Lessen in 'geluk' dienen als remedie tegen pesten

Vanavond begint RTL met Project P, over pesten op scholen. Intussen wordt volop geëxperimenteerd om ongewenst gedrag van kinderen tegen te gaan.

BUSSUM - 'Je kunt pesten proberen af te leren. Of je kunt je afvragen: wat heeft ieder individueel kind nodig om in beweging te komen?' Coach Anke Appel-Den Boer heeft een duidelijke opvatting over de aanpak van pesten. Ze is mede-oprichter van De Gelukskoffer, een lessenpakket waarin basisschoolleerlingen op zoek gaan naar geluk. 'We zien niet een dader of een slachtoffer, maar een kind. Dat is een verschil met elders in Nederland.'

Vanavond begint op RTL 5 de serie Project P: Stop Het Pesten, waarin scholieren met een verborgen camera registreren hoe zij worden gepest. Het programma riep de afgelopen weken veel vragen op. In hoeverre helpt het om pesters met stiekem gemaakte filmopnamen te confronteren met hun gedrag? Werkt dat niet alleen maar meer pesterijen in de hand? Het Rotterdamse Einstein Lyceum spande een kort geding aan om een van de uitzendingen te voorkomen; die zaak dient 12 mei voor de rechter in Lelystad.

Niet alleen RTL experimenteert met anti-pestmethodes, scholen zelf doen dat ook. De Koningin Emmaschool in Bussum is een van de 200 scholen waar kinderen de lessen van De Gelukskoffer volgen. Ze leren onder meer hoe ze met 'positieve gedachten' invloed kunnen uitoefenen op hun gevoel. Volgens Appel-den Boer ban je daarmee het pesten vanzelf uit: 'Een kind dat pest is vaak heel ongelukkig. Als je zorgt dat hij beter in zijn vel zit, zal hij minder pestgedrag vertonen.'

In de klas hebben de 29 leerlingen van groep 7 hun eigen gelukskoffer versierd. De 10-jarige Vera heeft die van haar beplakt met foto's van haar familie. 'Ik houd erg van mijn vader, moeder en zusjes. Zij maken mij gelukkig.'

Suze (11) wijst op foto's van vakanties in Miami en Frankrijk. En Sophie (11) heeft een plaatje van Starbucks. 'Daar word ik blij van.' De Gooische meiden dragen alledrie een roze bril. Uit de stereo klinkt het liedje Happy van Pharrell.

De gelukslessen zijn volgens Appel-den Boer niet alleen een goede oplossing voor pestgedrag. Nederlandse kinderen mogen dan tot de gelukkigste ter wereld behoren, in de puberteit volgt vaak een dip. En die dip kan volgens Appel-den Boer voorkomen worden, als kinderen zich op jonge leeftijd al bewust worden van de 'kracht van hun gedachten'.

Het programma van De Gelukskoffer is gebaseerd op de leer van de positieve psychologie en dingt mee naar de erkenning van het Nederlands Jeugd Instituut (NJI), dat in opdracht van staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) en Kinderombudsman Marc Dullaert 61 anti-pestprogramma's beoordeelt. Volgende maand maakt het ministerie bekend welke methodes het best zijn onderbouwd.

Op de website wordt het programma gepromoot als een 'bewezen methode'. Ruut Veenhoven, geluksprofessor aan de Erasmus Universiteit, plaatst daar vraagtekens bij. De Universiteit van Leiden voerde in de vorm van een masterscriptie twee onderzoeken uit naar de gelukslessen, maar in beide gevallen werd er geen effect op geluk aangetoond. Dat kan komen omdat De Gelukskoffer niet zoveel uithaalt, maar ook 'omdat de aantallen te klein waren, de interventie te kort en de follow-up niet lang genoeg', aldus de hoogleraar.

Veenhoven, die betrokken was bij de ontwikkeling van de gelukslessen, onderschrijft wel het belang van aandacht voor het geluk van kinderen. 'Gelukkige kinderen worden minder snel ziek en zullen misschien minder pesten.' Maar om echt te bewijzen of het werkt, is volgens de geluksprofessor grootschaliger onderzoek nodig.

De leerlingen van de Koningin Emmaschool hebben de afgelopen weken al veel geleerd. 'Je gaat positiever naar het leven kijken', zegt Vera (10). Ze geeft een voorbeeld: 'Als de juf vraagt of je na school even bij haar komt, kun je denken: o jee, wat heb ik nou weer gedaan. Maar je kunt er ook vanuit gaan dat je een compliment krijgt. Dan voel je je beter.'

Marieke Broks, lerares van groep 7, merkt dat de gelukslessen de sfeer in haar klas hebben verbeterd. De leerlingen moesten vorige week briefjes met goede eigenschappen aan elkaar geven. Suze kreeg bijvoorbeeld 'bescheiden', Marnix kreeg 'aardig'. Broks: 'De kinderen weten zelf hoe het voelt om een compliment te krijgen, daardoor zijn ze aardiger voor anderen.'

undefined

Meer over