Linkse verbroedering aan graf van Marchais

De communistische partijleider Georges Marchais wordt vandaag begraven. Niet in Parijs , naast zijn vooraanstaande partijgenoten. Maar in zijn politieke bastion Champigny-sur-Marne, waar de tranen sinds zijn overlijden zondag rijkelijk vloeien....

MARTIN SOMMER

Van onze correspondent

Martin Sommer

PARIJS

Zijn kist is nog niet gezakt, of bekende socialisten staan te trappelen om de hele communistische partij, PCF, in één moeite door ook de grond in te werken. Oud-premier Rocard vindt dat met het verscheiden van Marchais 'het communistische project geen betekenis meer heeft'.

Minister Allègre (Onderwijs) zei voorzichtig dat er nu 'misschien plaats is' voor een linkse eenheidsbeweging. En kamerlid Emmanuelli was al bijna klaar met de hereniging van socialisten en communisten: 'We moeten Tours achter ons laten.' In 1920 scheidden zich de wegen van revolutionair en reformistisch links in de stad Tours.

Uiteraard is de opbloeiende linkse liefde niet uitsluitend te danken aan het overlijden van Marchais. De sinds juni regerende linkse coalitie loopt soepel, wat te danken is aan de verrassende stuurmanskunst van premier Jospin én de niet minder verrassende inschikkelijkheid van de PCF.

Jospin kwam maandag naar het PCF-hoofdkwartier om het condoleance-register te tekenen. Hij bleef slechts vijf minuten binnen, en beperkte zich tot het neerschrijven van zijn naam.

De socialistische premier heeft vanaf het begin gezegd dat de deelnemers aan zijn 'meervoudige meerderheid' de ruimte zouden krijgen. En hij heeft woord gehouden. Groenen en communisten mogen te hoop lopen tegen het restrictieve vreemdelingenbeleid van minister Chevènement van Binnenlandse Zaken.

Vorige week stak de premier zijn communistische vrienden een hart onder de riem, toen een rechts kamerlid de coalitie aanviel met het onlangs verschenen Livre noir du communisme. Hoe legden de betrokkenen rekenschap af van de '85 miljoen' slachtoffers van het communisme? Jospin, in de Kamer: 'Voor mij hoort het communisme bij het Volksfront, bij het verzet, bij de linkse regeringen van 1945 en 1981. Het heeft nooit de burgerlijke vrijheden aangetast. Het heeft zijn lessen uit de geschiedenis getrokken. Het is vertegenwoordigd in mijn regering en ik ben er trots op'

Het was de derde woensdag op rij dat de premier zich tijdens het vragenuurtje stortte in een hete politieke kwestie, en hij opereerde steeds sterk. Het resultaat van zijn laatste interventie - Marchais leefde op dat moment nog - was dat de PCF zijn premier dank verschuldigd was.

Van hun kant stralen de communisten nog steeds een soort opgewekte verbazing uit dat ze mee mogen regeren. Mede als gevolg van Jospins tolerantie lijkt de communistische bijdrage aan de regeringspolitiek vooral te bestaan uit een consequent uitgevoerde tactische terugtocht. Eerst hard roepen, tegen de sluiting van Renault-Vilvoorde, tegen de privatisering van France Télécom, vóór de noodzaak van een referendum over het Verdrag van Amsterdam, tegen het aftoppen van de kinderbijslag. Om vervolgens bakzeil te halen .

Dat is niet het hele verhaal. Er zijn ook overwinningen van de drie communisten in het kabinet te melden. De belangrijkste PCF-minister, Jean-Claude Gayssot op Transport, heeft zich vaardig door de vrachtrijdersstaking heen geslagen. Rechts morde toen Gayssot zich 's nachts op de barricades meldde om samen met de strijdende jongens koffie en stokbrood te gebruiken. Maar hij heeft in de onderhandelingen aanmerkelijk minder weggegeven dan zijn gaullistische voorganger Pons bij de staking van vorig jaar .

Transport is een gevoelig ministerie in verband met de onder Juppé voorgenomen herstructurering van de zwaar verlieslijdende spoorwegen (SNCF), en de beoogde privatisering van het net opgekrabbelde Air France. Onder Gayssot kreeg de SNCF er tweeduizend banen bij en werd de verkoop van Air France geschrapt. Wat betreft de per 1 januari 2000 in te voeren wettige 35-urige werkweek, het onderwerp waar Jospin zich wel van zijn dogmatische kant heeft laten kennen, vallen socialisten en communisten elkaar in de armen.

Het meest opmerkelijk is misschien wel de bijdrage van Charles Fiterman, de nummer twee onder Marchais . Fiterman zei dat de 'gezamenlijke herstichting, om het congres van Tours ongedaan te maken' een uitdaging vormt.

Komend weekeinde vindt het socialistische congres plaats in Brest. Robert Hue, nationaal secretaris van de PCF, is voor zaterdag uitgenodigd; tweede man Blotin voor het hele congres . Misschien dat er maandag al antwoord is op de vraag : 'Is de PCF oplosbaar in de PS?'

Meer over