nieuws

Lilianne Ploumen voert de PvdA-lijst aan: ‘Ik ben er klaar voor’

Lilianne Ploumen wordt de nieuwe lijsttrekker van de Partij van de Arbeid. Zij werd maandag gepresenteerd als opvolger van Lodewijk Asscher, die vorige week zijn verantwoordelijkheid nam voor zijn rol in de toeslagenaffaire.

Lilianne Ploumen.  Beeld ANP
Lilianne Ploumen.Beeld ANP

Daarmee krijgt de PvdA voor het eerst in de geschiedenis een vrouw bovenaan het stembiljet. Niet eerder was bij landelijke verkiezingen het aantal vrouwelijke lijsttrekkers zo groot, nu ook D66, de SP, de Partij voor de Dieren en 50Plus door een vrouw worden geleid. 

In navolging van Asscher zegt Ploumen dat ze na de verkiezingen alleen in een kabinet zal stappen als dat met minstens één andere linkse partij is. Een andere optie is ‘ondenkbaar'. In de PvdA is veel spijt over het regeeravontuur van 2012 tot 2017 met de VVD. De compromissen van die jaren werden door de PvdA-kiezers niet begrepen. Liefst wil Ploumen een geheel links kabinet, zo zei ze, zonder VVD en CDA. Dat is in de Peilingwijzer, het gewogen gemiddelde van de belangrijkste peilingen, nog wel ver weg. 

Ploumens benoeming moet zaterdag nog door de leden worden bekrachtigd tijdens een digitaal partijcongres. Binnen de partij werd eind vorige week al op Ploumen gerekend. Boven haar op de kieslijst stond nog Khadija Arib, maar die heeft haar kaarten vooral gezet op een verlenging van haar voorzitterschap van de Tweede Kamer. Outsiders als de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb of Europees commissaris Timmermans zouden pas in beeld komen als Ploumen niet beschikbaar was. 

Ploumen werd donderdag, na het vertrek van Asscher, door haar fractiegenoten al meteen tot fractievoorzitter gekozen. Er zijn in de huidige lichting niet veel PvdA’ers met meer politieke ervaring of een groter netwerk in de partij. Al in 2007 werd ze partijvoorzitter, daarna vijf jaar minister in Rutte II. Op Buitenlandse handel zat ze bovendien ver genoeg verwijderd van het sociaal-economische beleid van Diederik Samsom en Lodewijk Asscher dat veel potentiële PvdA-kiezers zo slecht beviel. Veel meer dan Asscher heeft ze de handen vrij om met het geheel vernieuwde verkiezingsprogramma - waarin weinig overeind blijft van het beleid van Rutte II - de campagne in te gaan tegen minister-president Rutte.  

Dat zal zij gaan doen met een boodschap die zij van jongsaf kreeg ingepeperd door haar vader en haar moeder, zei Ploumen maandag bij haar presentatie in De Meervaart in Amsterdam: ‘Je bent niet meer, maar zeker ook niet minder dan een ander.’ Ook partijvoorzitter Nelleke Vedelaar benadrukte dat Ploumens profiel naadloos past bij de emancipatiestrijd die de partij wil voeren: ‘Haar persoonlijke geschiedenis vertelt het verhaal van de PvdA. De dochter van een melkboer uit Maastricht kan uitgroeien tot de leider van een beweging.’

Daarmee referereerde zij ook aan Ploumens zeer succesvolle She Decides-campagne, waarmee zij als minister ten strijde trok tegen het besluit van de Amerikaanse president Donald Trump om te stoppen met de financiering van de wereldwijde voorlichting over abortus, gezinsplanning en anticonceptie. Ploumen verenigde tientallen landen en haalde bijna tweehonderd miljoen dollar op om het Amerikaanse gat te dichten. 

Ploumen zei maandag dat ze ‘gekke dagen’ achter de rug heeft maar uiteindelijk weinig twijfel kende. ‘Plotseling moest ik me afvragen: ben ik klaar voor een nieuwe grote sprong in m’n leven? Ja, ik ben er klaar voor. Politiek is de manier om te veranderen wat niet deugt. Het lijsttrekkerschap is  daarvoor een prima podium.’


Profiel Lilianne Ploumen: onverschrokken politiek activist neemt PvdA bij de hand

Interview Ploumen in gesprek met Antoinette Scheulderman: ‘Macht is een effectieve manier om te veranderen wat niet deugt’.

Analyse Toeslagenaffaire treft ook PvdA-leider Asscher in het hart

Meer over