Londen wil Frankrijk afbrengen van gevechtsrol

Premier John Major heeft het Britse parlement dinsdag voorgehouden dat de situatie in Bosnië dusdanig verslechtert dat terugtrekking van de VN-vredesmacht moet worden overwogen....

Reuter, AFP, AP

LONDEN

Major gaf toe dat een terugtrekking, waarschijnlijkgekoppeld aan opheffing van het wapenembargo tegen de Bosnische regering, 'rampzalig' zou zijn voor ex-Joegoslavië. Maar er bestaat nu eenmaal geen tovermiddel voor Bosnië, zei hij.

Volgens Major moeten de VN-militairen zich tot hun vredesbewarende taak beperken , omdat het onmogelijk is tegelijkertijd de vrede te bewaren en betrokken te zijn bij gevechten.

Major benadrukte dat Groot-Brittannië een leidende rol speelt bij de diplomatieke inspanningen om een uitweg uit de crisis te vinden. De premier heeft afgevaardigden van de internationale Contactgroep, de VN en de NAVO uitgenodigd om vrijdag in Londen te overleggen.

De chefs van staven van Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Frankrijk hebben zondag in de Britse hoofdstad overlegd over eventueel militair ingrijpen in Bosnië.

Volgens Franse militaire bronnen moet dit laatste overleg als mislukt worden beschouwd. Parijs heeft naar verluidt een gezamenlijke militaire actie voorgesteld, waaraan ook Amerikaanse en Duitse militairen zouden moeten deelnemen. Washington zowel als Bonn heeft deze optie afgewezen.

Een Franse oproep van eind vorige week aan zijn bondgenoten om binnen 48 uur een beslissing te nemen over de verdediging van de 'veilige gebieden' is onbeantwoord gebleven. Major reageerde alleen met de uitnodiging voor aanstaande vrijdag, hetgeen tot diplomatieke wrevel leidde tussen Londen en Parijs.

Dinsdag verklaarde de Britse minister van Buitenlandse Zaken Rifkind echter dat Groot-Brittannië en Frankrijk hun geschillen hebben bijgelegd en nu gezamenlijk een beleid uitstippelen. 'We mikken niet op een gevechtsrol voor de VN, ', zei hij.

Rifkind vertrok gisteren naar Washington voor overleg over de Bosnische crisis. De regering-Clinton beraadt zich dezer dagen over het sturen van meer materieel . VN-landen met eenheden in Bosnië hebben benadrukken dat de inzet van Amerikaanse gevechtshelikopters cruciaal is voor de bescherming van de blauwhelmen, als wordt besloten de 'veilige gebieden' Gorazde, Sarajevo en Bihac te verdedigen tegen de oprukkende Bosnische Serviërs.

Het Amerikaanse Congres is evenwel sterk gekant tegen verdere betrokkenheid van de VS bij de oorlog . Volgens veel Republikeinen, die zowel het Congres als de Senaat domineren, moet de VN-missie als mislukt worden beschouwd en kan het wapenembargo tegen de regering in Sarajevo maar beter worden opgeheven.

In dat geval moeten de VN-militairen uit Bosnië worden teruggetrokken, hetgeen een riskante operatie is. De VS hebben wel beloofd 25 duizend militairen in te zetten bij de evacuatie van de blauwhelmen, die door de NAVO zal worden geleid. EU-bemiddelaar voor ex-Joegoslavië Carl Bildt liet zich gisteren in Brussel voorlichten over het terugtrekkingsscenario.

Frankrijk beschuldigde de Bosnische en Kroatische autoriteiten er gisteren van de stationering van de snelle-reactiemacht te saboteren. Deze interventiemacht van 12 duizend militairen uit Frankrijk, Groot-Brittannië en Nederland (170 manschappen) is in het leven geroepen om Unprofor te beschermen, te versterken en effectiever te maken. Tot nu toe weigeren Moslims en de Kroaten in Bosnië regelmatig de militairen door te laten reizen naar hun bases.

Meer over