Lebed behaalt zege in provincie Krasnojarsk

De Russische generaal Alexander Lebed heeft de verkiezing voor het gouverneurschap van Krasnojarsk royaal gewonnen. Zondagnacht (maandagochtend plaatselijke tijd) was 90 procent van de stemmen geteld....

REUTERS; AFP; GUARDIAN

Reuters, AFP, Guardian

KRASNOJARSK

Zoebov erkende maandag in alle vroegte zijn nederlaag. 'Lebed heeft meer stemmen behaald dan ik, en ik feliciteer hem daarmee', aldus de gouverneur tegen het particuliere Russische televisiestation NTV.

Lebed kwam in dezelfde uitzending aan het woord. Hij herhaalde daar zijn uitspraak dat hij al zijn krachten aan het Siberische Krasnojarsk zou wijden en de gouverneurspost niet in de eerste plaats beschouwt als een springplank op weg naar het presidentschap.

Lebed zei te beseffen dat hem een zware taak wacht. 'Ik heb nu het recht gekregen om gebruik te maken van de macht, en dat zal ik op een redelijke en behoedzame manier doen, want de mensen hebben er genoeg van, en voor velen van hen belichaam ik het laatste sprankje hoop', zeide 48-jarige generaal buiten dienst.

Ook in de eerste ronde van de gouverneursverkiezing, op 26 april, lag Lebed zo'n tien procent vóór op Zoebov. De derde kandidaat, de communist Romanov, kwam niet verder dan die eerste ronde.

De campagne in Krasnojarsk was een van de kostbaarste, bizarste en hardste in de korte geschiedenis van het democratische Rusland. Een Franse acteur (Alain Delon) en een Russische popzangeres (Alla Poegatsjova) kwamen eraan te pas om stemmen te werven voor respectievelijk Lebed en Zoebov. De laatste had de pech, dat 'zijn' ster, Poegatsjova, zich in een onbewaakt moment liet ontvallen dat ze Alexander Lebed 'een fantastische kerel' vond.

Gouverneur Zoebov genoot de steun van president Jeltsin; de generaal wist van zijn kant enkele machtige zakenlui en bankiers (Beresovski, Goesinski) achter zich te krijgen in wat veel weg heeft van een monsterverbond. De betrokken zakenlieden vertouwden tot dusver op president Jeltsin en zijn entourage, terwijl Lebed zich steeds heeft beroemd op zijn politieke en financiële integriteit.

Ook als Lebeds belofte om zijn krachten primair aan het Siberische Krasnojarsk te wijden serieus is, betekent zijn verkiezingsoverwinning toch een politieke aardverschuiving. Opnieuw heeft de oude houwdegen met zijn bariton-stem bewezen dat hij beter dan communisten en extreme nationalisten in staat is om de oppositie tegen het Jeltsin-bewind achter zijn persoon te verenigen. Daarmee is hij, of hij wil of niet, welhaast veroordeeld tot een prominente rol in de komende strijd over de opvolging van president Jeltsin.

In het zogeheten 'democratische kamp' zijn de meningen over Lebed sterk verdeeld. Sommigen vrezen hem, wegens zijn autoritaire neigingen, en zijn beducht dat hij zich als dictator zal ontpoppen. Anderen zien in hem veeleer een soort Russische De Gaulle, een weldenkende patriot, een van de weinigen die het gezag en het charisma heeft om de Russische samenleving in kalmer vaarwater te brengen, zonder de essentie van de democratie prijs te geven.

Alexander Lebed stelde zich kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 1996; hij deed het in de eerste ronde zeer goed, maar sloot een akkoord met Jeltsin. Lebeds steun was voor Jeltsins overwinning waarschijnlijk doorslaggevend. Als Jeltsins veiligheidsadviseur speelde Lebed een hoofdrol bij het beëindigen van de oorlog in Tsjetsjenië. Kort daarop werd hij door Jeltsin ontslagen en verdween tijdelijk uit zicht.

Meer over