'Laat de heiligen met rust'

In de vroege ochtend van 2 november - Allerheiligen was koud voorbij - hebben brandbommen het redactielokaal van het satirische weekblad Charlie Hebdo verwoest, omdat er een editie was verschenen waarin de Profeet optreedt als gasthoofdreacteur. Zijn beeltenis is op het omslag afgebeeld en in de bijbehorende balloon staat: 'Honderd zweepslagen voor wie zich niet doodlacht'.

Aanleiding voor deze tot 'Charia Hebdo' gedoopte special was de overwinning van de islamistische partij Ennahda in Tunesië en geruchten dat vooraanstaande Libiërs positief staan tegenover de sharia en polygamie. De aanslag is nog niet opgeëist, maar heeft in Frankrijk de maatschappelijke discussie over de vrijheid van meningsuiting weer hevig doen oplaaien.

Alex, een cartoonist die voor Charlie Hebdo werkt, maakte een tekening over een effect van de aanslag waar islamisten niet blij van worden: dat de verkochte oplage van het blad nu zal zijn verveelvoudigd.

Vreemd genoeg beweert de redactie dat het de molotovcocktails niet had zien aankomen, wat getuigt van enige naïviteit in een land waar naar schatting 3,7 miljoen moslims wonen en waar hetzelfde satirische weekblad vijf jaar geleden werd geconfontreerd met ernstige bedreigingen na herdruk van de Mohammed-cartoons.

'Echte moslims doen zoiets niet', zei Hebdo-hoofdredacteur Charb, om aan te geven dat hij niet tegen de islam is, maar sympathiseert met moslims die kunnen profiteren van de Arabische Lente, mits die leidt tot democratische wetgeving.

Of zijn parodistische actie van enig nut is voor die moslims, is de vraag. In een land als Turkije, waar kerk en staat nog gescheiden zijn, mogen cartoonisten ongestraft harde grappen maken over de politiek, maar ze blijven met hun handen af van de geestelijkheid. Vanuit onze cultuur (die van de zogenaamde West-Europese Verlichting) is het misschien moeilijk om te beseffen dat er landen zijn waar 'Heilig Huisje' nog altijd met hoofdletters wordt geschreven. Toch verdient het aanbeveling om het voorbeeld van de Turkse cartoonisten te volgen en onderscheid te maken tussen aards en hemels: pak de beleidsmakers aan, laat de heiligen met rust. Anders groeit niet alleen de oplage van Charlie Hebdo, maar ook de aanhang van Ennahda.

Joost Pollmann, Haarlem, Stripmedewerker de Volkskrant

undefined

Meer over