nieuws

Limburg heeft weer een provinciebestuur, maar er wordt al gesproken van ‘Noord-Koreaanse toestanden’

De politieke crisis in Limburg lijkt bezworen met de benoeming vrijdag van zes nieuwe gedeputeerden vrijdag. De toon werd meteen alweer gezet met commentaren als ‘Noord-Koreaanse toestanden’.

In het provinciehuis van Limburg wachten de nieuwe gedeputeerden met aanhang uren totdat het debat tussen de Statenleden en 'crisismanager' Johan Remkes voorbij is en ze kunnen worden geïnstalleerd.  Beeld Harry Heuts
In het provinciehuis van Limburg wachten de nieuwe gedeputeerden met aanhang uren totdat het debat tussen de Statenleden en 'crisismanager' Johan Remkes voorbij is en ze kunnen worden geïnstalleerd.Beeld Harry Heuts

Limburg heeft na drie maanden weer een nieuw provinciebestuur. Maar erg feestelijk gaat het er vrijdag niet aan toe tijdens de installatievergadering in het Limburgse parlement. Urenlang moeten de zes kandidaat-gedeputeerden op hun stoeltjes in de wandelgang wachten. Ze kunnen slechts luisteren, terwijl in de zaal bij vlagen fel over hen wordt gedebatteerd.

PVV, SP, Forum voor Democratie, SVL (afgesplitst van Forum), Partij voor de Dieren en 50Plus zijn het niet eens met de manier waarop dit extraparlementaire college is gevormd. Want waarnemend gouverneur Johan Remkes zelf heeft de gedeputeerden geselecteerd en voorgedragen. ‘Ondemocratisch’, vindt de PVV. ‘Totalitair, Noord-Koreaanse toestanden’, aldus Forum. ‘Dit proces is niet integer’, meent de SP.

Miezemauzen

Remkes hoort het allemaal met een nors gezicht aan, trommelend met de vingers op tafel, zichtbaar geïrriteerd. Na de pauze haalt de Groninger zijn gram. ‘De afgelopen tijd is mij vaak de vraag gesteld: is het u tegengevallen?’, begint hij. ‘Nee, want ik houd niet van miezemauzen. Maar op één punt wel: is er in deze Staten wel enige vorm van zelfreflectie? Is er wel enige vorm van verantwoordelijkheidsgevoel om op een fatsoenlijke manier tot een provinciebestuur te komen?’

De waarnemend commissaris van de koning (CdK) steekt zijn ergernis niet onder stoelen of banken over het gehakketak in het Limburgse parlement, dat in de nasleep van enkele integriteitsaffaires de mond vol heeft over ‘een nieuwe bestuurscultuur’. Hij daagt de Statenleden uit ook eens in de spiegel te kijken, naar de ‘parlementaire cultuur’.

Oneigenlijk

Na twee mislukte formatiepogingen heeft Remkes vorige maand het heft in eigen hand genomen om een nieuw bestuur te vormen, na de val van het voltallige college begin april. ‘Dat is een oneigenlijke rol voor een CdK. Dat is primair uw rol, Statenleden’, aldus de provinciale crisismanager. ‘Met opgewekte tegenzin heb ik die verantwoordelijkheid genomen.’ Dat is een ‘dubbel novum’ in de provinciale politiek: eerst een CdK die al bijna drie maanden in zijn eentje de provincie bestuurt, en daarna ook nog eens zelf op zoek moet naar nieuwe gedeputeerden.

Remkes erkent dat meerdere partijen eigen kandidaten naar voren hebben geschoven, uit wie hij kon kiezen. Maar niet het CDA, de grootste partij van Limburg. Want de christendemocraten hadden eerder laten weten even te passen voor een nieuw bestuur, na alle ophef over de integratieaffaires rondom CDA-bestuurders en het opblazen van de eerste formatiepoging. Remkes heeft zelf voormalig CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg uitverkoren. ‘Ik ken mevrouw Van Toorenburg als een stevige mevrouw. Die kan een heel stevige bijdrage leveren aan het bestuur van Limburg’, aldus Remkes.

Typisch oude ons-kent-ons-politiek, vinden de kritische Statenleden. Want daardoor komt het CDA toch weer aan de macht, net zoals ze dat al sinds mensenheugenis is in de zuidelijke provincie. ‘Als het pluche lonkt, is er altijd wel een CDA’er te vinden die erop wil gaan zitten’, schampert SP-fractievoorziter Marc van Caldenberg. ‘Maar dat geldt helaas ook voor enkele andere partijen.’

Naast het CDA leveren ook VVD, D66, PvdA, GroenLinks en Lokaal Limburg een gedeputeerde. In het extraparlementaire college staan de bestuurders los of losser van hun partij. Ze hebben geen dichtgetimmerd coalitieakkoord, maar gaan besturen volgens het bestaande bestuursprogramma (‘32 beleidskaders’). Die vrij algemene beleidskaders golden ook al voor het vorige extraparlementaire college, waarin PVV en Forum zaten. ‘Het is één pot nat, nu met GroenLinks, PvdA en D66 erbij’, vindt de SP’er.

Vlekjes

Bestuurscultuur en integriteit zijn door alle ophef over integriteitsaffaires hot issues in de Limburgse politiek. Dat is meteen al aan het begin van de vergadering te merken als de Statenleden de vertrouwelijke verslagen van de integriteitsscreening van de kandidaten willen zien, evenals al hun nevenfuncties. Door de oppositiepartijen worden twijfels geuit over een dubbelfunctie van VVD-kandidaat Stephan Satijn (toen hij nog wethouder van Venlo was) en over GroenLinks-kandidaat Geert Gabriëls (vanwege zijn rol als wethouder bij de val van burgemeester Heijmans in Weert). Volgens Pascale Plusquine van de PvdD ‘kleven er vlekjes aan twee kandidaten’. Maar Remkes zegt dat alles is onderzocht; hij ziet geen beletsels.

Pas in de loop van de middag wordt er gestemd over de gedeputeerden. Alle zes kandidaten kunnen rekenen op een veilige meerderheid van de zes partijen die ze vertegenwoordigen. De Statenleden uit de zes oppositiepartijen stemmen merendeels tegen. Het nieuwe Limburgse provinciebestuur kan eindelijk worden geïnstalleerd.

Toch heerst er niet echt een vrolijke stemming in de ‘feestzaal’ van het gouvernement. PvdA-fractievoorzitter Jasper Kuntzelaers verwoordt de gemoederen misschien nog wel het beste. ‘De staat van de Limburgse politiek is verschrikkelijk’, zegt hij tijdens het debat. Het vorige college is door ‘extraparlementaire chaos’ ten val gekomen. Het ‘elkaar neersabelen’ moet een keer stoppen, de provincie moet worden bestuurd. ‘Dit is het ultieme noodverband’, aldus de PvdA’er. De provincie mag blij dat er nog mensen zijn die ‘in deze chaos Limburg willen besturen’.

Meer over