Liefde tussen Schr en Bild is voorbij

Bondskanselier Schr geeft geen interviews meer aan Bild-Zeitung...

Dat is een mededeling om bij stil te staan. Het is misschien nog wel een groter teken van de nood waarin de Duitse kanselier verkeert dan het nieuws dat hij aftreedt als voorzitter van zijn partij, de SPD.

Schr en Bild, dat las als een echte liefdesroman. Als geen andere politicus begreep hij de waarde van goede betrekkingen met de makers van de boulevardpers. Die brengen de Duitsers niet alleen blondines die zich naast hun foto er over beklagen dat ze hun bovenstukje kwijt zijn of spraakmakende nieuwtjes als 'Julius Caesar: was het zelfmoord?', ze hebben ook grote invloed op de politiek. Bild heeft een oplage van 3,8 miljoen en bereikt (naar eigen zeggen) twaalf miljoen lezers, waaronder veel kleine lieden die sociaal-democratisch stemmen.

Schr gebruikte de boulevardpers handig voor zijn opkomst in de SPD en de overwinning op Helmut Kohl. De 'mediakanselier' accepteerde de symbiose van politiek en media als een natuurgegeven. Regeren, zei hij, 'gaat niet tegen en niet zonder de media'. Legendarisch, maar nooit bevestigd is zijn uitspraak dat 'je voor het regeren genoeg hebt aan Bild, BamS und Glotze' (Bild, Bild am Sonntag en de buis). Feit is dat Schr liever politiek maakt via de media dan op taaie partijvergaderingen.

Schrs eerste (zeer welwillende) biografie werd geschreven door twee Bild-journalisten. Een van hen, Bela Anda, werd zijn woordvoerder. Het was uitgerekend Anda die vorige week het besluit van de kanselier om geen interviews meer aan Bild te geven naar buiten bracht. 'De manier waarop de politiek van de regering hier wordt behandeld, is een mengeling van spot, hetze en het verachtelijk maken van de hoofdpersonen, gegarneerd met halve waarheden', zei Anda over zijn voormalige krant.

Eerder hadden Bild en het links-liberale Stern, dat ook heftig tekeer gaat tegen Schr, te horen gekregen dat er geen plaats meer voor hun verslaggevers was in het vliegtuig van de bondskanselier bij de reizen naar Turkije en de Verenigde Staten.

Er is iets grondig misgegaan tussen Schr en de populaire media. Bij de bondsdagverkiezingen koos Bild de zijde van Schrs rivaal Stoiber. Dat kan veroorzaakt zijn door de komst van de nieuwe hoofdredacteur Kai Diekmann, een jonge intimus van Helmut Kohl. Bild-uitgeverSpringer staat sinds een paar jaar onder leiding van de conservatieve intellectueel Mathias Der. Zelf ontkennen de heren dat ze campagne voeren. Een massakrant is nu eenmaal 'een advocaat van zijn lezers', zegt Diekmann, 'anders verliest hij zijn populariteit'.

Vrij vertaald: voor een hoge oplage maken we ook stemming tegen hervormingen die we eigenlijk noodzakelijk vinden. Al jaren roept de krant dat de belastingen omlaag moeten en de verzorgingsstaat afgeslankt. Maar zodra de regering concrete maatregelen in deze richting neemt, werpt Bild zich op als verdediger van de onteigenden met koppen als: 'Pensioendiefstal, artsbezoekbijdrage, medicijnenbijdrage. Mevrouw de minister, u maakt ons ziek!'

Dat is voor Schr om gek van te worden. Het zijn precies deze twee zielen in de Duitse borst die hem het regeren in deze crisistijd zo moeilijk maken: de kiezers willen dat hij actie onderneemt om het grote onheil af te wenden. Maar zodra hij aan hun verworven rechten komt, laten ze hem in de steek.

Dat een kanselier een bepaald medium boycot, is niet nieuw. Helmut Kohl presteerde het om het belangrijkste serieuze orgaan van de bondsrepubliek, Der Spiegel, vanaf 1976 (!) geen interview meer te geven, omdat hij toen vond dat hij verdraaid was weergegeven.

Maar moet de professionele media-bespeler Schr een voorbeeld nemen aan de erkende hork Helmut Kohl? De strafmaatregel tegen Bild lijkt net zo'n boemerang te worden als Schrs rechterlijke stappen tegen de bewering dat hij zijn haar heeft geverfd. Dat laatste maakte hem een mikpunt van spot. De interview-boycot heeft de Duitse pers in het geweer gebracht tegen de kanselier.

De hoofdredacteuren van de Berliner Zeitung, Bild, Financial Times Deutschland, Tagesspiegel, Stern en het linkse taz, een opmerkelijke coalitie, hebben een protestbrief geschreven aan de journalistenvereniging Bundespressekonferenz. Het bestuur daarvan heeft Anda woensdag een uur lang aan de tand gevoeld.

Schr blijft bij zijn boycot. Tegen de media, hij zei het zelf al, is het moeilijk regeren. Een frontale aanval op het machtige Bild lijkt helemaal een riskante onderneming. Het toont hoezeer Schr is veranderd: van zonnige allemansvriend tot een grimmige vechter voor zijn politieke leven.

Meer over