Liefde zonder woorden

Het decor zou het Wenen van Orson Welles kunnen zijn, of het Praag van Alfred Kubin, met die straatklinkers en lange schaduwen, grimmige agenten en subversieve elementen....

Joost Pollmann

Het scenario van Roelof Wijtsma munt niet uit in helderheid, maar des te verrassender is zijn tekenstijl. Of eigenlijk moet je zeggen: de combinatie van gebruikte technieken. Wijtsma knipt bijvoorbeeld tekeningen uit en plaatst ze voor een onscherpe fotografische achtergrond, waardoor er extra diepte ontstaat.

BD muette, zeggen de Fransen, en dat klinkt beter dan 'stomme strip'. Woordloos beeldverhaal is misschien een betere naam voor het genre, dat wereldwijd flink wat aanhangers telt. In Nederland is Erik Kriek de bekendste vertegenwoordiger, in Amerika hebben Kristof Spacey en David Safier zich onlangs bij het gezelschap gevoegd. Hun zwijgende boek heet Hoop en wordt op de markt gebracht door de steeds ambitieuzer wordende stripuitgever Bee Dee.

Hoop is een liefdesgeschiedenis, over een jonge vrouw die een zoontje heeft en haar brood verdient als nachtclubdanseres. Haar geheimeliefde is de overbuurman, een tekenaar voor wie ze wel eens naakt poseert. Dat hij ook op haar verliefd is, merkt ze pas aan het eind van het boek. Een corny verhaaltje dus, maar bij een strip zonder tekstballonnen is het al spannend genoeg om te zien hoe de tekenaar zich redt. Maak maar eens in plaatje duidelijk dat iemand zich schaamt.

Wat hebben haring en Victor Hugo, artisjokken en Ally MacBeal met elkaar te maken? Dat ze langs associatieve weg met elkaar verbonden zijn in de schedel van Philippe Hollevout. Hij had zich voorgenomen een maand lang het hele alfabet te tekenen, letter na letter en voor de vuist weg. Na dertig dagen vrij associn had hij 602 begrippen te pakken, die hij bundelde in Inventaire (Editions Amamn).

Het is een woordloos woordenboek geworden dat in geen enkele Franse les mag ontbreken, want de lezer (de kijker) is gedwongen diep in zijn of haar vocabulaire te spitten. Bij de N is de neus (nez) snel gevonden, maar wie is dat arrogante heerschap? Ah, Nabokov natuurlijk! Achterin is een uitgeschreven index opgenomen, die op zichzelf al leest als poe: 542 urine, 543 ubiquit544 uppercut, 545 un fan de U2. En daar dan tekeningetjes bij.

Meer over