KUNSTAGENDA BUITENLAND

In de Londense Royal Opera is Bernard Haitink toe aan Wagners Götterdämmerung, het sluitstuk van een nieuwe Ring des Nibelungen-cyclus, geregisseerd door Richard Jones....

GROOT-BRITTANNIE

Het concurrerende Londense operahuis, The English National Opera, brengt op 19, 25, 28 en 31 oktober een nieuwe produktie uit van The Fairy Queen, een semi-opera van de zeventiende-eeuwer Henry Purcell. Veel gesproken acteerwerk, afgewisseld met geniale muziek. De regie is van David Pountney.

J. B. Priestley schreef An Inspector Calls. The Royal National Theatre speelt deze thriller vanaf 20 oktober in het Garrick Theatre (Charing Cross Road) in Londen. 'The production of the year', volgens The Guardian. Informatie: 00 44 (1) 714945085.

Het Engelse dansgezelschap DV8, tijdens Julidans nog in Amsterdam, is van 26 tot en met 30 oktober met Enter Achilles in The Queen Elisabeth Hall in Londen tijdens het dansfestival Dance Umbrella 95. Choreograaf Lloyd Newson knoopt elementen uit Superman, Saturday Night Fever en liedjes uit de (Engelse) arbeidsvitaminen aan elkaar tot een bijzonder danstheaterstuk.

De vijf maanden durende manifestatie Africa95 toont Afrikaanse kunst niet als koloniale trofeeën of etnografica, maar als gefêteerde kunstvoorwerpen. De hoofdexpositie bevindt zich in de Royal Academy of Arts in Londen. Tot en met 21 januari.

In het kader van Africa95 wijdt de Barbican Art Gallery voor het eerst een tentoonstelling aan Afrikaans textiel-design. Tot en met 10 december.

Richard III door de Royal Shakespeare Company nog tot en met 20 oktober in het Royal Shakespeare Theatre (Stradford-upon-Avon) in Londen. Informatie: 00 44 (1) 789295623.

David Bowie maakt een tournee door Engeland. Op 14 en 15 november geeft hij concerten in het Wembley Stadion. Informatie: 00 44 (1) 819001234.

FRANKRIJK

Hoe heeft film de 'geest' en mentaliteit van deze eeuw beïnvloed? Wat is de relatie van film met beeldende kunst en architectuur? Het Musée des Beaux-Arts in Tourcoing probeert aan de hand van de collectie van de Cinémathèque française antwoord te geven op deze vragen. L'art et le 7e art, tot en met 8 januari 1996.

Begin jaren twintig ontvluchtten veel Russische kunstenaars de burgeroorlog in hun land. Een aantal cineasten, acteurs en technici vestigden zich in het Franse Montreuil waar ze werkten voor studio Albatros. Vijftig films van deze 'Russische school' worden in het kader van 'honderd jaar film' tot en met 30 december vertoond in Cinéma Georges Méliès (Croix de Chavaux - 93100) in Montreuil. Informatie: 00 (33) 48589013. In Musée de l'Histoire Vivante (31, bd Théophile Sueur 93100) in Montreuil zijn tot die tijd ook affiches, kostuums en foto's van de 'de Russische school' bijeengebracht.

Jeffrey Tate en de regisseur Graham Vick leiden in de Parijse Opéra-Bastille een nieuwe produktie van Grandeur et décadence de la ville de Mahagonny - beter bekend als Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny, de opera van Kurt Weill en Bertolt Brecht. Felicity Palmer, Robert Wörle, Franz Hawlata en Marie McLaughlin zingen en spelen van 14 oktober tot en met 7 november de hoofdrollen in dit (omgekeerde) Utopia in de Woestijn, in een decor van Maria Björnson. De operaproduktie gaat vergezeld van een programma Autour de Kurt Weill, en krijgt in het kleine Amphithéâtre van de Bastille van 13 tot en met 17 november een vervolg in de vorm van Der Jasager ('Celui qui dit oui'), een kameroperaatje van Brecht en Weill. Informatie: Tel. 00 (33) 44731300.

In het Musée d'Orsay in Parijs zijn topstukken uit de rijke collectie van de Ny Carlsberg Glypotek in Kopenhagen, en de collecties van het Musée d'Orsay en het Musée Rodin samengebracht. Manet, Gaugain, Rodin... toont niet alleen het werk van deze drie meesters, maar ook schilderijen van Monet, Manet, Toulouse-Lautrec en Van Gogh. Vanaf 12 oktober, tot en met 28 januari 1996.

