Lood om uranium

'KLOPT HET dat een Nederlandse militair, die rond 1995 in Bosnië verbleef, overleden is aan leukemie?' Dit is één van de stompzinnige vragen die het geachte kamerlid Ab Harrewijn (Groen Links) verleden week heeft gesteld aan de minister van Defensie....

Ad Lagendijk

Zulke vragen stellen, kan ik ook. Klopt het, meneer Harrewijn, dat een jonge kiezer, die in 1998 een verkiezingsbijeenkomst van Groen Links bezocht, een geslachtsziekte heeft opgelopen?

Gezien de lange wachtlijsten bij medisch specialisten zullen de aangekondigde medische onderzoeken voornamelijk bestaan uit het invullen van vragenlijsten door de militairen. Ik hoop maar dat de soldaten die lijsten eerlijk zullen invullen. Ook wat betreft eventueel opgelopen geslachtsziekten. Zo'n oprechte houding verwacht ik vanzelfsprekend ook van de Italiaanse militairen.

Als de vragenlijsten niets opleveren, zal een diepergaand medisch onderzoek worden geëist. En worden toegezegd. Ik heb te doen met al die medische onderzoekers. Ze staan voor een wel zeer ondankbare taak. Als ze weigeren, zoals in eerste instantie bij de Bijlmerramp, komt minister Borst ze wel tot de orde roepen. Echte patiënten zullen weer wat langer moeten wachten op behandeling.

Wat zijn bij de Balkan-hysterie de media onverantwoord bezig. En dat verwijt betreft niet alleen de commerciële zenders. Ook de publieke omroep blijkt heel wat pulp te kunnen produceren. Iedere nitwit met een microfoon mag zijn mening geven. En het vuur aanwakkeren. Wetende dat hij later nooit ter verantwoording zal worden geroepen.

Eerst kregen we te horen dat radioactieve straling van het verarmde uranium ernstige ziektes bij de soldaten had veroorzaakt. Toen dat onhoudbaar bleek, was het de giftigheid. Een giftigheid die bekend is van alle zware metalen, zoals ook van lood of kwik.

De politiek begint te schrikken van de hysterie die ze heeft veroorzaakt. Aanvankelijk werd door vele politici diepgaand 'wetenschappelijk' onderzoek gevraagd van de gezondheidsrisico's die de soldaten gelopen zouden hebben. Ik denk dat onderzoek dat verder gaat dan het bestuderen van ingevulde vragenlijsten al gauw een jaar of wat gaat duren.

Maar een paar dagen later blijkt dat er op die korte termijn al resultaten te melden zijn van zogenaamd wetenschappelijk onderzoek. Daaruit zou blijken dat het allemaal meevalt met de gezondheidsrisico's.

Voor exacte wetenschappers is het geheel een gruwel. Feiten tellen niet. Feiten zijn saai. Alleen wetenschappers lijken daar nog in geïnteresseerd. En die deskundigen komen vanwege hun vermeende saaiheid niet aan het woord in de media.

Laat ik uw geheugen eens opfrissen. Twee jaar geleden. Toen zouden onze jongens kanker hebben gekregen van de 'straling' van Hawk-raketten. Dagenlang onderwerp op het NOS-journaal. Kamervragen. Ook de heer Harrewijn was actief in de defensie-commissie van de Tweede Kamer. Uiteraard weer met veel stoere vragen (14 oktober 1998).

Staatssecretaris van Defensie Van Hoof deed allerlei toezeggingen aan de kamer. Er zouden diepgaande medische onderzoeken komen. Hollandse Signaal Apparaten, de fabrikant van de Hawk-radar, zou erin betrokken worden. En ook België zou bij het onderzoek worden ingeschakeld.

De bewindsman beloofde allerlei termijnen waarbinnen definitieve rapporten over de kwestie zouden worden gepubliceerd. Die termijnen zijn allang verlopen.

Over dat verzuim zie ik geen kamervragen van verontruste kamerleden. Daarover hoor ik geen verontwaardigde verslaggever. Als er niet meer mee gescoord kan worden, interesseert het niemand meer wat. Ook niet als het om de ellende van een medemens gaat. Daar word ik nou ziek van.

Meer over