Londen zal sociale paragraaf EU snel tekenen Blair wijkt af van oude partijwet

De nieuwe Britse minister van Buitenlandse Zaken, Robin Cook, maakt een vliegende start. Hij verklaarde zondag dat zijn regering over zes weken in Amsterdam de sociale paragraaf van het Verdrag van Maastricht zal ondertekenen....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Daarnaast ventileerde Cook zijn ambitie om Groot-Brittannië in 'constructieve betrokkenheid' haar plaats terug te geven naast de andere grote twee in de EU, Frankrijk en Duitsland. Cook noemde het 'onwaarschijnlijk' dat zijn land deel zal uitmaken van de eerste golf landen die toetreedt tot de EMU.

Intussen heeft premier Blair de formatie van zijn uit 22 leden bestaande kabinet afgerond. Hij drukte direct zijn stempel op de samenstelling, door op een aantal belangrijke posten af te wijken van de partijwet die zegt dat degene die in het 'schaduw-kabinet' een bepaalde post bezet, dezelfde functie in het echte kabinet behoort te krijgen.

Voor de belangrijkste posities hield Blair zich wel aan dat principe. Vice-partijleider John Prescott (58) werd vice-premier, met daarnaast de verantwoordelijkheid voor Milieu, Transport en Regio's. Robin Cook (51) werd benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken, Gordon Brown (46) tot minister van Financiën en David Blunkett (49) tot minister van Onderwijs. Blunkett is de eerste blinde die het in Groot-Brittannië tot een ministerspost brengt.

Ook Jack Straw (50) behield de positie die hij al in het schaduwkabinet bezette, die van minister van Binnenlandse Zaken. Dat gold eveneens voor Ron Davies (50, Wales), Marjorie 'Mo' Mowlam (47, Noord-Ierland) en Harriet Harman (46, Sociale Zaken). Zoals verwacht had Blair vrijdag al Alexander Irvine (56), ofwel Lord Irvine of Lairg, benoemd tot Lord Chancellor - minister van Justitie. In de jaren zeventig maakten zowel Blair als diens vrouw Cherie Booth hun entree in de advocatuur op Irvine's kantoor.

Mowlam en Harman zijn twee van de vijf vrouwen in Blairs kabinet. Dit aantal is een afspiegeling van het toegenomen aantal vrouwen in de Labourfractie, dat gestegen is van 39 naar 98.

Margaret Beckett (54), in 1994 nog een van de tegenstanders van Blair in de strijd om de opvolging van John Smith, werd minister voor Handel en Industrie. Voor Becketts positie werd gevreesd, omdat zij bekend staat als 'Oud Labouriaan'.

Hetzelfde gold voor Clare Short (51). Short, in het schaduwkabinet woordvoerster vrouwenzaken, haalde zich met haar uitgesproken linkse ideeën regelmatig de woede op de hals van nieuw Labour. Zo pleitte ze twee jaar geleden voor legalisering van cannabis. Maar Blair boog voor Shorts populariteit onder brede lagen van de Labour-aanhang en benoemde haar tot minister voor Ontwikkelingssamenwerking, een post die werd opgewaardeerd tot kabinetsniveau.

De vijfde vrouw in Blairs inner sanctum is Ann Taylor, die tot leider van het Lagerhuis werd benoemd, in Groot-Brittannië een kabinetspositie.

Op een aantal posities hield Blair zich niet aan de ongeschreven wet. Hij haalde George Robertson (51) van 'Schotland' en maakte hem minister van Defensie. Robertson had zich de afgelopen maanden in Schotland minder populair gemaakt, toen hij de veranderingen van het beleid ten aanzien van decentralisatie moest zien te verkopen. In zijn plaats zal Donald Dewar (59, voormalig chief-whip) leiding gaan geven aan het ministerie voor Schotland. Hij noemde de instelling van een Schots parlement zijn 'eerste prioriteit'.

Gavin Strang (53), in de partij niet algemeen bewonderd om de wijze waarop hij oppositie voerde in de kwestie rond BSE, werd gedegradeerd tot minister voor Transport, onder John Prescott. In zijn plaats werd Jack Cunningham (57) minister van Landbouw en Visserij. Chris Smith (45), woordvoerder Gezondheid, moest zich ook een degradatie laten welgevallen. Hij wordt minister van Cultuur.

De belangrijke positie van minister voor Gezondheid viel toe aan Frank Dobson (57). Diens benoeming wordt gezien als Blairs meest duidelijke handreiking aan 'Oud Labour'. Dobson waagde het onlangs zelfs Peter Mandelsons bevel om zijn baard af te scheren te negeren. Baarden worden in Nieuw Labour gezien als erg Oud Labour. Zelfs zonder baard werd Michael Meacher door Blair te zeer een exponent van Oud Labour geacht. Hij moest genoegen nemen met een positie buiten het kabinet.

Maar het allerduidelijkst kwam het nieuwe Blairism om de hoek kijken in de benoeming van Frank Field als tweede man op Sociale Zaken, geen kabinetspost. Field (54) staat bekend als een onconventioneel denker op het gebied van vernieuwing van het stelsel van sociale voorzieningen. Blair omschreef hem ooit als iemand die 'het ondenkbare durft te denken'.

Het zal Fields belangrijkste verantwoordelijkheid zijn om de jaarlijkse overheidsuitgaven van bijna 300 miljard gulden aan sociale zekerheid, een derde van de totale begroting, naar beneden te krijgen. Daarvoor is een ingrijpende herziening van het stelsel nodig. Fields bazin Harman gaf zaterdag al enkele schoten voor de boeg. 'Het systeem van sociale zekerheid is opgezet voor mensen die niet kúnnen werken, niet voor mensen die niet willen werken. De optie van een gemakkelijk leventje met een uitkering zal verdwijnen. De optie om werk of training te weigeren ook.'

Meer over