Zestig jaar na de laatste grote Paul Cézanne-expositie in Parijs, wijdt het Grand Palais in Parijs een groot retrospectief aan deze wegbereider van de moderne schilderkunst. Tot en met 7 januari 1996.

DUITSLAND

Polens letzter König und seine maler toont schilderijen van het hof van de laatste Poolse vorst Stanislaus August Poniatowskis (periode 1764-1795). Poniatowskis slaagde erin bekende Europese kunstenaars naar zijn hof te halen, waaronder Bernardo Bellotto gen. Canaletto. In de Neue Pinakothek (Barer Strasse 29) in München, tot en met 5 november.

De Kunsthalle in Düsseldorf heeft het werk van de Amerikaan Jackson Pollock (1912-1956) en de Mexicaan David Alfaro Siqueiros (1896-1974) bij elkaar gebracht. De twee kunstenaars ontmoetten elkaar eind jaren dertig, maar bewandelden een heel verschillende weg. Pollock staat bekend om zijn abstract expressionisme, Siqueiros om zijn sociaal geëngageerde muurschilderingen. Tot en met 3 december.

In het Kunstmuseum in Bonn een expositie van de in Zwitserland geboren kunstenaar Helmut Federle. Abstract werk op groot en klein formaat. Tot en met 21 januari 1996.

Harry Kupfer, de huisregisseur en artistiek leider van de Komische Oper Berlin, brengt in eigen huis een droom in vervulling. Met de ontwerper Hans Schavernoch en de dirigent Uwe Kreizberg leidt hij een nieuwe produktie van Die Fledermaus, Johann Strauss' grote operette over crisis en lichtzinnigheid onder de Weense burgerij van de jaren 1880. Een zoete komedie mag niet worden verwacht. Dagmar Schellenberger, Jürgen Kowalski en de vele andere solisten zullen zich vermoedelijk bewegen in een schouwspel vol boosaardige charme. Eerste voorstellingen op 15, 18 en 23 oktober. Herhalingen verder in het seizoen.

Verdi's hilarische Falstaff, geregisseerd door de traditionalist Michael Hampe, is de eerste nieuwe produktie van het seizoen '95-'96 van de Opera van Düsseldorf. Te zien op 14, 17 en 22 oktober en later in het seizoen.

William Cochran, Anja Silja en Bodo Schwanbeck horen tot de solisten in Janaceks opera Jenufa, op 13, 23 en 30 oktober (en later in het seizoen) te zien in de Alte Oper van Frankfurt am Main. De regie is van Adolf Dresen.

De tentoonstelling Moskou-Berlijn/Berlijn-Moskou in de Martin-Gropius-Bau in Berlijn schetst een panorama van de culturele relaties van de twee steden. Over de overeenkomsten en verschillen tussen Moskou en Berlijn, Hitler en Stalin, kunstenaars en monteurs. Tot en met 7 januari.

De Peter Stein- en Pierre Boulezproduktie van Schönbergs opera Moses und Aron, deze maand de grote blikvanger van de Nederlandse Opera, kan in Leipzig op 15 en 22 oktober worden vergeleken met een enscenering van vorig jaar, vormgegeven door het trio Posselt-Helfricht-Hansmann en gedirigeerd door Gerd Albrecht.

BELGIE

Het Belga Festival is niet meer, leve het Audi Jazz Festival. Het voortbestaan van België's grootste jazzfestival leek vorig jaar, door het vertrek van de hoofdsponsor (een tabaksfabrikant) onzeker. Maar de elfde editie van dit vier weken durende festival, nu genoemd naar een automerk, is veelzijdig als vanouds. Een keuze: woensdag opening door het het Art Ensemble of Chicago (Théâtre 140, Brussel), donderdag flamenco met Carmen Linares en El Cabrero (Paleis voor Schone Kunsten, Brussel), donderdag altist Kenny Garrett (Hnita Hoeve, Heist-op-den-Berg) en Toots & The Maytals (Hof ter Lo, Antwerpen). Informatie: 00 (32) 2 5342200.

