Leesbevordering

Op 5 en 6 juni wordt in Noordwijkerhout een 'internationale conferentie over leesbevordering' gehouden. Creating a world of engaged readers....

Ook Nederlandse deskundigen zullen hun partijtje meeblazen bij het verhelderen van vraagstukken als 'reading as a social practice', 'reading promotion and schooling' en 'policy implications'. Vooral het laatste onderwerp getuigt van ambitie. Men is niet van plan twee dagen lang zomaar een beetje 'ins blaue hinein' te oreren; men wil politiek verantwoordelijken ook nuttige en concrete richtlijnen aanreiken.

'Hoe kan het lezen bevorderd worden' en 'hoe nodig is het om aandacht te besteden aan leesbevordering' zijn vragen waarop de professionele leesbevorderaars gezamenlijk en in vereniging een antwoord willen vinden, en alle opvoeders - of het nu lezende ouders of in het vak vergrijsde leerkrachten betreft - zullen benieuwd zijn naar de resultaten (die te zijner tijd, in het Engels, gepubliceerd zullen worden). Men weet immers dat het lezen een even individueel en ongrijpbaar, om niet te zeggen 'idiosyncratisch' fenomeen is als 's mensen liefde voor het tuinieren. Je zaait en zaait, maar of er iets ontluikt (en wat!) zal te allen tijde in de schoot der goden verborgen blijven.

Dat mag de pret niet drukken. 'De indruk bestaat', schrijven de organisatoren in hun wervende folder (u bent welkom à raison van ¿ 345,-), 'dat er steeds minder wordt gelezen in Nederland en daarbuiten. In steeds belangrijker mate lijkt het lezen te worden teruggedrongen door andere media zoals televisie en personal computer. Bovendien laat het leesniveau van veel kinderen te wensen over. De vraag is hoe de afname van lezen als sociale activiteit en hoe de gebrekkige leesvaardigheid van sommige kinderen kan worden tegengegaan.'

Zo vaag als de rampspoed die het lezen 'in Nederland en daarbuiten' bedreigt in deze regels wordt geformuleerd, mag het beeld na twee dagen confereren niet meer zijn. Het is de bedoeling dat de geleerden, die door de Katholieke Universiteit Nijmegen en de stichting Lezen mede namens de Unesco zijn uitgenodigd, de 'leesbevordering' van een 'wetenschappelijk kader' voorzien, opdat 'er gerichter gehandeld kan worden' en 'het plannen van allerlei activiteiten in het wilde weg' voorkomen kan worden, aldus M. Sanders van de stichting Lezen.

De stichting participeert met 'een fors bedrag' in de bijeenkomst, want ze heeft met recht een veer weg te blazen. Zes miljoen per jaar. Veel geld uit deze forse spaarpot (twee miljoen) gaat nu naar de omroepen, zowel landelijk als lokaal, voor het maken van boekenprogramma's.

Een ander groot deel gaat naar 'het ontwikkelen van nieuwe methodieken' en 'het aanboren van nieuwe doelgroepen', zoals het programma Boekenpret, door middel waarvan ouders worden gestimuleerd om iets aan het lezen, van zichzelf en hun kinderen, te doen. De stichting bemoeit zich ook actief met de vraag hoe de bibliotheken op school verbeterd kunnen worden. Een recente activiteit was de nationale 'voorleesdag'.

Dat dit alles nu nog gebeurt zonder 'wetenschappelijk kader' is voor de leesbevorderaars moeilijk te verteren. Sanders hoopt dan ook dat de conferentie 'Creating a world of engaged readers' ertoe zal bijdragen dat duidelijkheid ontstaat over wat je al of niet kunt doen als het erom gaat meer mensen te laten lezen. Of, anders gezegd, hoe je kunt vermijden dat er jaarlijks een bedrag van ettelijke miljoenen wordt uitgegeven aan allerlei leuke dingen, die geen enkele garantie bieden dat er ook maar één boek meer door gelezen wordt.

Willem Kuipers

Meer over