Lobby Barroso moet parlement paaien

De Commissievoorzitter kreeg van de EU-regeringsleiders een warm applaus. Maar europarlementariërs willen zijn scalp.

Het was bondskanselier Angela Merkel die donderdagavond spontaan opstond tijdens het diner met haar EU-collega’s en een applaus vroeg voor José Manuel Barroso. De Portugees was net door de 27 regeringsleiders aangewezen als de man om opnieuw de Europese Commissie te leiden. Het applaus kwam en was warm.

Barroso zei ‘ontroerd’ te zijn door de ‘lovende woorden’ die ze voor hem hadden. En door hun unanieme steun natuurlijk. Van geharde liberalen tot een verdwaalde communist (Cyprus), inclusief centrumleiders als Jan Peter Balkenende: alle regeringsleiders schaarden zich achter een tweede termijn voor Barroso.

De eerste belangrijke horde is daarmee genomen, maar hij is er nog niet. Het Europees Parlement moet zijn voordracht steunen, maar ligt dwars. De socialisten spraken vrijdag schande over de snelle keuze voor Barroso. Evenals de Groenen vinden zij dat de Portugees afgelopen vijf jaar te veel oog voor de markt had en te weinig voor de mens.

Bij aanvang van de eerste Commissie-Barroso (2004) stemde het parlement kandidaat-Commissaris Buttiglione weg. Europees links hoopt die stunt ditmaal te overtreffen met de scalp van een voorzitter. Om dat voor te bereiden weigeren de socialisten in juli – de eerste zitting van het nieuwe parlement – over Barroso te stemmen.

De komende weken wordt er dan ook druk gelobbyd. De huidige (Tsjechië) en de komende EU-voorzitter (Zweden) proberen een meerderheid in het parlement te vinden om Barroso’s voordracht toch in juli rond te krijgen. Ook Barroso zit niet stil, verzekeren zijn medewerkers. Hij zal leidende europarlementariërs uitnodigen voor gesprekken over het programma van de nieuwe Commissie. Met beloftes over plannen kan hij partijen over de streep trekken.

Tegelijkertijd vindt er in het parlement een levendige koehandel plaats. Er zijn tientallen prestigieuze posten te verdelen, zoals de parlementsvoorzitter en de voorzitters van commissies en rapporteurschappen. De uitslag van deze baantjescarrousel bepaalt mede de sfeer waarin Barroso wordt herkozen.

Uitstel van zijn benoeming is in eerste instantie vervelend voor Barroso. Hij blijft langer bungelen en kan niet vol gas aan de slag om zijn nieuwe ploeg samen te stellen. Bovendien komt de dag nabij dat het Verdrag van Lissabon geratificeerd is en in werking treedt. Dat Verdrag geeft het parlement meer invloed op de samenstelling van de Commissie.

Uitstel betekent ook dat de huidige Commissie nog maanden nadat haar mandaat is verlopen (eind oktober) op de winkel moet passen. Een demissionaire club speelt geen grote rol bij belangrijke besluiten, bijvoorbeeld met welk voorstel de EU in december naar de Klimaattop in Kopenhagen gaat.

Het rampscenario voor Barroso is als hij wordt afgestemd. Die kans is echter niet groot. De grootste fractie in het parlement (de conservatieve EVP) steunt hem en de oppositie tegen Barroso is versplinterd. Daarnaast is er geen andere kandidaat. De socialisten, de tweede groep in het parlement, zijn tot nog toe met niet met aan andere naam op de proppen gekomen. Staatssecretaris Timmermans (PvdA) van Europese Zaken is dan ook verbaasd over de hoge toon die zijn partijgenoten tegen Barroso aanslaan. ‘Het is tamelijk absurdistisch om je tegen een kandidaat te keren als je zelf geen alternatief hebt.’

Meer over