Leraren pikken het lage salaris en de hoge werkdruk niet langer

'Volgens Donald Trump zijn jullie met 1,2 miljoen!', grapt cabaretier Dolf Jansen tegen de massaal toegestroomde docenten in het Zuiderpark. 'De dreiging van jullie staking was al genoeg voor 500 miljoen erbij. Ik zou zeggen: plak er nog een week aan vast.'

Basisschoolleraren tijdens de protestmanifestatie in het Zuiderpark. Beeld anp
Basisschoolleraren tijdens de protestmanifestatie in het Zuiderpark.Beeld anp

Vanuit alle mogelijke richtingen stromen lange rijen docenten naar het modderige grasveld voor het podium waar Jansen de actievoerders toespreekt. Jong, oud, man, vrouw, vrolijk uitgedost met fluorescerende hesjes en hoedjes of gewoon in hun dagelijkse kloffie: iedereen is vertegenwoordigd. En ze blijven maar komen. Zelfs als het officiële programma al een uur bezig is, arriveren er nog docenten in Den Haag.

Over het terrein schalt vrolijke muziek van verschillende liveoptredens. Docenten zingen uit de grond van hun hart mee met 'Bloed, zweet en tranen' van André Hazes. Ze hebben protestborden meegenomen met 'arme wij' en 'meer knaken, minder taken' erop. De Algemene Onderwijsbond (AOb) deelt gifgroene hoofddeksels uit die dienen als mutsje, haarband of bandana. Andere actievoerders knopen paarse CNV-sjaals in hun haren.

De meeste stakende docenten zijn met een flinke vertegenwoordiging van hun school gekomen. Als het zonnetje doorbreekt ziet het er bijna gezellig uit, zoals ze daar staan te praten en selfies nemen met hun collega's. Maar de reden dat er volgens de AOb zo'n 60.000 leraren bijeen zijn in het Zuiderpark is bloedserieus. De maat is vol, leraren pikken het lage salaris en de hoge werkdruk niet langer. 'We willen een signaal afgeven, het beroep is in gevaar', verwoordt een docent het in een van de gelikte filmpjes die op grote schermen te zien is.

Volgens een 'conservatieve schatting' van de woordvoerder van de AOb waren er inclusief de kleinere acties in onder meer Groningen en Nijmegen door het hele land minimaal 70.000 protesterende docenten op de been. 'Dit doet denken aan de grote staking voor het passend onderwijs in 2012. Als sector zeggen wij eensgezind: het houdt een keer op. Het is hoog tijd dat er geïnvesteerd wordt in het primair onderwijs. Nu moeten we afwachten wat er in het regeerakkoord staat. Het staat wel vast dat als er niet serieus met onze eisen wordt omgesprongen, meer acties volgen.'

Na een Nieuw-Zeelandse haka, de traditionele dans van de Maori's, krijgt filosoof Lammert Kamphuis het woord in het Zuiderpark. 'Willen jullie meer, of minder salaris?' Het publiek brult eensgezind 'meer!'. Er zijn genoeg politieke partijen aanwezig om dat te gaan regelen. 'Hey, daar loopt Jesse Klaver van D66!' roept een jonge docente enthousiast naar haar collega's. In een langs flitsend filmpje vertolkt een lerares het collectieve gevoel op het veld: 'Politiek, wij vragen niets teveel. Nu zijn jullie aan zet.'

Esther Corporaal (45) en Jos Dupré (61), Alphons Laudy VSO (voortgezet speciaal onderwijs) in Amsterdam.
EC: 'Wij werken in het voortgezet speciaal onderwijs, dat valt onder het primair onderwijs. Ook wij staan hier dus vanwege de hoge werkdruk en het lage salaris. Ik heb heel veel papierwerk en moet continu rapportages bijhouden over de leerlingen. Hoe staan ze ervoor, waar komen ze vandaan, heel uitgebreid. Docent zijn is geen populair beroep. Er ontstaat een enorm tekort aan leerkrachten. Aan het eind van dit jaar gaan er bij ons al vijf mensen met pensioen en het is moeilijk die vacatures te vullen. Er is geen vervanging, onderwijsassistenten staan voor de klas. Ik merk ook dat mensen sneller ziek worden en de ziektewet ingaan.

