Kyteman loopt vol verbazing rond op festival Le Guess Who?

Het vierdaagse Le Guess Who? is een aparte verschijning binnen de jaarlijkse festivalparade. Hier staan niet zomaar wat bandjes geprogrammeerd, maar valt er echt iets bijzonders te beleven. Utrechtenaar en muzikant Colin Benders, beter bekend als Kyteman (28), loopt het hele weekend rond en valt van de ene verbazing in de ander.

Colin Benders (28), beter bekend als Kyteman. Beeld anp
Colin Benders (28), beter bekend als Kyteman.Beeld anp

Een beetje bijgekomen van de eerste paar dagen?

Haha, ja. Het was wel heftig. Ik ben vooral in TivoliVredenburg geweest, dat is bijna een festival op zichzelf. Ik ken eigenlijk helemaal niets van wat er op het programma staat. Elke zaal die ik inloop, hoor ik iets wat ik nog nooit heb gehoord. Het is een soort paasei, hartstikke leuk.

Ben je hier ieder jaar te vinden?

Tot nu toe wel. De allereerste keer ging ik eigenlijk alleen om naar Canadese bands te luisteren. Simon Angell, de gitarist van Patrick Watson, was er bijvoorbeeld. Met hem heb ik nog gespeeld. Sindsdien ben ik ieder jaar teruggekomen en is het ook steeds leuker geworden. Mistiger. Het is een festival van de totale verwarring.

Hoe bedoel je?

Bij een normaal festival weet je wat je kunt verwachten. Concerten kennen een veilige marge, in het ergste geval is het niet echt je ding. Bij dit festival loop je soms een zaal binnen en is het of je in een extreme horrorfilm bent terechtgekomen. Dat je denkt, 'goed dat dit bestaat, maar wow'. Dat vind ik heel tof. De programmering zit vol met zulke extremen. Elk concert kan het allertofste concert zijn dat je ooit hebt gehoord, of het is een bijna traumatische ervaring. Er is niets wat me koud heeft gelaten.

Wat vond je tot nu toe het hoogtepunt?

Gisteravond was ik met een groepje vrienden bij Lightning Bolt. Dat scheen tof te zijn. We liepen de zaal binnen en het was chaos. Overal. Ze waren zó snoeihard en goor aan het spelen. Binnen no time stonden we vooraan. Mensen lagen op de grond, duwden tegen elkaar, waren aan het crowsdsurfen. Totale chaos. Het heeft echt een ontzettende indruk op me gemaakt.

Eerder op de avond was ik bij Magma, een band die in de jaren zeventig veel heeft gedaan. Nu spelen ze eigenlijk alleen nog maar in Frankrijk. Ik kende ze niet, maar het schijnen legendes te zijn. Ze spelen een soort seventies jazz rock. Dat was ook heel tof.

(Tekst gaat verder na het filmpje)

Waarschijnlijk iets vrediger dan Lightning Bolt?

Ha, een stuk vrediger. Lightning Bolt is een van de hardste dingen die ik ooit heb gehoord. Hoewel. Ik was vrijdag bij SUNN O))). Overal in het gebouw hingen al waarschuwingen dat het geluid daar heel hard stond, maar het was echt bizar. Normaal luister je muziek door je oren, internaliseer je het in je hoofd. Hun muziek bestaat alleen uit bastonen die zo hard stonden, dat de hele zaal trilde op zijn grondvesten. Ik kon gerust mijn oordoppen in doen, want het ging erom de bas heel lokaal op je lichaam te voelen. Het was een heel fysiek muzikale ervaring die een uur duurde.

Heb je het zolang volgehouden?

Ik wilde graag tot het einde blijven, maar ik moest op een gegeven moment vrienden ophalen bij de ingang en daarna konden we er niet meer in. Het was nogal populair. Je zag mensen ook echt groen naar buiten komen. We zijn toen naar Kamasi Washington gegaan, een soort mengeling van funk, bebob, jazz en soul. Dat was een groot contrast. Maar ook zij kregen de zaal helemaal plat.

Wisselde je hard en zacht zo af?

Soms wel, soms moet ik er ook even tussenuit. Zoals vrijdagavond na Blanck Mass. Ook dat was zó hard. Eigenlijk zijn het hele mooie akkoorden die je hoort, maar dan heel hard en vervormd. Er zit ook een soort continue opbouw in. Aan het einde van dat concert moest ik echt gaan slapen, ha. Ik was meteen verzadigd voor de avond. Maar het was wel echt heel goed.

