'Liever lelijke, maar kloppende foto'

Meer aanhang creëren voor een omstreden politicus, zoals Silvio Berlusconi. Letterlijk. Foto’s manipuleren is populair. Dat niet iedereen even goed is met het programma Photoshop toont de website photoshopdisasters.blogspot.com....

Thijs Hartveld

Hoewel mislukte photoshops in ruime mate te zien zijn op internet, blijven fotografen hun foto’s bewerken. Volgens Edie Peters, hoofdredacteur van online platform voor fotografie PhotoQ, valt het in Nederland nu wel mee. ‘De laatste vijf jaar heb ik minder schandalen gehoord. Ik heb de indruk dat het in de serieuze fotojournalistiek nog maar weinig voorkomt, maar het is moeilijk om dat zeker te weten.’

Foto’s bewerken lijkt een Amerikaans fenomeen. Modellen worden er non-stop gladgestreken, is de overtuiging. Toch kent Nederland ook enkele schandalen. Freelancefotograaf Jean-Pierre Jans kon zijn contract met de Volkskrant gedag zeggen, nadat uitkwam dat hij enkele foto’s had bewerkt. Defensiefotograaf Sjoerd Hilckmann had ook gerommeld met zijn werk. Op een foto van een pantserwagen in Uruzgan, die genomineerd was voor de Zilveren Camera in 2007, had hij de sleepstangen weggepoetst. Daardoor was niet te zien dat de auto werd voortgetrokken. ‘De heisa rondom die schandalen heeft voor een afname in het gebruik van Photoshop in de fotojournalistiek gezorgd. Veel mensen zijn nu gewaarschuwd.’

Regels voor fotomanipulatie bestaan niet. ‘Niet voor iedereen’, zegt Peters. ‘Persbureaus zoals ANP en Reuters hebben een eigen regelgeving opgezet. Dat zijn gedetailleerde omschrijvingen over wat wel en niet mag. Er bestaan geen wettelijke regels. Het is erg lastig om dat vast te leggen, omdat situaties erg van elkaar verschillen. En het valt moeilijk te controleren.’

In de journalistiek moeten fotografen niet manipuleren, meent Peters. ‘Ik zie liever een lelijke foto die klopt, dan een mooie die is gemanipuleerd. Je moet als fotojournalist of documentairefotograaf de werkelijkheid zo echt mogelijk laten zien. Maar er zijn zat fotografen die nog photoshoppen, waar we niets van weten.’

Door de vele missers weten mensen dat er flink gesleuteld wordt. Waarom stoppen fotografen er niet mee? ‘Ik vergelijk het altijd met fietsers die door rood rijden. Het mag niet, maar je doet het toch omdat je weet dat je vaak niet wordt bestraft. In de reclamewereld ligt het natuurlijk anders. Manipuleren van foto’s hoort er bij. Belangrijk is de strikte scheiding tussen de genres. In de journalistiek hoort het gewoon niet thuis.’

Meer over