Kwetsen mag, maar vrij debatteren is beter

Ehsan Jami en Geert Wilders bekritiseerden gisteren op deze plaats Tjibbe Joustra, die heeft opgeroepen geen radicale uitspraken te doen over de islam.Nu krijgen zij zelf kritiek....

Terroristen vangen

Terroristen vangen
Ehsan Jami en Geert Wilders vallen Tjibbe Joustra, hoofd van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) hard aan (Forum, 27 september). Joustra had in het AD opgeroepen tot een matiging in het debat over de islam. Zonder hen met name te noemen, bekritiseerde hij de ‘radicale uitspraken’ van Wilders en Jami. Die zouden ‘individuen, die op de rand van geweld staan, het laatste duwtje’ kunnen geven.

Terroristen vangen
Jami en Wilders schrijven dat ‘Joustra terroristen moet vangen in plaats van politici de mond te snoeren’. Maar ‘terroristen vangen’ is de taak van de politie. De NCTb moet zich bezighouden met de vraag hoe je terrorisme kunt voorkomen. Hij meent dat het zou helpen als Wilders en Jami hun toon zouden matigen. Dat is heel wat anders dan hen het zwijgen opleggen. En het betekent al helemaal niet dat zij geen ‘feiten mogen benoemen’.

Terroristen vangen
Ik vind dat iedere ex-moslim het recht heeft zich te uiten op de wijze waarop Jami dat heeft gedaan; dat aan dat recht niet getornd mag worden, ook niet als hij op grond daarvan wordt bedreigd. Daarom ook was ik een van de initiatiefnemers van het steuncomité ex-moslims. Joustra heeft nooit laten blijken dat hij die uitingsvrijheid aan banden wil leggen.

Terroristen vangen
Er is inderdaad geen wetenschappelijk onderzoek dat een directe relatie aantoont tussen verruwing van het publieke debat en het gebruik van geweld, zoals Joustra suggereerde. Mijn collega Jean Tillie en ik zijn daarom begonnen aan een onderzoek dat een dergelijk bewijs mogelijk kan leveren.

Terroristen vangen
Maar daar kan Joustra niet op wachten, hij moet werken op basis van hypotheses. Het is waarschijnlijk dat opzettelijk kwetsen bij de gekwetste partij wraakgevoelens oproept. Joustra roept, vanuit zijn functie van terrorismebestrijder, politici op niet te kwetsen. Dat is zijn plicht. Maar dat laat het recht om te kwetsen onverlet.

Terroristen vangen
Meindert Fennema, lid van het steuncomité ex-moslims

Terroristen vangen
Jaren dertig

Terroristen vangen
Wat doet Geert Wilders op de lijst van ondertekenaars van de Steunverklaring bij de oprichting van het Comité van ex-moslims als hij de tekst van die verklaring niet onderschrijft, zoals blijkt uit zijn met Ehsan Jami geschreven artikel?

Terroristen vangen
Daar staat onder meer: ‘dat iedereen die opgroeit in een milieu met een religieuze of levensbeschouwelijke overtuiging (..) volledige vrijheid dient te genieten bij het maken van eigen religieuze of levensbeschouwelijke keuzen.’ En: ‘dat iedere Nederlander alle andere Nederlanders, familieleden daarbij inbegrepen, vrij moet laten bij het maken van religieuze of levensbeschouwelijke keuzen.’

Terroristen vangen
Dit betekent dus dat óók Jami en Wilders alle moslims in Nederland vrij dienen te laten in hun geloofsovertuiging, precies zoals Jami zelf terecht een beroep doet op de vrijheid van zíjn geloofsovertuiging af te stappen. Je kunt heel goed een debat voeren over de spanning tussen leerstellingen uit de Koran over ongelovigen, vrouwen en homoseksuelen aan de ene kant, en de grondrechten van iedere Nederlandse burger aan de andere kant zonder, zoals Jami en Wilders doen, andermans geloofsvrijheid aan banden te leggen door, zoals Wilders eerder deed, te hameren op een koranverbod of door een direct verband te leggen tussen Hitler en de profeet Mohammed.

Terroristen vangen
Jami en Wilders kunnen verder maar beter ietsje langer nadenken voor ze verwijzen naar ‘de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw’. Ze stellen vast dat ‘christendom en Jezus Christus zwaar beledigd en bekritiseerd werden door onder anderen Gerard Reve’. Hier halen zij de broers Karel en Gerard door elkaar. Zoals bekend bekeerde Gerard Reve zich tot het katholicisme en heeft hij erg veel gezegd – maar het bekritiseren van Jezus Christus? Nou nee. Jami had beter moeten opletten op school en een landspoliticus die niet weet wat een van de grootste schrijvers van de vorige eeuw schreef, moet zich aanmelden voor een inburgeringscursus.

Terroristen vangen
Joost Zwagerman, schrijver

Terroristen vangen
Koud hart

Terroristen vangen
Geert Wilders heeft het talent een debat naar zich toe te trekken. Voordeel is dat zo het thema integratie hoog op de agenda blijft staan en dat de radicale islam niet uit het oog wordt verloren. Maar op zijn werkwijze valt veel aan te merken. Allereerst is die niet constructief. Zijn Partij Voor de Vrijheid neemt de vrijheid ongenuanceerd tegen een miljoen moslims aan te schoppen, maar geeft hun niet de vrijheid met hem in gesprek te treden. Talloze uitnodigingen van islamitische organisaties en van het tv-programma De Meiden van Halal wees Wilders van de hand, omdat de mensen daarachter opvattingen hebben die volgens hem te belachelijk zijn om mee in gesprek te gaan. Hiermee isoleert hij zichzelf.

Terroristen vangen
Ten tweede bereikt Wilders niets met deze aanpak. Vrijwel geen enkel voorstel van Wilders komt door de Tweede Kamer, omdat hij weigert ook maar één woord aan zijn ongenuanceerde voorstellen te wijzigen. Dat hij vervolgens geen enkel politiek resultaat boekt, komt volgens hem door de onwil van andere partijen. Wij zien dat meer als politiek autisme.

Terroristen vangen
Tot slot krijgen dankzij hem figuren zoals de imam uit Tilburg een podium. Media zetten tegenover de ene extreme mening immers altijd die van een ander. Zo komen moslims die kritiek hebben in eigen kring minder aan het woord.

Terroristen vangen
Nederland heeft recht op een goed inhoudelijk debat over de rol van religie in de samenleving. Wij behoren beiden tot een andere godsdienst; wij vinden het belangrijk elkaar scherp te ondervragen. Dat is heel wat anders dan de kritiek waar Jami en Wilders over spreken. Kritiek kun je niet geven met een koud hart. Kritiek geef je vanuit een betrokken houding. Schelden, zoals Wilders doet, doe je om te kwetsen. Nederland is een vrij land waarin altijd verschillende mensen, godsdiensten en culturen naast elkaar hebben geleefd. Door mensen als Wilders lijkt dit nu ineens niet meer te kunnen. Wat we nodig hebben, is een harde aanpak van extremisten. Daar is dit kabinet nu al druk mee bezig.

Terroristen vangen
De discussie moet gaan over hoe we Nederland weer kunnen maken zoals John Locke het ooit omschreef, als een land dat zo tolerant is, ‘dat ik zelf mag kiezen wat ik geloof’.

Terroristen vangen
Rogier Havelaar, voorzitter van PerspectieF, ChristenUnie-jongeren

Terroristen vangen
Jihad Alariachi tv-presentator en een van De Meiden van Halal

Meer over