Lekker vallen met matjes van SillyPutty

Ook zo fijn gespeeld, vroeger, met Dow Corning 3179 Dilatant Compound? Bolletje kneden, op de rand van de tafel leggen en rustig wachten tot het eraf droop....

Martijn van Calmthout

Raar spul was het, en dat vonden de producenten ook. In een lab bij de firma Dow Corning waren ze op zoek naar synthetisch rubber. Maar waar ze mee terugkwamen was een zogeheten elastomeer die een regelrechte hit werd op de speelgoedmarkt. Het oogde als stopverf (putty), het vloeide onder druk uit, maar stuiterde als het een klap kreeg.

En leek het succes van de vreemde stopverf daar tot voor kort ook meteen te eindigen, nu gaat er toch echt een vervolg komen. Een Brits bedrijfje, D3Olab bij de universiteit van Hertfortshire, gebruikt het materiaal, of een vergelijkbare elastomeer, voor een nieuw type beschermende kleding. Bijvoorbeeld voor skaten, ski motorcross, voetbal, en snowboarden.

Afgelopen zomer testte de Britse schermer Richard Kruse tijdens de Olympische Spelen het nieuwe materiaal in de rug en schouders van zijn pak en in zijn helm. Hij was, aldus de pr-managers, onder de indruk. 'Het hindert je niet bij het bewegen, maar absorbeert de krachten van een degenstoot.'

Dat is allemaal een kwestie van fysische chemie, legt oprichter en technisch directeur dr. Phil Green van het bedrijfje uit. Vijf jaar geleden zat hij met een gekneusde elleboog aan een skipiste en realiseerde zich dat valbescherming vaak zo ongemakkelijk zit, zodat je dus per saldo misschien wel vaker valt. 'Ik wilde impact-bescherming op moleculair niveau, in plaats van met dikke pakken schuimrubber.' De exacte chemische formule van zijn oplossing (SillyPutty is gepolymeriseerde siliconenolie met boorzuur) is geheim, en alleen in algemene termen in octrooien beschreven. Maar het principe is helder en dat van een elastomeer: een verzameling superlange moleculen die in de lengterichting als natte spaghetti ongehinderd langs elkaar glijden, maar bij druk in de dwarsrichting elkaar meteen hinderen. Dat kost energie, en die wordt onttrokken aan de abrupt inkomende druk.

Bij D3Olab hebben ze het spul verwerkt in halve centimeter dikke matjes van knaloranje rubberen noppen die in kledingstukken kunnen worden genaaid. Het materiaal is licht, en gewoon mee te wassen. Met een gewoon bewegende sporter beweegt het dan soepel mee. Maar krijgt hij een klap of valt hij, dan vangt het de energie van de klap op en zet die om in chemische bindingsenergie. Binnen, blijkt uit proeven, eenduizendste seconde. Het absorbeert ongeveer even goed als de stijve schuimrubbers die in bijvoorbeeld scheenbeschermers zitten.

Consumenten moeten nog even wachten, zegt Charles Bromilow van D3O-lab. 'We werken met grote sportmerken aan toepassingen die in 2005 en 2006 op de markt moeten komen.'

Meer over