Column

Laat tekenaar het nieuws verstrippen

De strip leeft. In het gangenstelsel van de stripwereld moet je alleen je weg weten te vinden.

Een inkter werkt aan een strip op de redactie van Donald Duck in Hoofddorp. Beeld anp
Een inkter werkt aan een strip op de redactie van Donald Duck in Hoofddorp.Beeld anp

Het zijn 'schrale jaren' voor de Nederlandse strip, meldde NRC Handelsblad vorige week. Het was de weinig feestelijke aftrap van de Stripdagen in Haarlem. Dit jaar voor het eerst tien dagen; de illustratie dat er aan belangstelling voor de strip in elk geval weinig schort.

Het genre leeft volop en is aan het multimedialiseren. De stripwereld is een gangenstelsel waarin je alleen je weg moet zien te vinden. Wat voor velen Bollie en Billie, cartoons of Jan, Jans en de kinderen blijft, is voor anderen de punkachtige underground van Peter Pontiac en zijn inspirators.

Goed, de graphic novel wil hier maar niet echt van de grond komen, toch valt er genoeg te vinden tussen de kaders van de verbeelde werkelijkheid.

Zo heeft de strip de biografie ontdekt. De levens van Rembrandt en Van Gogh zijn al getekend, in voorbereiding zijn onder anderen Andy Warhol en Piet Mondriaan. In de Haarlemse stripwinkel Silvester nam ik een voorproefje van de stripbiografie van André Hazes. Komend najaar publiceren Jan-Willem de Vries en Ben Westerwoorde het eerste van drie delen. Hun ambitie: alle eerdere biografieën, documentaires en musicals van de volkszanger overtreffen in waarheidsgehalte. Toe maar.

Buiten, op de stripmarkt, griste ik het ruim tien jaar oude Auschwitz mee. Een aangrijpende en - zonder sensatie of opzichtig sentiment - stijlvol zwart-wit in beeld gebrachte getuigenis van de hel, waarvoor tekenaar Pascal Croci vijf jaar lang sprak met overlevenden. Een album dat me uit de slaap hield.

Dat de strip ook actueel en urgent kan zijn, had wel minder verstopt mogen worden. Wie in Haarlem is, moet zeker galerie De Refter opsnorren in de spelonken rond het stadhuis. Daar maken we kennis met 'de snelgroeiende discipline' stripjournalistiek. In de expositie 'Drawing Modern Feminism' tonen graphic journalists de kracht van de getekende reportage. Zoals A Trip to Dagestan, waarin de Russische Victoria Lomasko de sekseongelijkheid verkent in voormalige Sovjetrepublieken. Bij een portret van een vrouw: 'Ik kan je overtuigen van de charme van de islam', zei mijn man tegen me. Ik kreeg een hoofddoekje om en voelde me alsof ik dood was.'

Nog actueler: Vrouwen uit Molenbeek, een serie portretten in blauwe inkt met monologen door Judith Vanistendael. Ze vertellen over de angst en dreiging. Opgetekend na de aanslagen in Parijs, maar nog vóór de aanslag in Brussel.

De Nederlandse Masha Pikulina verbeeldt in computeranimaties op cynische wijze de seksistische vooroordelen, onder meer met een zwembad vanuit de lucht gezien. Commentaar bij een lijvige vrouw op een stretcher: 'Recovering bulimia'. Bij een vrouw in het water, op de rug gezien: 'Think her ass could use some photoshop'.

De stripjournalistiek brengt het verborgene in beeld. Laat een krant dagelijks een tekenaar de werkelijkheid verstrippen en het beeldverhaal komt er weer helemaal bovenop. De lezer trouwens ook.

Meer over