'Lijstduwer voor de extra publiciteit'

Bekende Nederlanders die zich als lijstduwer beschikbaar stellen zorgen voor extra publiciteit. Dat is in de strijd om de kiezersgunst mooi meegenomen, denkt menig plaatselijk politicus die het zelf met minder aandacht moet stellen....

AUKJE VAN ROESSEL

Van onze verslaggeefster

Aukje van Roessel

DEN HAAG

Daar vielen de namen van de oud-voetballers Coen Moulijn, Faas Wilkes en Eddy Pieters Graafland als lijstduwer voor de samenwerkende ouderenpartijen AOV en Unie 55+. De heren zelf wisten echter niks van hun politieke duwkracht. Tijdens een vergadering van de twee partijen waren slechts hun namen genoemd, toen de dames en heren overlegden wie ze zouden kunnen benaderen. De ouderenpartijen in Rotterdam hopen nu op ex-bokser Regilio Tuur. Die heeft wél toegezegd.

Leidt veel publiciteit uiteindelijk ook tot de begeerde extra stemmen? Oud-schaatser Hilbert van der Duim weet dat het kán werken.

In 1994 was hij in zijn woonplaats Assen lijstduwer voor de Politiek Logisch en Oprechte Partij (PLOP) en kreeg zoveel voorkeurstemmen dat hij recht had op een zetel. Na enige aarzeling besloot hij in de raad te gaan zitten. Gisteren liet hij weten dat hij na vier jaar weer meer tijd aan zijn gezin wil besteden.

Voor zijn beslissing om de raadszetel te accepteren, krijgt Van der Duim een goedkeurend schouderklopje van het GPV-Kamerlid G. Schutte. 'Ik vind het moreel geen goede zaak wanneer bekende Nederlanders op een kieslijst gaan staan, terwijl ze niet in die raad willen zitten. Dan houd je de kiezers voor de gek. Als je gekozen wordt, moet je consequent zijn en de functie aanvaarden.'

Niet iedereen denkt er zo over. 'Die Schutte analyseert het nog een beetje ouderwets', vindt M. Kneepkens van de Rotterdamse Stadspartij.

Wegens succes prolongeert de Stadspartij de dichter Jules Deelder als lijstduwer bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. Ook Deelder kreeg vier jaar geleden veel voorkeurstemmen. Hij bezorgde de Stadspartij de tweede zetel in de raad, maar eiste die niet zelf op.

Hopend op evenveel succes als in Assen en Rotterdam heeft de VVD in Nuth oud-zwemster Ada Kok aangetrokken als stemmentrekker. De liberalen in Laren hadden gehoopt op Willeke Alberti, maar die - geschrokken van alle publiciteit - heeft zich teruggetrokken. Ex-schaatskampioene Yvonne van Gennip is de hoop van het CDA in Haarlem.

Leefbaar Utrecht en De Groenen in Amsterdam zijn nog druk bezig met het aantrekken van bekende Nederlanders. Volgens lijsttrekker Roel van Duijn van De Groenen moeten kandidaten bij hen wél de intentie uitspreken eventueel in de raad te gaan zitten. 'Anders hadden we een nóg rijker palet aan lijstduwers gehad', meent Van Duijn, die zich in 1994 geduwd wist door onder anderen de dichter Simon Vinkenoog, schrijfster Annie M.G. Schmidt en schaker Jan Timman. Van Duijn: 'Maar de kracht moet natuurlijk zitten in de trekkers, daar onderaan is het maar een aardigheidje.'

De partij Solidair '93 in Rotterdam zegt naast eigenbelang ook een onbaatzuchtig doel te hebben met hun lijstduwer, de acteur Rijk de Gooijer. De magie van De Gooijer hoeft van voorzitter R. Vis niet alleen op Solidair '93 af te stralen. 'Het is Rijk en ons er vooral om te doen mensen weer naar de stembus te krijgen. Iedereen zit altijd maar te zeuren, is overal tegen, maar als ze kunnen gaan stemmen, blijven ze thuis.'

Kneepkens van de Rotterdamse Stadspartij vindt al die bekende lijstduwers geen volksverlakkerij. 'Het lijstduwerschap is een fenomeen geworden. Iedereen weet dat de lijstduwer niet in de raad wil. Hij geeft jus aan de lokale democratie.'

En Kneepkens heeft nog iets: 'Jules Deelder doet nog wat voor onze stad. Dat kun je van premier Kok niet zeggen en daarmee rekent de plaatselijke PvdA zich hier nu al rijk. Ja, Kok is eigenlijk de grootste lijstduwer in Nederland.'

Meer over