Lelystad knokt voor een beter imago: 'We moeten het in elk geval proberen'

CHARLOTTE HUISMAN

LELYSTAD - Het imago van Lelystad is beroerd. Maar de stad is hard op weg het slechte imago van zich af te schudden, zegt wethouder Jop Fackeldey (PvdA). De citymarketing van de stad won dit jaar een prijs, het centrum wordt vernieuwd en de zone aan de kust wordt aantrekkelijk ontwikkeld. De gewenste 80 duizend inwoners moeten hoe dan ook worden gehaald. Maar de Rekenkamer waarschuwt voor te veel bouwoptimisme. Die kan volgens de onderzoekers tot meer leegstand leiden.

Wethouder Fackeldey loopt het in juni betrokken gloednieuwe, grote, witte stadhuis van Lelystad uit, dat staat aan een centraal plein met een hoge zuil met daarop een standbeeld van Lely, grondlegger van de drooglegging van de Zuiderzee. Trots toont hij een vernieuwde winkelstraat in het centrum van Lelystad, die is gebouwd tussen de weinig glamoureuze jarenzeventig- en tachtigbouwwerken met daarin voornamelijk goedkope winkels. Om de hoek staat de knaloranje, nieuwe schouwburg nog te detoneren met de omgeving. Ook de rest van het plein krijgt een facelift, verzekert de wethouder. Maar door de economische crisis gaat de verbouwing van het centrum helaas wat langzamer.

Binnen is de schouwburg knalroze. De directeur vertelt dat hij recent is verhuisd naar Lelystad, een stad wier charme hij omschrijft als 'het best bewaarde geheim van Nederland'. De wethouder knikt: mee eens.

Architect

De schouwburg van de gerenommeerde architect Ben van Berkel, geopend in 2007, is een van de symbolen van het nieuwe Lelystad, dat haar grauwe imago wil afschudden en 'een poort naar de Randstad' wil zijn. De stad die nooit de 120 duizend inwoners haalde waarvoor ze vanaf de jaren zestig was opgezet op het nieuw gewonnen land, en in plaats daarvan in de jaren tachtig afgleed door een te grote instroom van kansarme bewoners. Daarbij werd Lelystad voorbijgestreefd door het dichter bij Amsterdam gelegen Almere.

Bovendien zijn er maar weinig Nederlandse steden waaraan een zo kritische roman is gewijd als Lelystad van Joris van Casteren, die zijn miserabele jeugd in de new town beeldend beschrijft. De schrijver gaf zo nu en dan rondleidingen door de stad voor bewoners en hun gasten, een van de activiteiten van City Marketing. De bewoners hebben een setje kaarten gekregen om aan hun vrienden te sturen, rond het thema 'Lelystad geeft lucht', die juist het groen, de ruimte en het water in de stad tonen. Soms kregen ze er zelfs postzegels bij. Volgens de wethouder is gemeten dat door de campagne de 'stadstrots' is gestegen, als ook de bekendheid van Lelystad in de omgeving. De Lelystadse City Marketing werd dit jaar verkozen als beste van steden met minder dan 100 duizend inwoners.

Aan de kust toont Lelystad een nieuw en vrolijker gezicht. Er staat een naar een badplaats uit begin vorige eeuw opgetrokken gevelwand, met op de begane grond wat winkeltjes en horeca. 'Dat penthouse-appartement heeft meer dan een miljoen euro gekost', wijst de wethouder, die de kust aan het IJssel- en Markermeer beschouwt als een 'troef' voor de ontwikkeling van de stad. Verderop staat een wijk met nieuwbouwvilla's vanwaar de bewoners kunnen lopen naar de boten in de ruime jachthaven. 'Nog te weinig mensen weten dat dit ook Lelystad is', zegt hij.

Daar in de buurt ligt ook de Batavia Stad Fashion Outlet, die jaarlijks meer dan 2 miljoen shoppers trekken. Weer verder is wat historie te zien: op het werkeiland met een nog werkend historische gemaal, staat de uit een piketpaaltje gegroeide Oudste Boom van Flevoland.

Concurrentie

Lelystad wil met de ontwikkeling van de kust concurreren met een groeiend aantal steden, van Emmen en Almere tot Rotterdam, die azen op die gewilde jonge, hoogopgeleide stellen, om hun stad economisch in de lift te houden. Wil je aan een golfbaan wonen? Het is er mogelijk. Wil je een kasteel nabouwen of een mediterrane villa, voor een prijs waarvoor je in Amsterdam een appartement betrekt? De loper wordt uitgelegd.

De wethouder laat een paar nieuwe, ruim opgezette wijken zien met veel zelfbouwvilla's voor de koopkrachtigen. Door deze nieuwbouw is de scheve verhouding van te veel huur- en te weinig koopwoningen in Lelystad hersteld. Maar het gewenste aantal van jaarlijks 300 hoogopgeleide huishoudens erbij wordt bij lange na niet gehaald. Bovendien vertrekken veel Lelystedelingen naar elders, met name omdat ze de files zat zijn.

Lelystad, nu ruim 75 duizend inwoners, wil hoe dan ook boven de 80 duizend inwoners komen. Dat magische aantal, waarvan de streefdatum keer op keer enkele jaren vooruit wordt geschoven, moet ook worden gehaald, om het onderhoud van het vele groen en de ruim opgezette infrastructuur van de gemeente te kunnen bekostigen. De wethouder kijkt daarvoor reikhalzend uit naar de opening van de Hanzelijn, eind volgend jaar, tussen Lelystad en Zwolle.

Luchtvaart

Nog meer wordt verwacht van de uitbreiding van Lelystad Airport. De luchtvaart moet tot economische groei en toename van arbeidsplaatsen leiden, zodat minder bewoners dagelijks in de file naar Amsterdam staan. 'De luchthaven is economisch de grootste troef', zegt Fackeldey. 'Er is hier een factor tien minder overlast dan bij Schiphol, omdat het hier dunbevolkt is. Rond een luchthaven willen bedrijven zich vestigen.'

Maar de Rekenkamer oordeelde deze zomer dat bestuurders moeten oppassen met hun optimisme: 'Er wordt sterk geleund op de verwachte instroom van buiten, terwijl die al jaren tegenvalt.' De verkooptijd van een woning is in Lelystad in de huizencrisis nog veel sterker gestegen dan elders. Als er te veel wordt gebouwd, waarschuwt de Rekenkamer, dreigt meer leegstand, met name in de 'bloemkoolwijken' uit de jaren 70 en 80. 'Als we al probleemwijken hebben, dan zit het hier', zegt Fackeldey in de Zuiderzeewijk, de eerste woonwijk van de stad, waar het verf her en der van het houtwerk bladdert.

Toch blijft Fackeldey doorbouwen. 'De economische crisis is hartstikke pech. Met kwaliteit trek je nieuwe inwoners en we moeten groeien. We moeten het in ieder geval proberen.'

undefined

Meer over