Leerlingen zoeken eten in prullenbak

De crisis in Griekenland laat zich voelen tot in de klaslokalen: 'We zijn op het punt beland waarop kinderen met honger naar school gaan.'

ATHENE - Als hoofd van een drukke middelbare school is Leonidas Nikas gewend kinderen te zien spelen, lachen en dromen over hun toekomst. Maar sinds kort neemt hij iets heel anders waar, iets wat hij nooit in Griekenland dacht te zien: kinderen die door het afval in de prullenbakken gaan op zoek naar voedsel; kinderen die bij hun klasgenootjes om etensresten bedelen; en een 11-jarig jongetje, Pantelis Petrakis, dat pijn heeft van de honger.

'Hij had thuis bijna niets gegeten', vertelt Nikas in zijn kleine kantoor in de buurt van de haven van Piraeus, in een arbeidersbuurt nabij Athene. Toen hij de ouders van Pantelis daarop aansprak, vertelden zij, in verlegenheid gebracht en beschaamd, dat ze al maandenlang geen werk konden vinden. Hun spaargeld was op en ze leefden op pasta en ketchup.

'Zelfs in mijn somberste momenten kon ik niet verzinnen dat we in deze situatie terecht zouden komen', aldus het schoolhoofd. 'We zijn op het punt beland waarop kinderen met honger naar school gaan. Gezinnen hebben niet alleen maar problemen met werk, maar met overleven.'

De Griekse economie is in een vrije val en in vijf jaar tijd met 20 procent gekrompen. De werkloosheid bedraagt ruim 27 procent en is daarmee het hoogste van Europa. Ook geeft 60 procent van de werkzoekenden aan al langer dan een jaar niet meer te hebben gewerkt. Die droge statistieken veranderen het leven van gezinnen met kinderen, die ondervoed of slecht gevoed naar school komen.

'Het niveau van voedselonzekerheid in Griekenland is gedaald tot op het niveau van sommige Afrikaanse landen', zegt hoogleraar Athena Linos van de medische faculteit van de universiteit van Athene.

Op Griekse scholen worden de leerlingen geacht zelf hun voedsel mee te nemen - er bestaan geen kantines. Dat wordt bemoeilijkt door enkele recente, door de schuldeisers van Griekenland voorgestelde bezuinigingen, die gezinnen direct raken. Zo is er gesneden in de kinderbijslag voor grote gezinnen en zijn de belastingen op elektriciteit omhoog gegaan. Spaargeld verdwijnt daardoor als sneeuw voor de zon.

'Overal om me heen hoor ik kinderen zeggen: 'Mijn ouders hebben geen geld meer, we weten niet wat we moeten doen', zegt Evangelia Karakaxa, een levendige, 15-jarige leerling van een middelbare school in Attica, waar de werkloosheid als gevolg van ontslagronden bij fabrieken rap is gestegen. Sommigen van haar klasgenoten zijn tot diefstal van voedsel overgegaan. Ze praat het niet goed, maar begrijpt het wel. 'Degenen die genoeg voedsel hebben, zullen nooit degenen begrijpen die zonder zitten.' Haar ouders zijn allebei werkloos, vertelt ze. 'Onze dromen zijn uit elkaar gespat. Ze zeggen dat wanneer je verdrinkt je leven in een flits aan je voorbijgaat. Ik heb het gevoel dat we in Griekenland op het droge aan het verdrinken zijn.'

De regering heeft de berichten over ondervoeding op scholen aanvankelijk afgedaan als overdrijvingen, maar erkent sinds kort de noodzaak om 'het probleem aan te pakken'. Alleen is met het terugbetalen van kredieten als prioriteit de bodem van de schatkist in zicht.

Schoolhoofd Nikas merkt op dat Griekenland er voor de buitenwereld wel beter uit ziet, nu het debat over de uittreding uit de eurozone naar de achtergrond is verschoven, 'maar vertel dat maar aan de familie Petrakis. Zij ervaren in hun leven geen enkele verbetering.'

In hun donkere appartement zag moeder Themelina in haar ijskast onlangs alleen maar twee flesjes ketchup, drie pakken macaroni en een restje van de voedselbank staan. Vorig jaar ging het nog goed en hielp de familie zelfs andere gezinnen. Maar in december werd vader Michalis ontslagen, nadat het scheepvaartbedrijf hem in de vijf voorgaande maanden al geen salaris meer had kunnen betalen.

'Toen ik vorig jaar werkte, gooide ik brood dat ik te veel had gewoon weg', vertelt hij, terwijl de tranen over zijn gezicht stromen. 'Nu speelt er zich een oorlog in mijn hoofd af, wanneer ik probeer te bedenken hoe we moeten leven.' Hij is er nog altijd niet in geslaagd werk te vinden en eet nauwelijks meer, waardoor hij snel gewicht heeft verloren. Zijn vrouw zegt dat de oplossing voor de honger 'simpel' is: 'Je wordt hongerig, duizelig en dan val je in slaap.'

Volgens de Griekse minister van Onderwijs, Konstantinos Arvanitopoulos, heeft de regering een overeenkomst met de EU gesloten die het mogelijk maakt om scholen van fruit en melk te voorzien. Ook is er een bonnensysteem voor brood en kaas in de maak. Met hulp van de Grieks-orthodoxe kerk komen er duizenden voedselpakketten.

'Dat is het minste dat we in deze moeilijke omstandigheden kunnen doen', zegt hij.

Schoolhoofd Nikas heeft zelf initiatieven genomen door voedselinzamelingen op school te organiseren. Hij is boos over wat hij als de bredere verwaarlozing van de Griekse problemen door Europa ziet. 'Ik zeg niet dat we moeten wachten tot anderen ons te hulp schieten. Op deze school helpen gezinnen elkaar omdat we één grote familie zijn. Maar het is niet genoeg, als de Europese Unie niet in actie komt, dan zijn we de klos.'

Evangelia Karakaxa (15)leerlinge van een middelbare school in Attica

undefined

Meer over