KUNSTAGENDA BUITENLAND

De Ottomaanse cultuur heeft in Europa een belangrijke betekenis gehad. Welke, dat is vanaf vandaag te zien in de Kunst und Ausstellungshalle in Bonn....

DUITSLAND

De Beatles zijn terug, helemaal. In de Deichtorhallen in Hamburg foto's van Robert Freeman uit de periode 1963-1966: The Beatles - a private view. John Lennon met zijn Panda-beer - bijvoorbeeld. Tot en met 7 januari.

Götz Friedrich en dirigent Rafael Frühbeck de Burgos leiden in de Deutsche Oper Berlin op 22, 25 en 29 december een geënsceneerde produktie van Karl Orff's Carmina Burana.

In de Opera van Duisburg brengt de huiséquipe van 15 tot en met 31 december (in het Duits) de beroemdste musical van Cole Porter, Kiss me Kate.

Een videowand met 214 monitoren waarop een show van Nina Hagen te volgen is, en een laserinstallatie die een vloed van beelden op de wand projecteert. De Koreaanse kunstenares Nam June Paik wil met de expositie High Tech Allergy de Duitsers ervan overtuigen dat videokunst níet iets is om allergisch voor te zijn. Integendeel. Kunstmuseum in Wolfsburg, tot en met 21 januari.

In de Opera van Essen gaat 16 december een nieuwe produktie in première van Sjostakovitsj' spectaculaire opera Lady Macbeth van Mtsensk. Herhalingen op 19 en 29 december.

De spraakmakende ontwerpster-zonder-achternaam Rosalie is in de Opera van Neurenberg verantwoordelijk voor een nieuwe Elektra van Strauss. Voorstellingen op 16, 18, 20, 22, 25, 26 en 28 december.

In de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen in Düsseldorf vanaf 20 december een expositie met werk van Egon Schiele; de zogeheten 'Sammlung Leopold' uit Wenen. Tot en met 10 maart.

Bij haar dood liet de legendarische filmster Marlene Dietrich een enorme erfenis na. Dietrich' s dochter Maria Riva verkocht deze verzameling schoenen, foto's, jurken, boeken en meubels in 1993 aan de deelstaat Berlijn. De kunst und Ausstellungshalle in Bonn toont nu hiervan een boeiende selectie. Tot en met 20 januari.

FRANKRIJK

De Amerikaanse kunstenaar en schrijver Allan Sekula fotografeerde havens over de hele wereld, en schreef daar zelf de teksten bij. Zijn Fish Story is vanaf 16 december te zien in het Musée des Beaux Arts et de la Dentelle in Calais. Tot en met 25 februari.

Het Louvre in Parijs heeft 78 tekeningen, van Dürer tot Dubuffet, bij elkaar gebracht vanwege de 'restruimte': de ruimte op de tekening die níet gevuld is, maar wel degelijk een functie heeft. Met bruiklenen uit een groot aantal belangrijke Europese musea. Réserves, les suspens du dessin, tot en met 19 februari.

In het Théâtre des Jeunes Années in Lyon is tot en met 31 december een familievoorstelling van Humperdincks opera Hänsel und Gretel te zien.

In het Musée d'Orsay in Parijs zijn topstukken uit de rijke collectie van de Ny Carlsberg Glypotek in Kopenhagen te zien. Manet, Gaugain, Rodin... toont niet alleen het werk van deze drie meesters, maar ook schilderijen van Monet, Manet, Toulouse-Lautrec en Van Gogh. Tot en met 28 januari.

De ingenieurs van de Italiaanse renaissance, van Brunelleschi tot en met Leonardo da Vinci, worden belicht op de expositie Ingenieurs, in het Cité des Sciences et de l'Industrie in parijs. Met maquettes, en 350 reprodukties van originele tekeningen.

In het oude tolhuis (1a Rue du Vieux-Marché-aux-Poissons) in Straatsburg een tentoonstelling over Arte Povera en een van haar belangrijkste vertegenwoordigers, Emilio Prini. Tot half januari.

OOSTENRIJK

Zubin Mehta en de Canadese regisseur Robert Carsen leiden in de Staatsopera van Wenen een nieuwe produktie van Verdi's Jérusalem. In de hoofdrol zingt José Carreras. Voorstellingen nog op 16, 19 en 22 december.