De Dongxi-verzameling, een waardevolle particuliere collectie Chinese kunst, wordt tentoongesteld in de Kredietbank (Grote Markt 19) in Brussel. Behalve sculptuurtjes van jade, gemaakt vanaf 4500 voor Chr. tot in de 18de eeuw, bestaat de collectie uit papieren rolschilderingen. De expostie duurt van 25 oktober tot en met 17 december.

Eerste liefde (1945) schreef Samuel Beckett voordat hij bekend werd met Wachten op Godot. Bert André vertolkt de rol van een oudere man, een clochard, die zich zijn eerste liefde herinnert. Geregisseerd door Albert Lubbers, première vanavond in de Koninklijke Vlaamse Schouwburg. Tot en met 20 oktober.

In de geest van Fluxus belicht de Fluxus-beweging die onstond in Duitsland en Amerika en die wordt gezien als een van de meest experimentele kunstbeweging in de jaren zestig. Met videodocumenten, films en reconstructies van onder anderen John Cage, Wim T. Schippers en Nam June Paik. Van 21 oktober tot en met 28 januari 1996 in het Hessenhuis (Falconrui 53) B-2000 in Antwerpen.

Op 11 april 1934 werd het paneel van de Rechtvaardige Rechters van het beroemde veelluik De aanbidding van het Lam Gods van de gebroeders Jan en Hubert Van Eyck ontvreemd, en is sindsdien nog steeds zoek. Het Centrum voor Kunst en Cultuur St Pietersabdij in Gent gaat met de expositie De stoutmoedige diefte van het Lam Gods in op de wereldwijde aandachtdie aan deze onopgehelderde kunstroof is besteed. Tot en met 7 januari.

De tentoonstelling In de schaduw van de piramiden in het Museum voor Fotografie in Antwerpen omvat ruim honderd foto's die een indruk geven van hoe 'de westerling' in de 19de eeuw aankeek tegen de Oosterse Wereld. Tot en met 19 november.

Guy Joostens schitterende enscenering van Mozarts Le nozze di Figaro, door de Vlaamse Opera onlangs ten doop gehouden in Gent, verhuist naar Antwerpen en wordt daar gespeeld op 14, 18, 20, 22, 25, 28 en 31 oktober. Uitverkocht, maar in de rij staan voor niet-afgehaalde plaatsen werpt soms vruchten af.

In het Museum voor Sierkunst in Gent handgeknoopte vloer- en wandtapijten van kunstenaars

uit Gent en Berlijn. Gent ontmoet Berlijn, tot en met 6 november.

OOSTENRIJK

De Weense Kunsthalle wijdt een retrospectief aan de Amerikaanse media-kunstenaar Dara Birnbaum. Behalve bekend ook nieuw werk: Erwartung, een installatie gebaseerd op de gelijknamige opera van Schönberg. Tot en met 19 november.

Leopold Hager en de regisseur Alfred Kirchner leiden de eerste nieuwe produktie van de Weense Staatsopera, Der Freischütz van Carl Maria von Weber. Voorstellingen op 19, 22, 26 en 30 oktober en verder verspreid over het seizoen - met de Wiener Philharmoniker in de orkestbak.

In perfect harmony, die eerder in het Van Gogh Museum in Amsterdam te zien was, is verhuisd naar de Kunstforum Bank Austria in Wenen. Zeventig schilderijen van Van Gogh tot Mondriaan bijeengebracht vanwege de lijst. Tot en met 26 november.

ITALIE

Toulouse-Lautrec, tot en met 18 februari in Palazzo Vecchio en Palazzo Medici-Riccardi, Florence.

De regel en de faam / De heilige Philippus Nerius en de kunst: expositie ter herdenking van de 400ste sterfdag van de heilige van de spontane vreugde. Onder de 140 kunstwerken van eind 16de tot eind 18de eeuw van bekende en onbekende meesters zijn werken van Caravaggio, Rubens, Bernini en Tiepolo. Tot en met 10 december in Palazzo Venezia, Rome.

Twee exposities in Milaan rond de schrijver-dichter Filippo Tommaso Marinetti (1876-1944), die aan het begin van deze eeuw de futuristische beweging stichtte. Palazzo di Brera (tot en met 17 november) en Studio Gastaldelli (tot en met 3 november).

