Lange inhaalrace, mager resultaat

Marathonloper Kamiel Maase wilde in Peking afscheid nemen met een plaats bij de beste 12. Hij werd slechts 39ste. Het ging harder dan hij had verwacht....

Mark van DrielKlaas Jan en van der Weij

Uitgeteld zat Kamiel Maase op de grond in de catacomben van het Vogelnest. Teleurgesteld over de 39ste plaats in zijn laatste marathon. Ontevreden over zijn tijd van 2.20.30. Misselijk.

‘Ik heb het niet warm gehad’, zei hij plotseling.

Maase moest even grijnzen om zijn eigen constatering, die haaks stond op de verwachtingen. De olympische marathon zou onverantwoord zijn. De combinatie van hitte, luchtvochtigheid en smog in Peking zou de gezondheid van de atleten in gevaar brengen. Er werd gespeculeerd over uitstel naar een later tijdstip.

De beste marathonloper van de wereld, Haile Gebrselassie, besloot vanwege de vermeende risico’s af te zeggen, ook al verspeelde hij daarmee een kans op een derde gouden medaille.

‘Ik heb wel ergere hitte meegemaakt’, zei Maase. Hij waarschuwde dat hij wellicht zou moeten overgeven.

De 36-jarige atleet heeft zich in zijn lange loopbaan laten kennen als een realist. Hij is, ondanks de beperking van een lang lichaam (1.90), uitgegroeid tot de beste langeafstandsloper van Nederland, dat honderdduizenden fanatieke lopers kent. Hij bezit de Nederlandse records op de 5.000 en 10.000 meter, evenals het record op de marathon.

Bij zijn derde Olympische Spelen wilde hij als toploper afscheid nemen met een prestatie die door kenners op waarde zou worden geschat; een plaats bij de beste twaalf. Op de lange afstanden zijn Afrikaanse lopers nagenoeg onverslaanbaar.

De microbioloog ging systematisch te werk, zoals een wetenschapper betaamt. Hij stippelde een twee jaar durende Azië-cyclus uit om te wennen aan de zware omstandigheden. Hij belegde trainingskampen in Japan en liep er een marathon. Hij bezocht Peking, verkende het parcours en registreerde de invloed van een jetlag op zijn lichaam.

Op sportcentrum Papendal liet hij zijn lichaam in de speciaal aangelegde klimaatkamer wennen aan extreme omstandigheden. Hij liep zich in het zweet op een band, terwijl hij in gedachten over de uitgestrekte boulevards van Peking rende. Hij oefende het vele drinken en permanente koelen met water.

‘In Japan heb ik weleens getraind bij 35 graden en een luchtvochtigheid van 80 procent’, zei hij. ‘Dan zat ik na 70 minuten helemaal stuk. In die zin viel het echt mee.’

De temperatuur liep in Peking tijdens de marathon op van 25 tot 29 graden. De luchtvochtigheid bedroeg ongeveer 70 procent. Toch ging het niet lekker, bekende Maase. Hij werd al snel misselijk van het drinken, na 10 kilometer. Hij dacht onderweg meermaals aan opgeven.

Zijn fantasieën gingen uit naar een marathon in Peking, eind oktober, rond 10 uur ’s avonds. Een koel tijdstip waarop hij zich comfortabeler zou voelen. ‘Wat ben ik in hemelsnaam aan het doen’, dacht hij tijdens de race herhaaldelijk.

Het antwoord hield Maase gaande: fatsoenlijk afscheid nemen van de topsport. En dus worstelde hij door, volgens de tevoren gestippelde strategie.

Met zijn trainer Bram Wassenaar had hij ingeschat dat de eindtijd rond de 2.14 zou liggen, net als vorig jaar bij de WK in Japan. Het weer in Osaka is vergelijkbaar met Peking. Hij hield vast aan het schema van 16 minuten per vijf kilometer, ook toen bleek dat veel lopers kozen voor een meer aanvallende tactiek.

Maase kwam achterin het veld terecht, rond de 85ste plaats. Zijn marathon kreeg het karakter van een lange mars naar voren. In zijn eentje raapte hij opponenten op die wel bezweken aan de hitte. Een kwart van de deelnemers viel uit. Hij ondervond geen hinder van de blessures die hem bijna hadden belet in Peking mee te doen. Maar hij realiseerde zich gaandeweg ook dat een hoge klassering uitgesloten was.

Pas aan de finish kreeg Maase door wat zijn werkelijke achterstand was. Hij nam verbijsterd kennis van de winnende tijd van de 21-jarige Keniaan Samuel Wanjiru, die aan hitte en hoge luchtvochtigheid gewend is. Hij woont en traint al sinds zijn tienerjaren in Japan.

Wanjiru won in 2.06.32, waarmee hij bijna twee minuten sneller was dan Maase in zijn beste race ooit. Vorig jaar kwam hij in Amsterdam onder perfecte omstandigheden tot 2.08.21.

De 39ste plaats stak Maase, al werd de teleurstelling enigszins getemperd door het plezierige gevoel dat de lange inhaalrace had opgeleverd. Bij de Olympische Spelen van Athene eindigde hij op de 10.000 meter als 14de, in Sydney was hij vier jaar eerder 13de op de marathon.

‘Ik ben teleurgesteld’, bekende hij. ‘Ik had met zo’n voorbereiding meer verwacht. Maar het lichaam wilde niet harder. Kennelijk is er een knop, of een rem. Het systeem zegt: harder ga ik niet. Daar moet je het mee doen. Maar ik ben gelukkig niet wandelend, of kruipend, of met 12 kilometer per uur het stadion binnen gekomen.’

Maase kon rennend afscheid nemen, zoals het de beste hardloper van Nederland betaamt.

Meer over