Reportage

Laatste ministerraad van Rutte III ‘met een lach en een traan’

Gemengde gevoelens na afloop van de laatste ministerraad van het kabinet Rutte III. Vicepremier Carola Schouten is ‘een beetje weemoedig'.

Remco Meijer
Carola Schouten, nu nog minister van Landbouw, maandag minister voor Armoedebeleid.  Beeld Bart Maat / ANP
Carola Schouten, nu nog minister van Landbouw, maandag minister voor Armoedebeleid.Beeld Bart Maat / ANP

‘Jongens, tot ziens allemaal!’, roept Henk Kamp (VVD) naar de journalisten die zich bij de uitloop van de ministerraad achter het koord in de hal van het departement van Algemene Zaken hebben verzameld. Met zijn invalbeurt op Defensie, na het tussentijdse vertrek van Ank Bijleveld (CDA), heeft veteraan Kamp zich met bijna 4400 dagen in de top-10 van langstzittende ministers ooit genesteld.

Zover is Hugo de Jonge (CDA) voorlopig nog niet. Maar de vicepremier en minister van Volksgezondheid is nog een stuk jonger (Kamp 69, De Jonge 44) en gaat maandag op voor zijn tweede ministerschap, nu op de nieuwe post Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Hij noemt de laatste ministerraad van Rutte III, die vrijdag na het middaguur werd afgesloten, ‘heel bijzonder’.

Waarom? Omdat de ministers terugblikkend hebben vastgesteld dat ze, ondanks de verschillen tussen de vier partijen (VVD, CDA, D66 en ChristenUnie), ‘een hecht team’ waren geworden. Corona heeft daaraan, wrang genoeg, veel bijgedragen. De Jonge: ‘De discussies die in de samenleving worden gevoerd, vinden natuurlijk ook in de ministerraad plaats.’

Afscheid

Carola Schouten (CU) blijft vicepremier en verkast van Landbouw naar Sociale Zaken, waar zij projectminister wordt op de nieuwe post Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen. ‘Ik ben niet goed in afscheid nemen’, zegt Schouten. Haar stemming is daarom ‘een beetje weemoedig’.

Staatssecretaris Hans Vijlbrief (D66) verhuist van Financiën naar Economische Zaken, waar hij Mijnbouw op zich neemt. Dat zal vooral neerkomen op de afwikkeling van de aardbevingsschade in het Noorden. ‘Maar ik word pas maandag beëdigd, dus over Groningen ga ik nog niets zeggen. Dat zou niet netjes zijn tegenover Blok.’ Hij doelt op de afzwaaiende Stef Blok (VVD), ook een recordminister, maar wel net buiten de top-30, met ruim 3200 dagen vlak achter de liberale legende Rudolf Thorbecke.

Minister Ben Knapen (CDA), die inviel toen Sigrid Kaag (D66) half september aftrad als minister van Buitenlandse Zaken, omschrijft de sfeer in de laatste ministerraad als die van ‘een lach en een traan’. ‘Ik heb het maar vier maanden gedaan, maar je raakt toch gehecht aan de mensen.’ Zijn voorlichter heeft de Lonely Planet- gids ‘80 Duurzame reizen’ onder de arm. Afscheidscadeau? ‘Nee’, zegt Knapen, ‘verjaardagscadeau.’ Hij is donderdag 71 geworden en heeft op de valreep op gebak getrakteerd.

Verjonging

Het is geen geheim dat de staatssecretarissen Raymond Knops (CDA, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) en Paul Blokhuis (CU, Volksgezondheid) graag waren doorgegaan in een volgend kabinet. Maar in de carrousel vielen zij buiten de boot. Knops stond op de CDA-lijst en kan weer de Kamer in. Dat geldt niet voor Blokhuis. ‘Mijn partijleider heeft gekozen voor verjonging’, zegt Blokhuis, ‘en ik kan niet ontkennen dat ik een stuk ouder ben dan mijn opvolger, Maarten van Ooijen. Een supergoede gast. No hard feelings. De ChristenUnie investeert in een nieuwe generatie. Ik ga nu eerst uitrusten, want het was flink bikkelen, en dan zien we wel verder.’

Ook VVD-staatssecretaris Barbara Visser (Defensie) komt niet terug. ‘Ik ben nog jong genoeg om een overstap te maken.’ Visser is 44. ‘Maar eerst ga ik met vakantie naar mijn familie in voormalig Joegoslavië.’ Arie Slob (CU, basis- en voortgezet onderwijs) keert terug naar Zwolle. Hij zal zich de ministerraad herinneren als ‘een plek om even steun bij elkaar te zoeken’, als de coronaperikelen hoog opliepen.

En Ankie Broekers-Knol (VVD, Asiel en Migratie), met haar 75 jaar de oudste bewindspersoon van Rutte-III, gaat zij als onder meer oud-voorzitter van de Eerste Kamer haar memoires schrijven? ‘Oei, ik heb nooit een dagboek bijgehouden. Memoires zijn meestal heel dik en komen dan in de ramsj terecht bij De Slegte. Daar wil ik niet liggen.’

Meer over