JD: 'De werkdruk is de afgelopen jaren vergroot. Dat komt doordat we meer moeten registreren, maar ook omdat de klassen steeds groter worden. En daar zitten dan weer leerlingen in met extremere problemen. Door die grotere klassen heb je minder individuele aandacht voor de leerlingen. De 500 miljoen euro die nu door de politiek is beloofd, moeten naar meer handen in de klas en kleinere klassen. En het salaris moet omhoog, zodat het beroep aantrekkelijker wordt. Leraren staken zelden, omdat je de leerlingen niet zomaar thuis kan laten zitten. Maar van ouders krijgen we veel positieve reacties. Ze staan achter de staking.'

Esther en Jos Beeld Freek van den Bergh
Esther en JosBeeld Freek van den Bergh

Demi de Boe (23), geeft les aan een kleuterklas op OBS Groenehoek in Bergschenhoek
'We zijn met z'n negenen gekomen om te laten zien dat we achter de actie staan. Zelf ben ik nog niet heel lang leerkracht. Maar in de paar maanden dat ik nu fulltime voor een kleuterklas sta, merk ik al hoe hoog de werkdruk is. Afgelopen vrijdag was onze onderbouw om kwart over 12 klaar. Ik was er om half 7 nog. Dat doe je deels zelf, maar je wilt het goed doen voor de kinderen. Deze week is het Kinderboekenweek dus ik heb versieringen opgehangen. Daarnaast moest ik werkjes nakijken, stukjes schrijven bij de weektaak, de klas op orde krijgen en natuurlijk lessen voorbereiden. Met die 500 miljoen extra zijn we blij, maar het is niet genoeg. De groepen zijn te groot en er is te weinig mankracht om de kinderen echt te helpen. Doordat er zoveel verschillende kinderen in een groep zitten, krijgt de gemiddelde leerling te weinig aandacht. Ik heb momenteel 25 kinderen in mijn klas. Aan het eind van het jaar zijn dat er 37. Kleuters worden door het hele jaar heen vier, dus ik krijg er een aantal bij. Onze andere groepen zitten allemaal rond de 30. Ik denk niet dat de kinderen vandaag de dupe zijn van de staking, want ze gaan leuke dingen doen met hun ouders. We hebben weinig commentaar van hen gehad. Veel ouders vinden het logisch.'

Demi Beeld Freek van den Bergh
DemiBeeld Freek van den Bergh

Rezgar Kasim (25), geeft les aan unit 5/6 op de Huizingaschool in Amsterdam Nieuw-West.
'Ik ben hier niet voor mezelf, maar voor de kinderen. Het extra geld is mooi meegenomen als waardering, maar het gaat mij om de enorme werkdruk die ontstaat door het lerarentekort en de overvolle klassen. In klassen met 30 leerlingen zitten soms vier leerlingen die in het speciaal onderwijs thuishoren. Als leerkracht kan je die kinderen niet de aandacht geven die ze nodig hebben. Dan sta je machteloos. Ik begin om half acht en dan heb ik voordat de leerlingen komen een unitbespreking en een teambespreking.

Als het meezit ga ik rond 17 uur de deur uit, maar er zijn veel activiteiten 's avonds. Tien minutengesprekken, rapportgesprekken, besprekingen over zorgkinderen, thema-avonden als Sinterklaas en Kerst... Er wordt veel van je gevraagd. Toch ben ik niet van plan een andere baan te zoeken. Ik vind het geweldig om in het onderwijs te werken. Het is bijzonder om te zien dat je kunt bijdragen aan het fundament van ons land. Maar op een gegeven moment moet je een grens trekken. Er moet naar ons geluisterd worden. En kijk om je heen, we zijn hier niet met z'n vijven. Er is een hele grote groep mensen die dezelfde mening deelt.'

Rezgar Beeld Freek van den Bergh
RezgarBeeld Freek van den Bergh
Meer over