Twee exposities van Afrikaanse kunst: een belangrijke collectie van Afrikaanse sieraden en gouden objecten, eigendom van de Zwitserse familie Barbier-Müller (tot en met 11 november in Galleria della Rinascente, Milaan) en Afrikaanse maskers en houten sculpturen (tot en met 10 november in Studio d'Arte Africana, Rome).

Gerestaureerd: de zeven beste schilderijen van Vasari's leerling Jacopo Zucchi (eind 16de eeuw) in de 'Kamer van de Muzen' van kardinaal Fernando de' Medici in de Villa Medici, zetel van de Franse Academie in Rome.

De Russische danser Mikhail Baryshnikov treedt tot en met 15 oktober op in het Olimpico in Rome en op 17 oktober in het Congrespaleis in Bologna.

Cinetour '95: Roma Set Mundi: bustochten langs de beroemdste filmlocaties in Rome, tot en met 19 november iedere avond behalve maandag en dinsdag. Vertrek 19.30 uur Piazza della Repubblica bij de Thermen van Diocletianus; 8000 lire.

Eind deze maand aflopende manifestaties: gerestaureerde schilderijen van meesters uit de renaissance en de 18de eeuw (Palazzo Montanari, Vicenza); het Toscaanse divisionisme (Museo Fattori, Livorno); video- en andere installaties van Fabrizio Plessi (Salara, Bologna); twaalf Venetische futuristen (San Pantalon, Venetië); twintig moderne Italiaanse beeldhouwers (Centro Culturale San Francesco, Ozieri bij Sassari, Sardinië).

NEW YORK

Gastdirigent Valeri Gergjev houdt 26 en 30 oktober in The Metropolitan Opera in New York een nieuwe produktie van Tsjaikovski's Pique Dame ten doop. Karita Mattila, Ben Heppner, Leonie Rysanek, Dmitri Hvorostovsky en andere coryfeeën bewegen zich in een regie van Elijah Moshinsky.

The International Fine Arts and Antique Dealers Show staat aangeschreven als de beste kunst- en antiekbeurs in de Verenigde Staten. Vanaf vandaag tot en met 19 oktober in de Seventh Regiment Armory (Park Avenue at 67th Street).

Amerikaanse kunstenaars als Thomas Hart Benton, John Graham en Carroll Dunham werden sterk beïnvloed door Pablo Picasso. Tot en met 9 december in het Whitney Museum of American Art (945 Madison Avenue) in New York daarom Picassoid: Collection in Context.

In het Museum of Modern Art (11 West 53rd Street) in New York de tentoonstelling Light Construction, over 'de architectuur van doorzichtigheid en -schijnendheid, nader bekeken bij modellen, foto's en installaties'.

Zeventig jaren omspant de carrière van fotograaf Imogen Cunningham. Een overzicht van zijn werk tot en met 3 november bij Howard Greenberg (120 Wooster Street) in New York.

Zelden vertoond beeldmateriaal van de op jonge leeftijd overleden filmacteur James Dean is bijeengebracht in het Museum of Television and Radio, (25 West 52d Street) in New York.

ZWITSERLAND

De Opera van Zürich zet op 22 en 24 oktober Josef Haydns Orfeo ed Euridice op de planken, beter bekend onder de titel L'anima del filosofo. Een bijzondere produktie onder leiding van Nikolaus Harnoncourt en regisseur Jürgen Flimm, die er in de Wiener Festwochen al succes mee oogstten.

In Centre d'Art Contemporain (10, Rue de Vieux-Grenadiers) in Genève tot en met 17 december sculpturen en installaties van Waltercio Caldas en megafoto's en video's van Beat Streuli.

In het Museum für Gegenwartskunst in Basel Die Donauschule, schilderijen en grafisch werk uit de vroege 16de eeuw. Met werk van Huber, Altdorfer en Leinberger. Tot en met 14 januari. Bovendien, tot en met 12 november, Ein Meer von Stimmen, werk van Kabakov (1933) afkomstig uit Zwitserse privé-verzamelingen. Kabakov maakt 'totale installaties' waarin je als argeloze toeschouwer wordt ondergedompeld.

In de Hallen für Neue Kunst in Schaffhausen een tentoonstelling van Bruce Nauman (tot en met 31 oktober). Tot die tijd is ook het internationale overzicht Minimal Art? te zien.

Meer over