Leger levert duizend arbeidsplaatsen in

De krijgsmacht levert gevechtskracht in en begint aan een nieuwe ronde van bezuinigingen. Daarbij verdwijnen naar schatting duizend arbeidsplaatsen. Zo wordt een financieel tekort van 1 miljard euro over de komende vier jaar afgewend en kunnen toch nieuwe spullen worden gekocht voor complexe missies als die in Uruzgan....

Van onze verslaggever Noël van Bemmel

Dat kan worden opgemaakt uit een rondgang langs hoge officieren en uit een eerder uitgelekte beleidsnota. Minister Van Middelkoop (ChristenUnie) presenteert vandaag zijn Hoofdlijnennotitie met deze strekking. Hij gaat het slechte nieuws zelf brengen bij de eenheden van de land- en luchtmacht. Daarbij zijn geen onmiddellijke ontslagen aan de orde.

Defensie schrapt twee eskadrons Leopard-tanks, twee batterijen pantserhouwitsers, achttien F-16’s en een compagnie mariniers in de West. Een voorbeeld: met één eskadron verdwijnen 14 tanks en 120 cavaleristen. Defensie steekt wel extra geld in het verhogen van de inzetbaarheid van het overgebleven materieel.

Ondersteunende diensten als catering, bewaking, telematica, bouwbedrijf en audiovisuele dienst worden verzelfstandigd of moeten doelmatiger gaan werken. Diverse militaire staven worden samengevoegd en plannen voor tactische kruisraketten, nieuwe observatiesystemen en C-17 transportvliegtuigen gaan niet door.

Materieel slijt snel
De bezuinigingsronde volgt direct op een vorige ronde waarbij al veel materiaal is verkocht, kazernes zijn gesloten en 12 duizend banen zijn geschrapt. Gedwongen ontslagen worden voor komende jaren niet verwacht, maar ook niet uitgesloten.

Bij Defensie stapelen zich sinds vorig jaar ongedekte rekeningen op. Waaronder die voor de nieuwe Bushmaster-pantserwagens die snel zijn aangeschaft voor de missie in Uruzgan, of die voor betere bergschoenen. Het munitieverbruik is hoog in Afghanistan en het materieel slijt in de woestijn razendsnel.

Een grote tegenvaller is de invoering van het automatiseringssysteem SPEER, dat het beheer van materieel en voorraden moet stroomlijnen. Dat verloopt moeizaam; een extra investering is nodig en verwachte voordelen laten op zich wachten. Een tegenslag van minstens 200 miljoen euro.

Meer geld nodig
Defensie mag jaarlijks 7,9 miljard euro uitgeven. Voor de komende regeerperiode komt daar 500 miljoen bij voor de verhoogde kosten van vredesmissies, maar dat geld moet Defensie zelf opbrengen door spullen te verkopen. De opbrengst verdwijnt bovendien in een gezamenlijk potje met Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking.

Van Middelkoop heeft een dubbel probleem: hij moet een gat dichten van 1 miljard euro, maar óók geld vinden voor nieuwe investeringen. Zo adviseerde vorig jaar de commissie-Dessens dat de inlichtingencapaciteit flink omhoog moet. Een andere commissie (Staal) bedacht een pakket maatregelen tegen wangedrag binnen de krijgsmacht.

Verder hebben de troepen in Uruzgan behoefte aan meer bepantsering en bescherming, de genie heeft meer detectie-capaciteit voor explosieven nodig, en gevechtseenheden moeten met elkaar worden verbonden via een computernetwerk. Ten slotte wordt een flexibel personeelssysteem ingevoerd. Totale geschatte investering: 1 miljard euro.

In totaal moet Defensie dus 2 miljard euro vrijmaken. Ongeveer 1 miljard is gevonden door te bezuinigingen op ondersteunende diensten en staven, een half miljard door te snijden in de gevechtskracht en de rest door toekomstplannen op de lange baan te schuiven. Zo moet de marine langer wachten op twee schepen en krijgt de luchtmacht twee in plaats van drie testtoestellen van de JSF.

Meer over