Nieuws

Linkse Boliviaanse president beloofde eenheid, maar vervolgt toch zijn rechtse voorganger

De Boliviaanse politie heeft zaterdagochtend voormalig interim-president Jeanine Añez gearresteerd. De rechtse politica leidde Bolivia tijdens een gespannen jaar na het gedwongen vertrek van de socialistische Evo Morales in november 2019. Morales’ partij MAS won afgelopen oktober opnieuw de verkiezingen en gaat nu alsnog achter de kopstukken van ‘de coup’ aan.

Voormalig interim-president Jeanine Añez praat vanuit haar cel met haar advocaten. Beeld AFP
Voormalig interim-president Jeanine Añez praat vanuit haar cel met haar advocaten.Beeld AFP

Nog geen vijf maanden nadat de Bolivianen de MAS een tweede kans gaven en de nieuwe president Luis Arce een ‘regering van eenheid’ beloofde, kiezen de socialisten alsnog voor een strafexpeditie tegen de rechtse regering die hun hegemonie een klein jaar onderbrak. ‘Ik informeer het Boliviaanse volk dat mevrouw Añez is aangehouden en in handen van de politie is’, twitterde minister van Binnenlandse Zaken Carlos del Castillo vroeg in de zaterdagochtend. Hij voegde er ‘#gerechtigheid’ aan toe. Naast de voormalig interim-president zijn ook twee ministers uit haar kabinet gearresteerd. Andere bewindslieden worden nog gezocht.

Volgens Añez zelf blijft ze vier maanden in voorlopige hechtenis, zo liet ze weten via Twitter. ‘Ze plaatsen mij vier maanden in hechtenis in afwachting van een proces wegens een ‘staatsgreep’ die nooit heeft plaatsgevonden’, twitterde Añez nadat ze tijdens een virtuele hoorzitting de uitspraak van de rechter te horen zou hebben gekregen.

Bolivia beleefde eind 2019 een van de meest gespannen periodes uit zijn recente geschiedenis. Na vermoedens van fraude bij presidentsverkiezingen gingen duizenden Bolivianen, onder meer in het rechtse oppositiebolwerk Santa Cruz, de straat op. De populariteit van Morales was tanende, nadat hij bijna veertien jaar aan de macht was geweest. Na weken van protest greep het leger in: het riep Morales op om te vertrekken. De president vluchtte naar het buitenland. In het vacuüm dat hij achterliet trad een rechtse interim-regering aan.

Bijbel

De conservatief-christelijke politica Jeanine Añez liet zich inzweren met een grote bijbel in haar hand: de inheemse Pacha Mama (Moeder Aarde) maakte plaats voor de christelijke God. Kort na haar aantreden stuurde ze het leger af op de protesterende, veelal inheemse MAS-achterban. Gingen eerst de tegenstanders van Morales de straat op, na diens vlucht op 10 november kwam in delen van het land aanhangers van de president in opstand. Bij clashes met leger en politie kwamen tientallen mensen om.

De nieuwe president Luis Arce, voormalig economieminister in de regeringen van Morales, leek aanvankelijk niet te willen vervallen in revanchisme en kondigde bij zijn aantreden een ‘regering voor alle Bolivianen’ aan. Dat voornemen lijkt vervlogen nu zijn regering alsnog een proces begint tegen de hoofdrolspelers van wat de MAS ziet als een staatsgreep tegen Morales. Añez en anderen worden verdacht van ‘terrorisme, opruiing en deelname aan een complot.’

Ex-president Añez twitterde vrijdag al een link naar haar aanhoudingsbevel. ‘De politieke vervolging is begonnen’, schreef ze. Ze wordt volgens haar verdacht van deelname aan ‘een staatsgreep die nooit heeft plaatsgevonden’. Ook Boliviaanse oppositiepartijen uitten dit weekeinde felle kritiek op de arrestatie. Haar aanhouding is ‘arbitrair, illegaal en schendt haar mensenrechten’, twitterde oud-president Carlos Mesa, een van de politici die dit najaar kandidaat was in de verkiezingen. De rechtse ex-president Jorge Quiroga stelde dat een ‘grondwettelijke opvolging wordt gecriminaliseerd’. Op maandag vindt een oppositiedemonstratie plaats in de stad Santa Cruz.

Ook de Europese Unie, bij monde van buitenlandchef Josep Borrell, waarschuwde dat het proces tegen de ex-bewindslieden vrij moet blijven van ‘politieke druk’. De Amerikaanse ambassade in La Paz riep op tot het respecteren van Añez’ ‘burgerrechten’ gedurende het proces.

Meer over