Landsadvocaat naar hoogste top in OM

Minister Korthals van Justitie heeft vrijdag de landsadvocaat J. de Wijkerslooth voorgedragen voor de hoogste functie bij het Openbaar Ministerie....

OP HET eerste gezicht lijkt het alsof minister Korthals van Justitie iemand uit het vijandige kamp heeft gehaald voor de functie van 'super'-procureur-generaal. Jhr. Joan de Wijkerslooth de Weerdesteijn (52) is immers advocaat. En bestrijden die niet te vuur en te zwaard de officieren van justitie?

Niet deze advocaat. De Wijkerslooth werkt vrijwel uitsluitend voor de werkgever die ook het loon van de officieren betaalt: de staat der Nederlanden. De Wijkerslooth is landsadvocaat. Hij voorziet overheidsorganen op verzoek van juridische bijstand.

Dat doet hij niet alleen. Van oudsher behartigt het advocatenkantoor waartoe De Wijkerslooth behoort de procesbelangen van de overheid. Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn is inmiddels bijna honderd advocaten groot. Meer dan de helft van hun tijd gaat aan staatszaken op. Namens de Nederlandse overheid treden ze op in tal van procedures: asielzoekerszaken, civiele zaken, ontslagkwesties van ambtenaren, zaken over grote infrastructurele projecten, te veel om op te noemen.

Omdat een landsadvocaat op zoveel verschillende rechtsterreinen opereert, vermeldt het curriculum vitae van De Wijkerslooth heel wat specialismen. Opmerkelijk genoeg staat daar niet het vakgebied bij waarin hij zich de komende jaren zal moeten verdiepen: het strafrecht. De Wijkerslooth is evenwel een te ervaren jurist om zich daarover zorgen te hoeven maken. Bovendien vereist de baan van voorzitter van het college van procureurs-generaal vooral managerskwaliteiten. Het college geeft leiding aan de 2300 werknemers van het Openbaar Ministerie.

Het OM wordt al enkele jaren gereorganiseerd met als doel het tot een strakker geheel te smeden. De vorige voorzitter van het college, A. Docters van Leeuwen, was onder meer aangetrokken omdat hij als een deskundig reorganisator bekend stond. Toen hij begin vorig jaar door minister Sorgdrager op straat werd gezet, onstond er een vacuüm. Dat kon niet worden opgevuld door de zittende procureurs-generaal.

'In de uitoefening van het leiderschap ligt momenteel een risico', schreef minister Korthals deze week aan de Tweede Kamer. De Wijkerslooth heeft de taak om de voortgang van de reorganisatie krachtig ter hand te nemen.

Het is niet de eerste keer dat De Wijkerslooth wordt gevraagd om in de leiding van het OM zitting te nemen. Omdat hij als een uitnemend jurist bekend staat, was hij in 1997 al eens door Docters van Leeuwen gepolst voor de functie van 'gewone' procureur-generaal. Maar de landsadvocaat weigerde.

Later kreeg het tweetal het met elkaar aan de stok. De Wijkerslooth stond minister Sorgdrager bij in de ontslagzaak tegen Docters. Die beweerde dat de landsadvocaat hem in een eerdere fase van het conflict ook al van juridisch advies had gediend. De Wijkerslooth bestreed dat evenwel: Docters zou slechts een 'monoloog' hebben gehouden, zo schreef de staatspleiter droog aan de departementsleiding.

De Wijkerslooth studeerde rechten in Leiden. Na zijn afstuderen in 1971 was hij zes jaar lang wetenschappelijk medewerker. In 1977 werd hij advocaat bij Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn. Sinds 1987 was hij landsadvocaat.

Michiel Kruijt

Meer over