de partij.

Oktober 2011
In Noord-Brabant stapt het Statenlid Martijn Kap op.

Augustus 2011
Daniel van der Stoep stelt zijn PVV-zetel in het Europees Parlement ter beschikking, nadat hij onder invloed van alcohol een aanrijding heeft veroorzaakt.

Juli 2011
In Limburg verlaat Harm Uringa de Statenfractie.

November 2010
Tweede Kamerlid James Sharpe wil niet verder als parlementariër als blijkt dat zijn bedrijf in Hongarije is bestraft.

Hero Brinkman. Beeld anp
Hero Brinkman.Beeld anp
Meer over