Le Guess Who? wordt 'afschuwelijk lekker'

Het nieuwe culturele seizoen begint dit weekeinde met de Uitmarkt in Amsterdam. Voor de kunstredactie het moment om vooruit te blikken. We selecteerden uit het aanbod tot eind 2014 de exposities, voorstellingen, concerten en evenementen waarnaar we reikhalzend uitzien.

Robert van Gijssel
Le Guess Who 2013. Beeld Marcel van den Bergh
Le Guess Who 2013.Beeld Marcel van den Bergh

Een parel tussen de muziekevents: Le Guess Who? en het 24 Hour Drone Fest

'Deze line-up zou illegaal moeten zijn', riep iemand al op het Britse online muziek­forum Drowned In Sound. 'This looks absolutely brilliant!' Het Belgisch webmagazine Skyline Reviews: 'Buiten categorie. Afschuwelijk lekker.' Zelfs op de grote Amerikaanse muzieksite Pitchfork verschenen juichende berichten over het Utrechtse muziekfestival Le Guess Who?, dat vorige week een verbluffend programma presenteerde.

In Nederland wisten we het al, maar het begint nu tot ver buiten de landsgrenzen op te vallen. Het vierdaagse Le Guess Who? is een parel in de jaarlijkse festivalparade. Een popfestival waar niet zomaar wat toevallig beschikbare bandjes staan geprogrammeerd, maar waar iets bijzonders valt te beleven en waar de spanning in de popmuziek voelbaar is. Le Guess Who? programmeert vanuit een visie: zoekt de thema's en de actualiteit in de avontuurlijke popmuziek, construeert daar nauwgezet een blokkenschema omheen, waarbij onvermoede verbanden worden blootgelegd.

Waar het eind november onderhuids zal zinderen, is bij het 24 Hour Drone Fest, een wereldpremière. Een langgerekte muzikale dreun, die een etmaal lang zal aanhouden en waar je best even bij mag gaan liggen in zaal Pandora van TivoliVredenburg.

De drone in de popmuziek is een fenomeen afkomstig uit zowel de rustgevende ambient uit de jaren zeventig als de hedendaagse klassieke muziek, en de heavy muziek en de psychedelica uit de jaren zestig. In dronemuziek worden laag voor laag klanksculpturen gebouwd, waarin haast ongemerkt harmonieën ontstaan, en iets als ritme ver te zoeken is. Een drone is eerder 'geluid' dan 'muziek', maar kan betoveren doordat het de aardse alledaagsheid ontstijgt.

Een meester van de drone en de ambient is de New Yorkse avant-gardecomponist William Basinski, die in Utrecht een flink aantal dreunuren voor zijn rekening zal nemen. Basinski bouwt zijn gelaagde drones doorgaans met behulp van 'tape loops', banden waarop een vervormde en oneindig vertraagde sample in een lus is geknoopt. Door feedback en andere vervormingstrucks ontstaat een organisch evoluerend geluid dat misschien tergend lang aanhoudt, maar toch buitengewoon aangrijpend kan zijn.

Het meesterwerk van Basinski is de serie The Disintegration Loops, die hij vervaardigde van langzaam verpulverende magnetische banden, in de nasleep van de aanslagen op de Twin Towers in zijn stad. Een werk met een droefgeestige lading, maar onovertroffen in muzikale schoonheid. William Basinski, die zelden optreedt, wordt terzijde gestaan door een andere gigant van de drone: Stephen O'Malley, van metaldroneband Sunn O))), en de elektronische tovenaar Tim Hecker.

Alsof het nog niet genoeg is, cureert Michael Gira van cultband Swans een themablok in het programma: Mouth to Mouth, met naast zijn eigen band de Amerikaanse postpunklegende Wire, de sixtiesband Silver Apples en de Australische herrie- en geluidskunstenaar Ben Frost. Gewoon leuke bands staan er natuurlijk ook - en veel ook - van ­Savages tot Bonnie 'Prince' Billie en de oude New Orleans-maestro Dr. John.

Gezien de internationale opwinding over de naar verwachting mooiste editie van het slechts acht jaar oude festival geldt slechts één dwingend advies. Als de bliksem kaarten kopen.

Le Guess Who?, 20 t/m 23/11, div. locaties in Utrecht, met uitvals­basis TivoliVredenburg.
leguesswho.nl

Meer over