Liefde is zoiets als D66. Passie is Jesse Klaver

Remco Campert
null Beeld ANP
Beeld ANP

Liefdesleed, een ieder bekend verschijnsel. In mijn leven heb ik me er ook een paar keer aan overgegeven. De geliefde was onbereikbaar of keerde zich van me af. Ik gaf me over aan het grote wentelen in mijn verdriet. Ik dwaalde rond in diepe duisternis. Toen ik de middelbare leeftijd naderde, overkwam het me voor de laatste keer. Ze zei dat het wat haar betrof afgelopen was. Het reddende wonder gebeurde: in plaats van me opnieuw in de valkuil van de treurnis te storten, zag ik het licht van de bevrijding. De liefde was een kerker geworden, waarin ik mezelf had opgesloten.

De dienst werd me aangezegd op een zonnige voorjaarsdag. Als van een zware last bevrijd, ging ik lichtvoetig de toekomst en een nieuwe liefde tegemoet en dankzij mijn opgedane kennis van de ups en downs van de liefde duurt die tot op de dag van vandaag voort. Liefde is een compromis tussen twee verschillende zielen. Liefde is zoiets als D66, tussen VVD en PvdA in. Passie is Jesse Klaver.

In de Arche Literatur Kalender 2015 (arche-kalender-verlag.com) lees ik een fragment uit het dagboek van de Italiaanse dichteres Elsa Morante. Het gaat over de liefde tussen haar en de schrijver Alberto Moravia, een liefde die ook zijn dieptepunten kende. Ze woont een feestelijk diner bij en verlaat het, denkend dat het diner is afgelopen. 'Nu gaan ze allemaal weg, alleen ik ben uitgesloten en er beginnen weer eindeloze maanden van eenzaamheid.' Het diner is nog niet afgelopen, een vriendin haalt haar terug naar de feestdis. 'Nog even, dacht ik toen, zal ik naar het gezelschap glimlachen en menselijke gezichten zien, daarna niets meer. Ik ben uitgesloten. Waarom ben ik zo geboren? Waarom bén ik geboren?'

Die vraag heb ik me ook weleens gesteld. Maar een paar keer, want de vraag klonk me te pathetisch in de oren. En antwoord kreeg ik er toch niet op. Waarom gaan we dood? Ook zoiets. We zullen het moeten doen met ons leven. Er zijn ergere dingen. Ziek zijn is erg, nou ja erg. Vervelend. Misschien is ziek zijn wel een teken van gezondheid. Begin ik nu te raaskallen? Soms ben ik ziek, terwijl ik niet ziek ben. Dan moet ik iets doen waar ik tegenop zie en waar ik tracht van af te komen.

In de Arche Kalender staat een briefje van Anton Tsjechov aan Olga Knipper: 'Vandaag zit ik de hele dag thuis, net als gisteren. Ik ga niet naar buiten. De reden: ik ben door een hooggeplaatste persoonlijkheid voor het eten uitgenodigd, heb afgezegd wegens ziekte. Ik heb geen rokkostuum en ook geen zin.'

Laten we terugkeren naar de liefde. Ik haal een vroeg gedicht aan van mijn vader Jan, die vele liefdes goed gekend heeft.

Zij zucht - een weeke siddering

verraadt 't ontwaken van het bloed,

zij slaat de oogen op en rekt

zich uit zooals een dier dat doet,

en plotseling voel ik om mij heen

haar armen en den vasten druk

van haren mond en mij bevangt

weerom dit klein, begrensd geluk.

Meer over