Lijkt alles meer, maar is het minder?

Cruijff en Pele waren 'slechts' sterren, de Messi en Ronaldo van nu zijn megasterren. Tegenwoordig voetballen gewone sterren bij wijze van spreken bij AZ of ADO Den Haag, supersterren bij Ajax en AS Roma en megasterren bij Real Madrid en Manchester United.


Sterren doen er nog tien jaar over om de renteniersstatus te bereiken, supersterren lopen in de tijd van een seizoen binnen en megasterren hebben niet meer dan een week nodig.


Enkele jaren geleden lanceerde The Economist het woord 'panflatie'. Behalve inflatie (geldontwaarding) bestaat er ook maatontwaarding, prestatie-ontwaarding en beroepsontwaarding. In de horeca worden dezelfde porties met nieuwe superlatieven verbaal opgewaardeerd. Een kleine pizza van tien jaar geleden is nu een pizza medium, een mediumpizza heet nu large en een large is nu extra large. Bij Starbucks heet de kleinste cappuccino gek genoeg al 'tall', de middenmaat 'grande', de grote 'venti' en de allergrootste 'super venti' of 'trenta'.


Ook met kledingmaten wordt gesjoemeld, zij het in omgekeerde richting. Grotere maten klinken bewust klein. Zo is de taillemaat van een damesbroek maat 40 meer dan 10 centimeter wijder dan die in jaren zeventig. In feite is maat 44 van Mies Bouwman toen, nu maat 40 voor Caroline Tensen. Modebedrijven doen dat niet eens consequent. Uit Brits onderzoek bleek dat maat 40 bij de winkel van New Look 4 centimeter groter is dan bij keten Next. Modeketens doen dit om vrouwen die graag een zo klein mogelijk maatje willen, tot koop aan te zetten. En en passant wordt het groeiende obesitasprobleem verhuld.


De panflatie groeit, terwijl de inflatie daalt. Vroeger was een vijfsterrenhotel het summum van luxe. Nu zijn er al hotels met zes- of zeven sterren. Wat vroeger een 'standaardkamer' in een hotel was, heet nu een 'deluxe'. Ook in het onderwijs lijkt sprake van panflatie. Wat vroeger een 7 was, is nu een 9. En de 5 van 1980 is al gauw een 7.


Vooral bij beroepen is het hard gegaan: de werkster van toen is nu de interieurverzorgster, de verklikker een klokkenluider, de baas van een productie-afdeling een productiedirecteur en de hoogste baas een ceo. Economen zijn er niet blij mee. Het werkt volgens hen marktverstorend. Voordat iemand er erg in heeft, heet de interieurverzorgster van nu in 2025 huishoudkundig ingenieur, en zal de 'echte' ingenieur zich iets als registeringenieur moeten gaan noemen. Gekscherend worden toekomstige prostituees al intimiteitsmanager of horizontal hostess genoemd.


Door de geldkraan dicht te draaien kunnen centrale banken de 'gewone' inflatie nog matigen. Maar tegen panflatie bestaan geen middelen. Of zoals de Duitse bankier Karl Otto Pöhl zei: 'Het is net tandpasta. Je kunt het uit de tube drukken, maar je kunt het er niet in terugstoppen.'


Deze sportzomer zal de panflatie een nieuw hoogtepunt bereiken.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

undefined

Meer over