Lage loonkosten krikken winst Nederlandse bedrijven op

Het Nederlands bedrijfsleven heeft vorig jaar sterk geprofiteerd van de laagste belastingdruk en de laagste loonkosten per eenheid produkt in zes jaar....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Dat blijkt uit een onderzoek van de financiële onderzoeksinstelling FDA onder 111 internationaal georiënteerde beursondernemingen. De in het onderzoek betrokken bedrijven hadden vorig jaar een gezamenlijke omzet van 365 miljard gulden en wereldwijd 1,25 miljoen werknemers. Van de grote beursfondsen ontbreken Koninklijke Olie, KLM en Elsevier. De gegevens van deze bedrijven zouden het onderzoek vertekenen of waren te laat beschikbaar.

De overblijvende 111 bedrijven boekte vorig jaar samen een winst van 15,6 miljard gulden, een stijging van 48 procent ten opzichte van 1993. Het FDA-rapport wijst de internationale economische opleving aan als de motor achter de winstgroei. Bij cyclische, internationaal actieve fondsen als Hoogovens, DSM en KNP BT was sprake van een winstexplosie. Ook minder conjunctuurgevoelige bedrijven als CSM, Ahold en Wolters Kluwer behaalden meer winst, al bleef het groeipercentage onder de 15 procent. Slechts elf van de onderzochte beursondernemingen boekten een lagere winst, waaronder Gamma en Atag.

Volgens het onderzoek hebben de onderzochte bedrijven de loonkosten teruggebracht door de efficiency op te voeren. De produktie per werknemer nam met 3 procent toe tot bijna 291 duizend gulden. Maar ook de loonmatiging en het verplaatsen van een deel van de produktie naar landen met lage lonen droegen bij aan de verlaging van de loonkosten. FDA stelt dat de periode van grote herstructureringen voorlopig achter de rug lijkt. De post voorzieningen voor reorganisatiekosten is gedaald van 1,2 miljard in 1992 via 0,3 miljard in 1993 tot bijna nihil vorig jaar.

Daarnaast droeg ook de vermindering van de pensioenlasten bij tot het drukken van de arbeidskosten en het opvoeren van de winst. Onder andere Hoogovens, KLM en Unilever kregen vorig jaar aanzienlijke financiële steun van hun pensioenfondsen. Veel fondsen hebben dank zij goede beleggingsresultaten geld over. Door 'hun' bedrijven vrij te stellen van werkgeverspremies kunnen zij de winst fors verhogen.

Bedrijven wisten vorig jaar ook hun rentelasten terug te brengen met een half miljard gulden tot 3,9 miljard, ondanks een stijging van de rente op de kapitaalmarkt vorig jaar. FDA schrijft dat toe aan de omzetting van korte in lange schuld en aan verbetering van de vermogensverhoudingen.

Volgens het rapport is een verdere winststijging dit jaar in belangrijke mate afhankelijk van de dollarkoers en de conjunctuur. In de VS loopt de bedrijvigheid al af, constateert FDA, maar in Europa is een krachtige opleving van de vraag van de consument uitgebleven.

Meer over