Lameirinhas zwevend tussen

Fernando Lameirinhas, De Kleine Komedie, Amsterdam. 29 september. Herhaling: vanavond Rotterdam; 4 oktober: Groningen; 5 oktober: Den Haag...

MUZIEK

De muziek van Fernando Lameirinhas is een lange reis op weg naar huis. De 53-jarige Portugese zanger-gitarist, die al lange tijd in Amsterdam woont, heeft in zijn carrière zo'n beetje alles gespeeld wat swing en warmte heeft, van samba tot reggae, van soul tot jazz, tot hij begin jaren negentig zijn veelzijdig meesterschap als liedjesschrijver liet inspireren door wat hij op al zijn muzikale wereldreizen bij zich had gedragen: de fado, de blues van zijn geboortegrond. Sindsdien maakt hij het mooiste werk van zijn loopbaan. Na het prachtige Lagrimas E Risos uit 1994 is er nu de tweede cd uit deze 'rijpe' periode, ondersteund door een lange tournee met zijn sextet en een helaas wat kortere met de al even unieke Raymond van het Groenewoud als gast.

Ook de nieuwe cd, Vida Vida (Topkapi 537 4402), bevat weer een schat aan eigentijdse fado, tegelijkertijd universeler en persoonlijker gemaakt door de toevoeging van minder traditionele arrangementen en ritmes, en door Lameirinhas' eigen toon, zwevend tussen weemoed en bruisende levensvreugde. De nadruk ligt op de meer ingetogen stukken, beurtelings zwoel en ontroerend. Een hoogtepunt is het lied over de zwerver Zé Nada, 'geboren met alles, gestorven met niets.'

Maar de echte glorie van deze songs zijn de melodieën. Er zijn maar heel weinig componisten die op één plaat zoveel sierlijke, zich in het geheugen nestelende thema's kunnen presenteren, en in zoveel stemmingen: Het tedere liefdeslied Bom De Lembrar, het vrolijk stemmende Coraco Cigano, de lome en erotische reggae van Rosa, het zijn een paar voorbeelden van wat in een rechtvaardige wereld grote hits zouden zijn.

Lameirinhas heeft kennelijk zoveel materiaal dat hij bij zijn concerten Zé Nada en Bom De Lembrar niet hoeft te spelen, en daarvoor in de plaats andere sterke composities of bewerkingen van bestaande fado's kan uitvoeren. Vooral tijdens de tweede set koos hij voor wat meer opgewekte en dansende nummers, die goed uit de verf kwamen dankzij de rotsvaste bas van zijn broer Antonio en de excentrieke en stuwende percussie van Michael Vatcher.

Toch was er ook plaats voor een evenmin uitgebrachte, verstilde ballade over één van Lameirinhas' meest voorkomende onderwerpen, het ontheemd zijn, nergens thuishoren. Voltar A Casa werd opgedragen aan zijn vader, die het Portugese regime moest ontvluchten en na 17 jaar stierf zonder zijn land weer te zien.

Frank van Herk

Meer over