Nieuws

Linkse leiders Latijns-Amerika willen sterker bondgenootschap, zonder invloed VS

Latijns-Amerikaanse landen moeten een economisch bondgenootschap vormen, vergelijkbaar met de voorloper van de Europese Unie. Met die boodschap opende de Mexicaanse president López Obrador zaterdag de top van de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caraïbische Staten (Celac).

De Celac-top. Beeld AFP
De Celac-top.Beeld AFP

Vooral linkse staatshoofden, onder wie de presidenten van Cuba en Venezuela, waren aanwezig in de Mexicaanse hoofdstad. Een sterker Celac moet de rol overnemen van de door de Verenigde Staten gedomineerde Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), menen zij.

De oproep van de Mexicaanse president deed denken aan de boodschap waarmee de Celac tien jaar geleden werd opgericht. Ook toen droomden Latijns-Amerikaanse leiders van een regionaal forum waar de Verenigde Staten geen deel van uitmaakten. De Celac, die 33 Latijns-Amerikaanse en Caribische landen verenigde, moest dat forum worden.

Een decennium later onderstreept de top onder leiding van tijdelijk voorzitter Mexico dit weekeinde vooral dat het jonge genootschap nog verre van een eenheid is. Het gezelschap was dit keer incompleet en werd gedomineed door linkse leiders, onder andere de kersverse Peruaanse president Pedro Castillo en de vorig jaar gekozen Boliviaanse president Luis Arce.

De linkse Mexicaanse president streek de paar aanwezige rechtse leiders bovendien tegen de haren in door op het laatste moment de omstreden Venezolaanse president Nicolás Maduro in te vliegen. Het was reden voor de Paraguayaanse president Mario Abdo Benítez om meteen zijn onvrede te uiten. ‘Mijn aanwezigheid hier betekent op geen enkele manier een erkenning van de regering van de heer Maduro’, stelde hij.

Zijn Uruguayaanse collega Luis Lacalle Pou uitte zijn zorgen over ‘wat er gebeurt in Cuba, Nicaragua en Venezuela’. Ook de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel was aanwezig en was enkele dagen eerder zelfs eregast tijdens de viering van de Mexicaanse onafhankelijkheid op 15 september.

Debat

Maduro riposteerde dat hij graag met president Abdo Benítez in debat ging over de staat van de democratie in Paraguay. Díaz-Canel beweerde dat de Uruguyaan Lacalle Pou de situatie in Cuba niet kende. ‘Het Cubaanse volk toont al zes decennia moed en vrijheid tegenover de agressie en het economische embargo van de Verenigde Staten.’ Het voorstel van de Mexicaanse president om van Celac ‘hét instrument’ te maken voor Latijns-Amerikaans overleg, kreeg dan ook vooral bijval van de linkse aanwezigen in Mexico-Stad.

‘We moeten op het Amerikaanse continent iets bouwen dat overeenkomt met het economische bondgenootschap waaruit de Europese Unie is voortgekomen’, zei López Obrador. Zo’n gemeenschap zou de regio als economisch blok meer slagkracht moeten geven tegenover de VS en Canada in het noorden, zonder in te leveren op nationale souvereiniteit, stelde hij. Rechtse leiders benadrukten tijdens de top dat de Celac en de OAS (met hoofdkantoor in het Amerikaanse Washington DC) naast elkaar kunnen bestaan.

Terwijl de Venezolaanse leider, die in eigen land met stevige repressie zijn macht handhaaft, de grote en omstreden verrassing was van de politieke top, was de linkse Argentijnse president Alberto Fernández de verrassende afwezige. De peronist Fernández stond, in tegenstelling tot Maduro, wel op de genodigdenlijst, maar zegde op het laatste moment af. Mogelijk speelde een rol dat zijn regerende linkse coalitie vorige week een flinke afstraffing kreeg te verduren tijdens tussentijdse verkiezingen. Ook het grootste Latijns-Amerikaanse land was niet aanwezig. De uiterst rechtse Braziliaanse president Jair Bolsonaro zegde begin 2020 het Braziliaanse Celac-lidmaatschap op.

Meer over