Lekker roken in Caïro

Alleen voor het genot van de shiesha, de orientaalse waterpijp, is een bezoek aan Caïro al de moeite waard. Er kleeft een stigma aan van hasj en hippies, maar dat is onterecht....

DOOR ANTHON KEUCHENIUS

De shiesha-roker lijkt in niets op de nerveuze sigarettenroker. Een shiesha rook je in een 'ahwa, een cafeetje met uitzicht op het wonderlijke Caïreens straatleven.

De shiesha krijg je aangereikt door een speciale shiesha-ober, die de kunst van het stoppen dient te verstaan. Krantje erbij, kopje zoetgele fenegriekthee, en dan de dag doornemen met vrienden en vriendinnen, want ook die houden van toefaagh.

De shiesha-ober voedt de pijp af en toe met verse kooltjes. Maar niet elk café stopt de pijpen even goed. In ' ahwa Oum Kalthoum bijvoorbeeld, vlakbij Ezbekiya, een stukje groen midden in het centrum van Caïro, is de koffie goed, de bediening sloom en dooft de pijp zonder verse kooltjes langzaam uit.

Een straathoek verder trekken de pijpen stukken beter en zijn de rokers hip en energiek. De shiesha-ober holt jonglerend met vier pijpen tegelijk in het rond, zonder tijd voor een praatje. Binnen prepareert een andere specialist in een woud van pijpen, slangen en vazen de kooltjes en de pijpenkopjes.

Nadi F'nen heet deze ' ahwa, schreeuwt ober drie, die het liefst luid roepend zijn drankjes rondbrengt en over de hoofden van de cliëntèle heen de shiesha-ober nieuwe bestellingen toeschreeuwt. Nadi F'nen, dat betekent: Club Weltevreden. Min zamaan, voegt de ober toe; dit café is beroemd als een monument.

Waar de shiesha precies vandaan komt, is moeilijk te achterhalen, aldus Ismail Hebesha van waterpijptab aksf abrikant Nakhla. Maar Perzisch Iran maakt een goede kans: shiesha, dat is immers Perzisch voor glas. Maar die naam, wat doet die er toe, zegt Hebesha terwijl hij nog een Cleopatra-sigaret uit zijn pakje schudt. 'De tabak is veel belangrijker.'

Eeuwenlang stopten rokers er gewone tabak in. Totdat iemand die tabak mengde met een klomp suikkerrietstroop en de zoete tabak ma'azl ('met honing') geboren was. Eind jaren tachtig kwam de volgende innovatie: iemand stopte er een lepeltje jam bij en geboren was de toefaagh, de appeltjestabak. Inmiddels mixt Nakhla tientallen melanges, van kersen tot pistache, en exporteert die wereldwijd. Weliswaar gemaakt van Turkse tabak en Europese vruchtenextracten, maar het blijft een puur Egyptisch product.

Sinds de introductie van toefaagh - en die van het plastic weggooimondstuk - is de shiesha niet meer alleen voor oude mannen, maar evengoed voor hippe jongeren. In het gehele Midden Oosten is het in zwang, maar vooral in Caïro.

Starcentre is het allernieuwste winkelcentrum van Caïro. Daar kom je binnen via detectiepoorten; beveiligingsbeambten inspecteren met telescoopspiegeltjes de bodemplaten van arriverende auto's. Binnen is het schuifelen langs winkels met merken als Benetton, Dior en Nina Ricci.

Ook Starcentre heeft een ' ahwa, inpandig helaas en dus een beetje saai, met hoge sorbetten, kleurige cocktails en een shiesha. De prijzen liggen hier een stuk hoger dan in het gewone straatcafé.

Dan is Shoebra, de minder welvarende volkswijk aan het eindpunt van de Caïreense ondergrondse, een stuk boeiender. Overal marktlui op straat, tussen het onophoudelijke gaan en komen van mensen in vervoersmiddelen die de Nederlandse stikstofmeting onmogelijk zouden passeren. En op schootsafstand een ' ahwa om deze nieuwe overdaad aan visuele prikkels eens rustig in te nemen. '

Shribt shiesha?' vraagt de ober gedwee ('Drink je waterpijp?')'. Jazeker, appeltjestabak graag. Want die is heerlijk vol, zoet en zacht - voor roker en omstander.

Meer over