Lopend Vuur

Het nieuws: veel uitgaande jongeren gebruiken xtc volgens een onderzoek van het Trimbos-instituut. Wat opvalt: in de berichtgeving gebruiken veel meer jongeren xtc dan het onderzoek rechtvaardigt. Door JULIEN ALTHUISIUS

maandag 2 december

Trimbos-instituut

'Niet representatief'

Het Trimbos-instituut heeft een onderzoek gedaan: 60,6 procent van de respondenten van een webonderzoek, waaraan 3.355 uitgaanders tussen de 15 en 35 jaar deelnamen, gebruikte het afgelopen jaar minstens één keer de drug xtc. De respondenten zijn benaderd via de techno/housewebsite partyflock.nl en via onlineadvertenties op websites van 'party's, feesten en clubs'. Volgens Trimbos namen aan het onderzoek 'in het bijzonder frequente party- en clubbezoekers met een voorkeur voor techno en hardhouse' deel. De onderzoekers schrijven dan ook dat 'de uitgaanders in dit onderzoek niet representatief zijn voor alle jongeren en jongvolwassenen' en dat het onbekend is 'in hoeverre de steekproef representatief is voor alle uitgaande jongeren en jongvolwassen'. Het Trimbos biedt een week voor publicatie de primeur aan aan EenVandaag. 'Ze maken altijd mooie, integere items en nemen daar de tijd voor', zegt woordvoerder Marjan Heuving.

maandag 2 december, 18.15 uur

Eenvandaag

'Helft uitgaanders gebruikt xtc'

'De harddrug xtc is helemaal terug van weggeweest', begint presentator Bas van Werven de uitzending van EenVandaag. '60 procent van het jonge uitgaanspubliek slikt regelmatig zo'n pilletje.' Volgens de voice-over heeft Trimbos onderzoek gedaan onder 'jongeren die regelmatig uitgaan'.

'Zo'n 60 procent van de jongeren die we onderzocht hebben, heeft het afgelopen jaar xtc gebruikt', legt onderzoeker Ferry Goosens van Trimbos uit tijdens het item.

'Op zich vonden we de uitzending oké', zegt Heuving van Trimbos, 'maar we waren niet gelukkig met de veralgemenisering van de doelgroep tot 'uitgaande jongeren'.' Volgens Heuving was de afspraak dat Trimbos pas de volgende dag een persbericht zou sturen. Daarom is ze verbaasd dat EenVandaag na de uitzending een eigen persbericht verstuurt. 'Hun persbericht is de bron voor alle verdere berichtgeving geworden.'

Geeft EenVandaag een vertekend beeld? Eindredacteur Evelien Prud'Homme gaat daar niet expliciet op in. Wel laat ze dit weten: 'Wij kennen het Trimbos-instituut als een gerenommeerd kennisinstituut en hebben niet ingezoomd op details van de onderzoeksmethode.'

Bereik EenVandaag: 954.000 kijkers/ 500.000 unieke bezoekers per maand.

maandag 2 december, 18.45 uur

ANP

Toevoeging: bij het uitgaan

Het ANP neemt het nieuws van EenVandaag over. 'Van de jongeren die gaan stappen, gebruikte 60 procent het afgelopen jaar ten minste één keer xtc.' In de tweede versie schrijft het persbureau dat het gaat om jongeren tussen de 20 en 24.

'In dit geval is door het ANP de officiële woordvoerder van het Trimbos-instituut letterlijk geciteerd', aldus hoofdredacteur Marcel van Lingen. 'Het ANP beweert dus niet dat het beweerde zo is. Het ANP laat slechts weten dat het Trimbos-instituut een bewering doet. En het Trimbos-instituut is voor het ANP een gekwalificeerde bron.'

Het ANP-bericht wordt overgenomen door de websites van onder andere NU.nl, de Volkskrant, De Telegraaf en NOS. De meeste websites passen later de kop aan van '60 procent jongeren gebruikt xtc bij uitgaan' naar '60 procent uitgaande of clubbende jongeren gebruikt xtc'.

Volkskrant.nl-redacteur Heleen van Lier: 'Normaal zijn we kritisch op wetenschappelijke ANP'tjes, maar omdat het van het Trimbos-instituut kwam en EenVandaag het zo prominent meldde, vertrouwde ik het.' Het Trimbos-instituut gaf die avond niet meer thuis. 'De volgende dag bleek dat het ging om jongeren tussen de 20 en 24 en dat die onderzochte groep veel naar party's ging. Dat heb ik toen nog verwerkt.'

Tweede Kamerlid Joël Voordewind van de ChristenUnie heeft inmiddels getwitterd: '60 procent uitgaande jongeren gebruikt xtc. Wat een epidemie, zeer schadelijke gevolgen. Kamervragen.'

De volgende dag brengen het AD (kort boven aan pagina 3) en De Telegraaf (voorpagina) het nieuws ook.

Bereik ANP: circa 7 miljoen, onder meer via nieuwssites Bereik AD: 1.577.000 Bereik De Telegraaf: 2.086.000

dinsdag 3 december

Nieuwe Revu

'Berichtgeving verdient nuance'

'Berichtgeving rondom xtc-slikkende jeugd verdient nuance', schrijft Nieuwe Revu-redacteur Mark Schoones. Hij concludeert: 'Een kleine groep mensen die actief interesse toonde voor een onderzoek rondom drugs. Wat automatisch doet vermoeden dat deze groep meer ervaring heeft met xtc dan de gemiddelde stapper.'

Bereik Nieuwerevu.nl: 47.000 unieke bezoekers per maand.

dinsdag 3 december

NOSop3

Kleine kanttekening

De op jongeren gerichte nieuwswebsite NOSop3 nuanceert de eerdere (ANP-)berichtgeving bij de oudere broer : 'Kleine kanttekening: met name festivalbezoekers slikken 't vaakst een pilletje.'

Gerard de Kloet, chef bij NOSop3, legt uit: 'Veel collega's op onze relatief jonge redactie herkenden die aantallen helemaal niet vanuit hun eigen belevingswereld. Vanuit dat gevoel zijn we gaan uitzoeken hoe het met die cijfers zat. Toen bleek al snel dat het verhaal een stuk genuanceerder lag.'

Bereik NOSop3.nl: 340.000 unieke bezoekers per maand.

vrijdag 6 december

3voor12

'Rollen bijten elkaar'

Op de website van 3voor12, de muziekafdeling van de VPRO, laten festivalorganisaties weten niet blij te zijn. 'Dat is toch geen representatieve steekproef?', zegt Berend Schans, directeur van de Vereniging van Nederlandse Poppodia en Festivals. 'Het zou me niet verbazen als bij dergelijke feesten het drugsgebruik gemiddeld hoger ligt.'

Ook Ferry Goosens van Trimbos reageert: 'Ik snap de ophef daarover vanuit de festivals. Anderzijds waren we ons ervan bewust dat de media het zo zouden kunnen opschrijven, dat was bijna onvermijdelijk. Daarin hebben we twee rollen: we zijn een wetenschappelijk onderzoeksinstituut, maar zijn ook bezig met preventie in het uitgaansleven. Die twee rollen bijten elkaar soms.'

undefined

Meer over