Guy Joosten's Brusselse enscenering van Bizets Carmen is op 20, 22 en 26 december te zien in de Weense Volksoper.

In de Kunsthal in Wenen vanaf 15 december Faith, hope, love, death: werken uit de Albertina-collectie (grafische werken uit de veertiende en vijftiende eeuw) samen met 20ste-eeuwse werken van onder anderen Francis Bacon, Bruce Naumann, en Barnet Newman. Tot en met 31 januari.

In het museum Ludwig in Wenen Self Construction. Deze tentoonstelling laat aan de hand van een selectie concrete voorwerpen verschillende - internationale - visies op het artistieke scheppingsproces zien. Uitganspunt van deze verkenning vormen de tradities van de jaren zestig. Met werken van onder anderen Vito Acconci, Robert Morris, Nam June Paik, Robert Smithson, en Roman Signer. Tot en met 25 februari.

BELGIE

In het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel vanaf vandaag D'Est, Au bord de la fiction, een multi-media installatie van de filmmaakster Chantal Akerman. Het is voor het eerst dat de cineaste de tweedimensionale 'ruimte' van de filmprojectie vertaalt naar een driedimensionale installatie in een museum. Het 'basismateriaal' van deze installatie is Akerman's film D'Est uit 1993. Tot en met 21 januari.

De Hongaarse dirigent Ivan Fischer en de Duitse meesterregisseur en ontwerper Karl-Ernst Herrmann leiden in de Opera van Brussel een nieuwe produktie van Rossini's Il Turco in Italia. In de hoofdrollen zingen onder anderen Tiziana Fabbricini en de bariton Jos'e van Dam. De Munt verwacht een grote toeloop. Vandaar een lange reeks (zestien) voorstellingen, van 16 december tot en met 7 januari.

Korngolds opera Die tote Stadt is bij de Vlaamse Opera in Gent te zien op 17 en 20 december. Götz Friedrich tekende voor de enscenering. Dirigent is Stefan Soltesz.

In Antwerpen leidt Jos van Immerseel bij de Vlaamse Opera vanaf 21 december een nieuwe produktie van Handels komische opera Serse. Herhalingen op 26, 28 en 29 december.

In de Kunsthalle Lophem aan de Torhoutsesteenweg 52a in Loppem-Zedelgem bij Brugge fotowerk van Maria Serebriakova. Tot en met 2 februari.

De Britse kunstscène herleeft. Vanuit die overtuiging presenteert het Stedelijk Museum Oud-Hospitaal in Aalst een tentoonstelling van jonge Britse hedendaagse schilderkunst. Werken van Torie Begg, Clem Crosby en Peter Davis. Tot en met 17 februari.

De aristocraat Hans Prinzhorn, kunsthistoricus en psychiater te Heidelberg, legde in het begin van deze eeuw een omvangrijke collectie aan van tekeningen en schilderijen van psychiatrische patiënten. Het Palais des Beaux-Arts in Charleroi stelt deze collectie voor het eerst tentoon. La beauté insensée, tot en met 28 januari (gesloten van 18 december tot en met 8 januari).

Werk van 111 hedendaagse kunstenaars uit België en Luxemburg tegenover elkaar op de tentoonstelling Confrontaties in Provinciaal Museum (Zuivelmarkt 33) en de bibliotheek (Martelarenlaan 17) in Hasselt. Werk van Fabre, Tuymans, Panamarenko en vele anderen. Tot en met 14 januari.

Peter Brook regisseert Oh les beaux jours van Samuel Beckett. Tot en met 22 december in De Singel in Antwerpen. Het Filmmuseum Antwerpen presenteert ter gelegenheid hiervan in december enkele films van Peter Brook.

Het Museum voor Sierkunst in Gent presenteert tot en met 3 maart de eerste Triënnale voor Vormgeving in Vlaanderen. Werk van ruim honderd ontwerpers.

In het Museum voor Fotografie in Antwerpen een overzichtstentoonstelling van fotograaf Paul Huf. Tot en met 28 januari.

In de geest van Fluxus belicht de Fluxus-beweging die onstond in Duitsland en Amerika en die wordt gezien als een van de meest experimentele kunstbeweging in de jaren zestig. Met video's, films en reconstructies van onder anderen John Cage, Wim T. Schippers en Nam June Paik. Tot en met 28 januari in het Hessenhuis in Antwerpen.

