Landschap

Kopspijkers als redder van Nederland 3: het moet niet gekker worden Echte naastenliefde vind je niet veel in Hilversum, waar volgens omroeptopman Cees Vis 'de geur van het kleine roofdierenverblijf' hangt....

Het gaat goed met die omroep, althans wat kijkcijfers betreft: de christelijke programma's scoren als een tierelier. Maar in plaats van zich zelfvoldaan in het succes te wentelen, uitte EO-directeur Ad de Boer een paar weken terug op zijn weblog zijn oprechte bezorgdheid over de collega's van Nederland 3.

'In januari lag het kijktijdaandeel van de EO al boven dat van de VARA, maar in februari is het verschil alleen maar groter geworden. Tegenover de EO met 11,8% stond de VARA met een kijktijdaandeel van niet meer dan 9%. Daarmee was de VARA overigens nog koploper op Nederland 3 dat de afgelopen maand niet verder kwam dan een treurige6,6%, terwijl 10% het streefgetal voor die zender is. Het gaat niet goed op 3, en dat moet ons binnen de publieke omroep allemaal een zorg zijn.'

Omroepvakblad Broadcast Magazine kwam in zijn laatste nummer tot dezelfde conclusie: 'Zonder een kijkcijferkraker als Kopspijkers is een dalende trend kennelijk niet te keren.'

Volgende week begint Kopspijkers weer, en Nederland 3 zal dus opgelucht ademhalen. Maar als ¿iets zorgwekkend mag worden genoemd, is het juist dat het succes van het derde net kennelijk valt of staat met de aanwezigheid van een programma als Kopspijkers. Kopspijkers is immers niets meer - ook niets minder - dan een goed gemaakt, jolig amusementsprogramma voor het hele gezin; echte zaterdagavondtelevisie waar je je kindertjes na het bad met een gerust hart bij laat opblijven.

Maar de redder van Nederland 3?

Nederland 3 is, net als Nederland 1 en 2, een paar jaar geleden voorzien van een zogeheten 'netprofiel'. De programma's op 3 worden geacht 'verdiepend, grensverkennend, cultureel progressief en maatschappijgericht' te zijn. Waar Nederland 1 de Standvastige Gelovigen en Zorgzame Opvoeders bedient en Nederland 2 de Zorgeloze Spanningzoekers en Maatschappelijk Teleurgestelden, is Nederland 3 er voor de Tolerante Wereldburgers en de Participerende Burgers (deze kreten zijn bedacht door een heel erg duur bureau en worden echt gebruikt).

De tragiek is echter dat die 'tolerante' en 'participerende' wereldburgers eigenlijk nauwelijks televisie kijken. Ze hebben, met al dat tolereren en participeren, natuurlijk ook wel wat anders aan hun hoofd.

Aangezien Nederland 3 door drie vaste grote omroepen en kleintje wordt bespeeld en elk van die omroepen zo zijn eigen oplossing voor het ontstane probleem heeft, is een verwarrende situatie ontstaan. Waar de een in de voortschrijdende marginalisering een bewijs van hoge kwaliteit meent te ontwaren, zoekt de ander wanhopig naar het grote publiek en kiest een derde voor de gulden middenweg. Het resultaat is een onduidelijke potpourri van programma's, waardoor de tolerante en participerende burger zich op de schaarse momenten dhij tv kijkt maar liever tot het Vlaamse Canvas, de BBC of gewoon RTL Boulevard wendt.

Afgelopen donderdag hield de NPS een congres dat zogenaamd ging over het verschil tussen high en low culture, maar dat in werkelijkheid was bedoeld om alvast wat enthousiasme te kweken voor het nieuwe paradepaardje TV3. TV3 wordt een televisiemagazine over cultuur, media en lifestyle en is vanaf 26 april - dus als het culturele seizoen zo'n beetje op zijn eind loopt - tot 3 juli elke werkdag live op Nederland 3 te zien om 19.30 uur.

Na een zomerstopje zal het programma op 23 augustus worden hervat, alleen dan niet om 19.30 uur, maar om 19.00 uur. Over dat tijdstip is de afgelopen maanden heel wat afgeruziet tussen de VARA en de NPS. De NPS wilde voor TV3 ook na de zomer het tijdstip van 19.30 uur behouden, maar de VARA had dat al geclaimd voor haar dagelijkse praatprogramma B & W (ruzies tussen omroepen over tijdstippen komen in Hilversum veelvuldig voor en worden daar 'pluriformiteit' genoemd).

Eindredacteur Oscar van der Kroon werd donderdag tijdens de presentatie van zijn programma ongeveer weggehoond toen hij vertelde over het marktonderzoek dat hij voor het nieuwe cultuurprogramma had laten doen, en het format waarin hij zijn informatie over cultuur, media en lifestyle wilde stoppen. Toen Van der Kroon ook nog het getal van 500 duizend beoogde kijkers liet vallen, wist de zaal het zeker: dit kon nooit wat worden. En als het al wat werd, dan werd het 'een absolute ramp'. Maar wer precies mis is met marktonderzoek en met een format, kon niemand uitleggen.

Ik doe stiekem een heel klein schietgebedje: dat TV3 zo'n ontzettend leuk, mooi, diepgravend en tegelijk amusant programma mag worden, dat zelfs de felste critici over een jaar nederig moeten toegeven dat dit programma de echte redder van Nederland 3 is. Als de EO nu gezellig met me meebidt, moet dat lukken.

Meer over