(Tekst gaat verder na het filmpje)

Zaten er ook minder geslaagde verrassingen tussen?

Er zijn twee concerten geweest waarbij ik het op een gegeven moment niet meer trok. Een daarvan van Charlemagne Palestine, gisteravond in de Hertz. Een vriend van me had gezegd dat ik daar echt naartoe moest. Vooraf had ik een paar dingen geluisterd en dat klonk inderdaad mooi, maar uiteindelijk was het vooral heel rauw.

De man was vroeger een fenomeen, maar is op een gegeven moment van het pad geraakt. Hij heeft een obsessie voor teddyberen en knuffels, die stonden ook op het podium. Zelf droeg hij allemaal felle kleuren, dus het zag er best gezellig uit. Maar de muziek die je hoorde als je binnenkwam, was het geluid van zes toetsen op een synthesizer die hij had afgeplakt. Een heel naar en wrang akkoord dat maar doorzeurde. Toen hij vervolgens achter de piano ging zitten, begon hij met een centrale C en G en heeft hij er daarna drie kwartier over gedaan om al rammend alle toetsen af te gaan. Eenmaal beneden begon hij weer helemaal bovenaan. Toen ben ik opgesprongen en weggegaan.

Gedurende heel het concert heb ik geprobeerd het muzikaal te verantwoorden, maar ik kreeg het niet voor elkaar. Ik was naderhand oprecht een beetje van slag.

Had zoiets wel geprogrammeerd moeten worden?

Zeker. Maar nergens anders dan hier. Le Guess Who? houdt er juist van de grenzen op te zoeken en als het kan daar ook een paar stappen overheen te gaan. Dit was absoluut extreem, maar dat maakte het ook weer heel interessant. Het zette me aan het denken.

Is dat wat Le Guess Who? van andere festivals onderscheidt?

Ze doen iets wat geen enkel ander festival doet. Het is een beetje hoe North Sea Jazz was voordat het uitgroeide tot een commercieel succesmonster. Dat komt vooral door de programmeur, dat is echt een ontzettende purist. Op een van de succesvollere edities van Le Guess Who? twee of drie jaar geleden, stond hij op het punt de stekker eruit te trekken, omdat hij het te commercieel vond worden. Sindsdien zijn ze dieper gaan graven naar onbekende namen. Mensen van over heel de wereld komen hier naartoe om dat te ervaren. Ik denk dat geen enkel ander festival in Nederland dat zou kunnen.

Colin Benders Beeld anp
Colin BendersBeeld anp

Of durven?

Je neemt natuurlijk een enorm risico. Maar je ziet hoe steeds meer mensen en artiesten over de jaren dit festival hebben omarmd. Voor de organisatie moet dat een flinke steun in de rug zijn, misschien ook om nog een stapje verder te gaan. Het zal nooit het formaat Biddinghuizen worden, maar het festival vindt nu al plaats in bijna alle zalen in de stad, waar de eerste editie zich slechts in een of twee zalen afspeelde.

Wat voor publiek komt daar op af?

Het is een rare mix. De meeste mensen zijn ontzettende puristen. Tot ver achterin de zaal staan ze met hun ogen dicht te luisteren. En je hebt de thrillseakers die het vooral heel leuk vinden alle bizarre dingen af te gaan. De groep met wie ik ben, zit aan beide kanten. Een paar willen vooral dansen, terwijl anderen juist de gekke dingen opzoeken. Maar waar je ook staat, er is ontzettend veel respect voor wie er op dat moment speelt. In de tussenruimtes hoor je overal mensen zware, intellectuele discussies voeren. Dit zijn echt liefhebbers, dat is heel bijzonder.

Wat staat er vandaag nog op je programma?

Ik heb nog geen idee. Ja, Mikal Cronin wil ik in ieder geval zien. En ik wil misschien ook even gaan kijken bij Jacco Gardner. Verder ga ik vooral een beetje ronddwalen.

En dan volgend jaar weer?

Sowieso. De grap is dat ik weet dat ik allerlei bizarre dingen ga zien die ik niet kende. Maar dat is precies wat muziek voor mij is. Een aaneenschakeling van nieuwe dingen ontdekken met alle extremen die daarbij horen.

Meer over