Kunstenaars in Egypte zwijgen over Gaza

Twee dagen van kunstlezingen in Cairo en niemand die iets zegt over ‘Gaza’. In de Egyptische kunstwereld is het stil....

CAIRO Toen de Spaanse kunstenaar en activist Pablo De Soto onlangs probeerde om Egyptische artiesten te werven voor een project over de gevoelige grens tussen Gaza en Egypte, was hij verrast over het gebrek aan animo. ‘Niet één!’, vertelt De Soto, die het werk had gemodelleerd op een eerder Spaans project waaraan hij had meegewerkt en dat inhaakte op de illegale immigratie tussen Noord-Afrika en Spanje.

De strijd in Gaza woedt nog in alle hevigheid en ook in Egypte heeft de bevolking veel kritiek op de houding van de eigen regering maar in de kunst blijft het stil. Niet alleen is de politiek nauwelijks terug te vinden in de hedendaagse Egyptische kunst scene, de artiesten lijken evenmin in het openbaar stelling te nemen.

‘We hadden twee dagen van lezingen en niemand zei iets over Gaza’, zegt Nat Muller, een Nederlandse onafhankelijke curator die afgelopen weekeinde sprak over kunst in crisis op een symposium in de Egyptische hoofdstad Cairo. Ze zei dat het tekenend was dat ze in haar lezing Palestijnse, Iraakse en Libanese kunstenaars besprak maar geen Egyptische .

Het is wellicht de prijs die de Egyptische samenleving betaalt voor decennia van politieke repressie. In het algemeen aarzelen mensen om zich tegen de regering uit te spreken. Maar dat is de afgelopen jaren langzaam maar zeker aan het veranderen. En duizenden zijn de afgelopen weken de straat opgegaan om tegen de oorlog in Gaza te demonstreren, tegen de wil van de regering.

Bij artiesten zou ook nog meespelen dat ze wat betreft hun inkomen grotendeels afhankelijk zijn van de staat. Het land heeft slechts een heel kleine commerciële kunstmarkt, zegt Muller. Ze heeft het over apathie en een in zichzelf gekeerde cultuur.

Maar de Egyptenaren kijken daar iets anders tegenaan. Niet dat ze geheel ontkennen dat de politiek momenteel weinig is terug te vinden in de kunst.

Bassem el-Baroni, een curator uit Alexandrië, legt uit dat de politieke kunst in de jaren vijftig en zestig niet ongebruikelijk was. Maar dan in de Sovjet-gedachte: in dienst van de staat en het nationalisme. De hedendaagse kunstenaars hebben zich daarvan afgekeerd en houden de kunst liever gescheiden van de politiek. ‘Maar in hun privéleven zijn ze vaak wel politiek geëngageerd.’

In zijn algemeen neemt de kunst in Egypte trouwens al jaren stelling in het conflict tussen Israël en de Palestijnen. Ondanks de banden tussen Egypte en Israël, is er een informele culturele boycot.

Meer over