Lengte van de rokjes doet Kim-watchers puzzelen

Het woord glasnost is zelfs al gevallen. Gaat de nieuwe jonge leider van Noord-Korea, Kim Jong-un, zijn land moderniseren?

SEOUL - Het is wat ongebruikelijk de gedachten van de leider van een land te raden aan de hand van de lengte van de rokjes. Toch is dat precies wat doorgewinterde Noord-Korea-kenners doen om te proberen te doorvorsen wat Kim Jong-un, de nieuwe leider van het gesloten land, denkt.

Wekenlang breken deze analisten zich nu al het hoofd over beelden van vrouwen die in minirok en op hoge hakken door het centrum van Pyongyang lopen. Het is een drastische verandering in vergelijking met de jaren waarin de Noord-Koreanen westerse kleding schuwden en de voorkeur gaven aan golvende traditionele gewaden of saaie Mao-pakken.

Toen Kim Jong-un zelf op de staatstelevisie te zien was, terwijl hij de duim opstak naar een meidenband met langbenige schonen die voor hem en zijn generaals optraden, begon het debat over de diepere betekenis van deze nieuwigheden in alle ernst.

Zouden de korte rokjes, samen met het opduiken van Mickey Mouse en beelden van Sylvester Stallone als Rocky Balboa op hetzelfde concert, erop kunnen duiden dat Noord-Korea zijn houding ten opzichte van het Westen aan het veranderen is? Of moet er toch minder gewicht aan de nieuwe modetrend worden toegekend en is het alleen maar een kortstondige poging om de aandacht af te leiden van een diep ongelukkig volk?

Koh U-hwan, een Noord-Korea-deskundige aan de Dongguk Universiteit in Seoul, rekent zichzelf tot het hoopvolle kamp. Hij interpreteert de recente veranderingen als glasnost. Volgens hem worden de veranderingen gesteund door een nieuwe generatie van communistische partijleden: de kinderen van de oude élite, die net als Kim Jong-un in het buitenland zijn geweest en mogelijk een voorbeeld willen nemen aan de economische hervormingen in China.

In het andere kamp heb je deskundigen als Lee Sung-yoon van de Tufts University in Boston, volgens wie het een wensdroom is in werkelijke veranderingen te geloven op grond van Kims middelbare-schooltijd in Zwitserland.

'Als blootstelling aan Europees kosmopolitanisme voldoende is om je van totalitaire neigingen te genezen, dan vraag je je toch af wat er misgegaan is bij Pol Pot', zegt hij. De moordzuchtige vroegere dictator van Cambodja bracht tijdens zijn studietijd vier jaar in Parijs door.

Je kunt de Noord-Korea-deskundigen moeilijk verwijten dat zij alle kleine stukjes informatie bijeenschrapen die ze maar kunnen vinden. De buitenwereld weet maar weinig over Kim, zelfs niet hoe oud hij precies is en of hij getrouwd is. (De persbureaus helpen ons een handje met de mededeling dat de mysterieuze dame die regelmatig in zijn gezelschap wordt gezien, mogelijk zijn zus, zijn vrouw of zijn vriendin is.) Toch is het belangrijk uit te vissen wat hij mogelijk denkt om te bepalen welke bedreiging hij en het Noord-Koreaanse kernprogamma vormen voor de buitenwereld.

Tot nog toe wijst alles erop dat Kim een heel andere stijl van leiderschap nastreeft dan zijn strenge vader, Kim Jong-il. De jonge Kim lijkt meer benaderbaar, minder benauwd voor buitenlandse culturen en meer bereid fouten toe te geven. Zo gaf hij openlijk toe dat de lancering van een raket in april op een mislukking was uitgelopen.

Maar die lancering was ook een teken dat Kim Jong-un niet al te ver van de koers van zijn vader wil afwijken. Kim trok zich niets aan van het risico dat de VS de voedselhulp zouden stopzetten en streek tegelijk zijn enige echte bondgenoot, China, tegen de haren in.

Volgens John Delury van de Yonsei Universiteit probeert Kim van zijn zwakke kanten -- zijn jonge leeftijd en zijn gebrek aan ervaring -- zijn sterke punten te maken: dynamiek en energie.

Hij heeft al twee openbare toespraken gegeven, iets wat zijn vader nooit deed. Hij was zelfs te zien terwijl hij een bezoek bracht aan restaurants die pizza's, hamburgers en patat verkopen: westers voedsel dat enkele jaren geleden in Pyongyang zijn intrede deed, maar nooit helemaal op de zegen van zijn vader kon rekenen.

Volgens deskundigen zijn de veranderingen ook bedoeld om het effect te verminderen van het nieuws en de stukjes popcultuur die het land binnendruppelen. Pragmatisme ligt waarschijnlijk ook ten grondslag aan de belangrijkste verandering sinds het aantreden van de jonge Kim. Volgens de Chinese media heeft Noord-Korea een akkoord met Peking gesloten over het sturen van duizenden geschoolde arbeiders naar China. Dat is een gewaagde stap, omdat het moeilijk zal zijn hen in de gaten te houden. Maar kennelijk is Kim bereid die gok te nemen om de uiterst magere valutareserves van het land te spekken met een deel van de inkomsten van de arbeiders.

undefined

Meer over