postuumLou Ottens (1926-2021)

Lou Ottens (1926-2021) was de uitvinder van het cassettebandje, maar vond de cd beter

Hij was de uitvinder van het cassettebandje en zonder hem was opvolger de cd er misschien ook nooit gekomen. Lou Ottens overleed afgelopen weekend op 94-jarige leeftijd in zijn woonplaats Duizel.

Bij Philips stond Lou Ottens aan het hoofd van de ontwikkeling van het cassettebandje en de cd. Beeld ANP
Bij Philips stond Lou Ottens aan het hoofd van de ontwikkeling van het cassettebandje en de cd.Beeld ANP

De geboren Groninger die furore zou maken bij electronicaconcern Philips in Eindhoven bleef tot zijn dood nuchter en bescheiden. Tekenend is de scène uit het dubbelinterview met Ottens en de dan 36-jarige Thomas Baur, in de NRC van februari 2018. Baur begon in 2017 in Lochem zijn Bandjesfabriek, waar steeds meer artiesten, zoals Spinvis, DeWolff en Tim Knol, hun muziek op een cassettebandje laten opnemen. Het cassettebandje staat volgens Baur symbool voor ‘nostalgie, vroeger en degelijkheid’.

Het gesprek vindt plaats bij Ottens thuis in Knegsel, een dorpje onder Eindhoven. Baur en de 55 jaar oudere uitvinder gaan samen op in de geschiedenis van het cassettebandje – ‘soulmates’ noemt de interviewer ze. Maar waar het voor de romanticus Baur niet retro genoeg kan zijn, hangt Ottens amper aan de uitvinding die hem de wereld over voerde.

Probleemoplosser

Zo blijkt hij zelf nauwelijks nog bandjes te draaien (‘Alleen als ik weet dat er echt iets bijzonders op staat’) en vindt hij de cd een veel betere uitvinding. Of hij dan trotser op de cd is dan op de cassette, wil Baur weten. ‘Ik heb geen trotsmetertje’, antwoordt Ottens resoluut. ‘En wie ben ik om te zeggen wat er allemaal beter is? Ik ben boven de 90 en heb oude oren.’

Baur denkt met plezier terug aan het gesprek, waarin hij vooral een werktuigbouwkundige hoorde praten. ‘Werktuigbouwkundigen zoeken oplossingen voor problemen. Meneer Ottens deed dat met het cassettebandje. Maar toen de cd kwam, had het bandje functioneel afgedaan, er was een betere oplossing gevonden.’

Deze krant nam in 2017 de ‘compact cassette’ als een van de honderd voorwerpen op in de canon van de Nederlandse popcultuur. Ottens had de geluidsdrager in 1963 voor het eerst getoond tijdens een elektronicabeurs. Het ding was niet groter dan een pakje sigaretten en was bovendien idiotproof: wat je er ook mee deed, het bleef heel.

Ottens noemde het na zijn vondst onbegrijpelijk dat de logge bandrecorder met twee grote, losse spoelen ooit in trek was geweest. Hij had net zo lang aan de houten proefmodellen lopen zagen tot het cassettebandje in zijn jas paste.

Zeker dertig jaar lang zou zijn uitvinding ‘alomtegenwoordig’ zijn, zoals deze krant schreef. Populairste tape: de TDK SA90. In elk huishouden stonden wel drie of vier cassetterecorders. Kinderen propten de bandjes met van de radio opgenomen lievelingsmuziek in hun walkman, vader compileerde zijn eigen exemplaar voor in de autoradio. Dj’s en bandjes brachten er zichzelf mee aan de man.

Verleden tijd

Toen kwam de compact disc, waaraan Ottens met zijn team bij Philips had gesleuteld, en werd de compact cassette verleden tijd.

Ottens heeft nooit met zijn uitvindingen te koop gelopen, vertelde dochter Arine twee jaar geleden aan het Eindhovens Dagblad. Op school wisten ze niet eens dat haar vader het cassettebandje gestalte had gegeven. ‘Je kunt me de credits geven van een paar ideeën’, zei Ottens in de documentaire Cassette – A Documentary Mixtape uit 2016. ‘Maar de designers ontwikkelden het apparaat. Ik heb niets speciaals gedaan.’

Meer over