Levenslang voor de folteraars

De Argentijnse ex-officier Alfredo Astiz (59), de 'blonde engel des doods', is samen met nog elf folteraars door een tribunaal in Buenos Aires veroordeeld tot levenslang wegens misdaden tegen de menselijkheid ten tijde van de dictatuur (1976-1983). Zes andere beklaagden in het megaproces rond de voormalige marineschool ESMA kregen lagere straffen.

ALLART HOEKZEMA

BUENOS AIRES - Het vonnis werd woensdagavond buiten het gerechtsgebouw aan de Avenida Comodoro Py, in de havenzone Retiro, met vreugdetranen, applaus en gejuich ontvangen. Honderden familieleden van juntaslachtoffers zongen: 'Olé-olé, olé-olá, zoals met de nazi's blijven we op jullie jagen!' Sara Brodsky, vertegenwoordigster van de bekende Moeders van het Meiplein, zei: 'Hitler heeft zich vermenigvuldigd in deze beulen.'

Oud-fregatkapitein Astiz is veroordeeld voor liefst 86 mensenrechtenschendingen in het voormalige marineopleidingsinstituut Escuela de Mecánica de la Armada (ESMA). De ESMA, gelegen aan de rand van Buenos Aires en nu omgevormd tot een museum, was het meest emblematische martelcentrum van de dictatuur. Vijfduizend tegenstanders van het regime kwamen via de ESMA aan hun einde. Slechts een honderdtal overleefde de folteringen.

Het Openbaar Ministerie eiste levenslang voor de ex-kapitein, terwijl de verdediging vroeg om vrijspraak omdat hij 'slechts bevelen van de junta opvolgde'. Astiz beschuldigde het tribunaal van 'justitieel terrorisme' en nam gedurende het hele proces een uitdagende houding aan. 'Ik word misselijk van Astiz. Hij toont absoluut geen berouw en zou, als hij alles mocht overdoen, opnieuw de misdaden begaan. De hoogste straf is volledig verdiend voor hem en de anderen', zei Horacio Méndez Carreras, raadsman van de families van de slachtoffers.

Astiz, die onder het pseudoniem Gustavo Niño optrad als infiltrant binnen de groep van de Moeders van het Meiplein, is onder meer schuldig bevonden aan de ontvoering van twaalf personen tussen 8 en 10 december 1977, in de repressieoperatie 'El Grupo de la Santa Cruz', een verwijzing naar de kerk in Buenos Aires waar linkse dissidenten werden opgepakt.

De slachtoffers werden eerst in de ESMA gemarteld en vervolgens tijdens de beruchte 'vluchten des doods' levend vanuit Electra-vrachtvliegtuigen in zee gegooid. Onder hen bevonden zich de oprichtster van de 'Moeders', Azucena Villaflor, en de Franse nonnen Léonie Duquet en Alice Domon. De stoffelijke resten van Duquet en Villaflor en van drie andere moeders van vermisten spoelden eind 1977 aan op een strand ten zuiden van Buenos Aires en werden anoniem begraven. Pas in 2005 konden zij worden geïdentificeerd. Domon blijft vermist.

Het tribunaal in Buenos Aires achtte ook bewezen dat Astiz betrokken was bij de ontvoering en verdwijning van de Argentijnse schrijver en journalist Rodolfo Walsh, die 25 maart 1977 op klaarlichte dag in het centrum van Argentiniës hoofdstad werd opgepakt. Het proces, dat op 19 november 2009 begon en waarin 160 getuigen zijn gehoord, boog zich bovendien over de ontvoering in 1980 van een groep van 79 personen. 'Het grote probleem was dat we mensen hebben laten leven', zei Jorge 'Tigre' Acosta in zijn slotrede tegenover de rechtbank. Acosta, die verantwoordelijk was voor de repressie-eenheid Werkgroep 3.3.2 van de ESMA, kreeg eveneens levenslang.

De ESMA-beulen dachten lange tijd dat ze vrijuit zouden gaan. In 1990 had het toenmalige staatshoofd Carlos Menem een amnestie voor de militairen afgekondigd. Maar toen Néstor Kirchner in 2003 aantrad als president, werd het generaal pardon teruggedraaid.

Er zijn inmiddels bijna 250 oud-functionarissen van de junta, onder wie de dictators Jorge Videla en Reynaldo Bignone, veroordeeld, volgens het informatiecentrum van de Argentijnse justitie. 820 personen zitten in voorarrest, in afwachting van hun proces. Onder hen bevindt zich de Argentijns-Nederlandse ex-Transavia-piloot Julio Alberto Poch, die door onderzoeksrechter Sergio Torres wordt beschuldigd van medeplichtigheid aan de 'vluchten des doods'. Het is onduidelijk wanneer de rechtszaak tegen Poch zal starten.

Volgens mensenrechtengroepen verdwenen tijdens de Argentijnse dictatuur 30 duizend personen.

undefined

Meer over