Nieuws

Laboratoria kunnen vraag naar testen niet bijhouden: GGD roept hulp commerciëlen in

Wie deze week een afspraak wil maken voor een coronatest bij de GGD kan vaak niet meteen terecht. Dit komt doordat de laboratoria die de tests verwerken aan hun maximale analysecapaciteit zitten: 150 duizend PCR-testen per dag.

Charlotte Huisman
Een laborant prepareert testvloeistof voor analyse in het lab van het UMC Amsterdam.  Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Een laborant prepareert testvloeistof voor analyse in het lab van het UMC Amsterdam.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De afgelopen week hebben de GGD’s ruim 950 duizend coronatesten afgenomen, een nieuw weekrecord. Maar omdat de laboratoriumcapaciteit gelimiteerd is, kunnen de GGD’s niet verder opschalen dan tot 150 duizend testen per dag, aldus de GGD-koepelorganisatie GGD GHOR. ‘Mensen die een testafspraak willen maken, zullen daarom geduld moeten hebben’, aldus een woordvoerder. Later deze week gaan ook commerciële testaanbieders testen afnemen, maar tot die tijd kan het gebeuren dat mensen langer moeten wachten.

Door de omikronvariant loopt het aantal besmettingen snel op en is de behoefte aan testen ongekend hoog. Rond 11.00 uur maandagochtend was het afsprakennummer al 390 duizend keer gebeld. Vorige week op datzelfde tijdstip waren dat er tachtigduizend. In de callcenters voor de testafspraken werken nu 5.300 mensen, komende week zullen dat er 7.000 zijn.

De bedoeling is dat eind deze week de commerciële testaanbieders van Stichting Open Nederland de testafspraken overnemen die de GGD’s niet kunnen doen. Die aanbieders werken met antigeensneltesten en zijn dus niet afhankelijk van labcapaciteit. Maar om die testen voor de GGD te kunnen doen, moeten die commerciële aanbieders nog wel aparte testhokjes maken op hun locaties; los van hun ruimtes die ze gebruiken voor de testen voor toegang.

Ziekteverzuim

Maandag is ook de definitieve gunning van de aanbesteding van de Nederlandse PCR-testen ingegaan. Deze gunning gaat om laboratoriumcapaciteit voor in totaal ruim honderdduizend testen, wat nu veel te weinig is. Het ministerie van Volksgezondheid heeft drie megalabs – Eurofins, Synlab België en Fenelab – bereid gevonden de komende maanden dagelijks elk 25 duizend testen te analyseren als de gegunde laboratoria het werk niet aankunnen. Daarmee zou de totale analysecapaciteit ongeveer 180 duizend testen per dag bedragen, ongeveer evenveel als vóór de aanbesteding.

Dat de werkelijke analysecapaciteit nu lager ligt, op 150 duizend testen per dag, komt doordat ook de laboratoria kampen met een hoog percentage ziekteverzuim, zegt een woordvoerder van de Dienst Testen van het ministerie van Volksgezondheid. Ook doen veel laboratoria zogenoemde reruns vanwege het hoge percentage besmettingen onder de getesten. Dat betekent dat ze voor de zekerheid de testbuisjes nog een keer analyseren, omdat de kans op foute uitslagen groter is bij zulke hoge percentages positief getesten.

Transitieperiode

Laboratoria die niet met naam en toenaam genoemd willen worden, geven ook andere verklaringen voor de achterblijvende capaciteit: verliezende laboratoria in de aanbesteding zijn nog steeds actief, maar testen minder omdat zij wel al capaciteit aan het afbouwen zijn. Ook is een deel van het personeel daar al vertrokken. De komende drie weken zijn een transitieperiode, waarin de winnende labs worden aangesloten op de teststraten van de GGD’s en de IT-systemen van de Dienst Testen. Tot dat is gebeurd, lopen de oude contracten nog door.

GGD GHOR Nederland vraagt mensen wie het niet lukt een afspraak te maken zich in ieder geval aan de basisregels te houden: ‘Blijf binnen bij klachten, ga in isolatie bij een positieve zelftest, houd afstand, was je handen en ventileer je huis goed.’ Daarbij adviseert de GGD-koepel om ’s middags of ’s avonds te bellen voor een afspraak, omdat het dan minder druk is. Dat geldt ook voor het maken van een online-afspraak.

Meer over