Nieuws

Kwart van studenten had door de lockdown gevoel van ‘levensmoeheid’

De lockdown van 2021 had grote nadelige gevolgen voor de mentale gezondheid van studenten in het hoger onderwijs. Driekwart van hen had een gevoel van eenzaamheid, die grotendeels werd veroorzaakt door de coronacrisis. Een kwart van de studenten had gevoelens van ‘levensmoeheid’.

Nienke Groenewoud
Studenten demonstreerden vorig jaar oktober tegen de coronamaatregelen in het hoger onderwijs. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
Studenten demonstreerden vorig jaar oktober tegen de coronamaatregelen in het hoger onderwijs.Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Dat blijkt uit onderzoek naar de mentale gezondheid van studenten in het hoger onderwijs door het Trimbos-instituut, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en GGD GHOR Nederland. De ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Volksgezondheid hadden opdracht gegeven voor het onderzoek. Het is voor het eerst dat de mentale gezondheid van studenten landelijk is onderzocht.

Ruim 28 duizend studenten van vijftien onderwijsinstellingen vulden afgelopen voorjaar tijdens de derde coronagolf een vragenlijst in. Op dat moment volgden zij online colleges, waren horeca en sportscholen gesloten en gold er een avondklok.

Eenzaamheid

Het onderzoek laat het grote effect van de coronamaatregelen op de mentale gezondheid van studenten zien. Ruim driekwart voelde zich eenzaam, een kwart van die groep sprak van ‘een sterke mate van eenzaamheid'. Tachtig procent wees de coronacrisis aan als de belangrijkste oorzaak.

Ook had ruim de helft van de studenten last van psychische en emotionele uitputtingsklachten. Een kwart van hen had gevoelens van ‘levensmoeheid’. Bij de meeste studenten met psychische klachten ging het om lichte tot matige klachten. De meesten vonden ondersteuning bij familie of vrienden, maar niet bij hun onderwijsinstelling. Slechts een kwart van hen ging op zoek naar hulp.

Bijna alle studenten hadden last van stress, waarbij ruim de helft van hen ‘veel stress’ ervaarde. De voornaamste oorzaken hiervoor lagen bij de studiedruk en de coronacrisis. Toch voelde een deel van de studenten daarnaast stress vanwege hun financiële situatie, veroorzaakt door een hoge studieschuld. Prestatiedruk vanuit zichzelf en anderen was ook een belangrijke factor voor een verslechterde mentale gezondheid.

Vervolgstappen kabinet

De resultaten van het onderzoek zijn voor het demissionaire kabinet een reden tot grote zorg. ‘De stress en druk bij studenten komen van meerdere kanten dan alleen het onderwijs. Ook de perspectieven op de arbeids- en woningmarkt kunnen een rol spelen’, reageert minister Ingrid van Engelshoven van OCW.

De Landelijke Studentenvakbond vindt het rapport alarmerend. ‘Je studententijd zou moeten draaien om persoonlijke ontwikkeling, maar het omgekeerde is het geval: studenten bezwijken onder de druk om snel af te studeren, hoge cijfers te halen en een goed cv op te bouwen’, aldus voorzitter Ama Boahene.

Voorzitter Lisanne de Roos van het Interstedelijk Studenten Overleg vraagt de ministeries van OCW en VWS om samen te werken aan een oplossing en om ook de formerende partijen van het rapport op de hoogte te brengen.

Volgens minister Van Engelshoven is het belangrijk dat er meer wordt gekeken naar sociale ondersteuning vanuit onderwijsinstellingen en het studentenleven, zoals verenigingen. Ook factoren die bijdragen aan stress en prestatiedruk, zoals de duur van het studiejaar, tentamens, financiering en het bindend studieadvies, worden onder de loep genomen. Verder gaan de ministeries op korte termijn in gesprek met instellingen, studenten en andere betrokkenen. Het is dan aan een volgend kabinet om de uitkomsten van die gesprekken verder uit te werken.

Het onderzoek zal de komende jaren elke twee jaar worden herhaald.

Meer over