‘Laat drama’ is trend in topvoetbal

Andy Roxburgh..

Van onze verslaggever Robèrt Misset

WENEN Drie van de vier kwartfinales draaiden uit op een verlenging, Spanje en Turkije hadden een serie strafschoppen nodig om bij het EK tot de laatste vier door te dringen. Het ‘late drama’ is een trend geworden in het internationale topvoetbal, aldus Andy Roxburgh, technisch directeur van de Europese voetbalbond (UEFA).

Roxburgh, voormalig coach van Schotland, analyseerde tijdens het EK met acht toptrainers de verrichtingen van de zestien deelnemers. Namens deze technische commissie van de UEFA constateerde Roxburgh maandag in het Ernst Happel Stadion in Wenen dat de coaches hun troefkaarten steeds langer achter de hand houden.

‘Zeven doelpunten vielen in de laatste minuut of in blessuretijd. We zien het ook in de Champions League, wedstrijden worden steeds later beslist. De Turken zijn bij het EK de meesters van de late ontsnapping. Het is een ploeg met een geweldige mentaliteit.’

Aan de overlevingskunst van Turkije, het bruisende positiespel van Rusland, maar ook aan de gedaantewisselingen bij Spanje herkent Roxburgh de oudere, ervaren trainer. ‘We bestuderen ook het gedrag van de coach. Het blijkt weer hoe groot zijn invloed kan zijn.

‘Terim had nog anderhalve minuut om iets te bedenken bij de 1-0-achterstand in de tweede verlenging. Hij veranderde de compositie van zijn middenveld en stuurde een verdediger mee naar voren. Je weet nooit of het heeft geholpen. Maar het kan best zijn dat de Kroaten daardoor even in verwarring raakten. En juist in die wedstrijd zag je weer hoe dun de scheidslijn is tussen winst en verlies.’

Fascinerend vond Roxburgh de aanpassingen van de Spaanse coach Aragones in de kwartfinale tegen Italië. ‘Met Iniesta en Xavi op het middenveld speelt Spanje het circulatievoetbal van Barcelona. Korte snelle passes, een hoog baltempo. Toen dat geen rendement opleverde, veranderde Aragones van stijl. Met Fabregas koos hij voor dynamiek en diepgang in het Spaanse spel. Zo gaf de coach zijn ploeg een ander gezicht.’

Hoe kon een geoliede machine als Oranje zo worden ontregeld als zaterdagavond door Rusland? ‘Ook hier zagen we het werk van een geroutineerde topcoach als Hiddink’, zegt Roxburgh. ‘Maar ik denk dat het verschil toch werd gemaakt door één speler. Arsjavin bezorgt Rusland een vleugje magie, waardoor een sterk team alleen maar sterker wordt. Hij combineert schoonheid met efficiëntie.’

Slechts één groepswinnaar (Spanje) bereikte de halve finales van het EK, via de achterdeur. Hebben de andere drie teams (Nederland, Portugal en Kroatië) zichzelf uit het ritme gehaald door de basisspelers rust te gunnen in hun laatste groepsduel?

Roxburgh: ‘Het is een verleidelijke conclusie, maar ik denk toch dat het toeval is. Er zijn goede argumenten aan te voeren om het zo te doen. Je benadrukt de harmonie in een selectie van 23 spelers door ze allemaal te laten spelen. Ik ben benieuwd hoe de trainers van die ploegen het zelf interpreteren.’

De Turkse bondscoach Terim moet in de halve finale tegen Duitsland wellicht zijn derde doelman als veldspeler opstellen, omdat hij na de drie Houdini-acts van zijn ploeg nog maar dertien fitte spelers overheeft.

Het is tevens het gevolg van overbelasting na een loodzwaar seizoen. ‘Ballack is nog de enige speler in het toernooi die vorige maand de finale van de Champions League heeft gespeeld, dat zegt wel iets’, aldus Roxburgh.

De technische commissie van de UEFA heeft nog weinig ‘schaakvoetbal’ gezien. Roxburgh: ‘Alleen Griekenland en Oostenrijk begonnen met vijf verdedigers en pasten dat concept snel aan. Ook bij het EK vallen de meeste doelpunten uit de fast break, de snelle omschakeling. De klassieke counter is verfijnd, de bal wordt al veroverd op de helft van de tegenpartij.’

Een vervelende trend is het kunstmatig onderbreken van de counter door spelers die een blessure simuleren. Zo werden bij Spanje – Italië diverse uitbraken in de kiem gesmoord. In het rugby mag het spel verder, terwijl de geblesseerde speler op het veld wordt behandeld.

‘Maar dat is in het voetbal onmogelijk’, stelt Roxburgh. ‘Het is aan de scheidsrechter om de ernst van de blessure te bepalen en aan de coaches om onsportief gedrag van hun spelers te beteugelen.’

Een regel heeft de UEFA al veranderd bij het EK. Alle gele kaarten tot en met de kwartfinales worden geschrapt, iedereen begint in de halve eindstrijd dus op nul.

Roxburgh: ‘Het is te wreed om een speler misschien wel zijn eenmalige kans op een finale te ontnemen door hem te schorsen na twee gele kaarten wegens protesteren.’ Wie in de halve finales rood krijgt, kan de finale wél vergeten.

Meer over