GROOT-BRITTANNIE

De National Portrait Gallery in Londen belicht de jaren tachting in een tentoonstelling van foto's, schilderijen en sculpturen, samengesteld uit de eigen collectie. Tot en met 28 april.

Tot en met 24 maart in de National Portrait Gallery in Londen ook de theater- en filmfoto's van James Abbe, een vooraanstaande Amerikaanse celebrity-fotograaf in de jaren twintig.

In de Hayward Gallery in Londen tot half januari meer dan twintigduizend foto's over het Duitsland van vóór de Tweede Wereldoorlog.

The Art of a Continent in de Royal Academy of Arts, de hoofdexpositie van de manifestatie Africa95 in Londen duurt nog tot en met 21 januari.

In de Whitechapel Art Gallery in Londen een retrospectief van de Duitse schilder Emil Nolde. Met meer dan zestig schilderijen en dertig aquarellen en prenten. Tot en met 25 februari.

In het Museum of Moving Image in Londen Animation plus..., een tentoonstelling over de geschiedenis van de Britse animatiefilm. Tot en met 7 januari.

In de Tate Gallery in Liverpool Home and away, dat op zoek gaat naar 'Britishness' in de Britse kunst. Werk van Walter Sickert, Jacob Epstein en Henri Gaudier-Brzeska, maar ook van Bacon, Hockney, en Gilbert and George. Tot eind februari.

In de British Library een tentoonstelling over de Engelse dichter Keats die op 25-jarige leeftijd de dood verkoos boven een leven als chirurgijn-apotheker. Tot en met 28 januari.

In Waddington Galleries (11 Cork Street) in Londen Of the Human Form: sculpturen van Matisse, Picasso en Rodin tegenover die van Louise Bourgeois, Antony Gormley en Bruce Nauman. Tot en met 22 december.

Engeland's National Trust, het staatsfonds dat cultureel erfgoed aankoopt en beheert, bestaat honderd jaar. In de National Gallery in Londen eenmalig een tentoonstelling van het bezit van dit fonds. Werken van onder anderen Titian, Velázquez, Rembrandt en Brueghel. Tot en met 10 maart.

Brian Conley speelt Al Jolson in de nieuwe muziektheaterproduktie Jolson in het Victoria Palace Theatre in Londen.

J. B. Priestley schreef An Inspector Calls. The Royal National Theatre speelt deze thriller in het Garrick Theatre (Charing Cross Road) in Londen. 'The production of the year.' volgens The Guardian. Informatie: 00 44 (1) 714945085.

ITALIE

In de Capitolijnse musea in Rome wordt vandaag de grote expositie Het stilleven in de tijd van Caravaggio geopend, met werken van de jonge Caravaggio, Van Dijck, Bruegel de Oudere en minder bekende meesters.

Op 20 december de wereldpremière van het ballet Le streghe di Venezia (De heksen van Venetië) van Philip Glass, door het dansgezelschap van de Scala van Milaan, met in de komische hoofdrol Carla Fracci. Choreografie Mauro Bigonzetti; scenario, regie, decors en costuums Beni Montresor. Herhalingen op 22, 27, 28 en 30 december.

Werken op papier van Picasso, tot en met 24 februari in Galleria Blu, Milaan.

Grafisch werk van Chagall, tot en met 25 februari in Galleria Sagittaria, Pordenone.

De 19de eeuw in de Romeinse schilderkunst, tot eind december in de gemeentebibliotheek van Aprilia.

Russische kunst: ruim vijftig Russische kunstenaars met werk vanaf de jaren zestig. Tot en met 6 januari in Capannone Nervi, Latina.

Eerste expositie in Italië van de Spaanse schilder José María Sicilia. Tot en met 13 januari in Galleria Claudia Gianferrari, Milaan.

Tekeningen en schilderijen van de 84-jarige Chileense meester Sebastián Matta, uit de periode 1939 tot 1992, tot en met 15 januari in Galleria dell'Oca, Roma.

Tot en met 10 januari twee exposities in Rome van de daar wonende Spaanse schilder Pedro Cano: een 'reportage' van een reis door Zuid-Italië, de Griekse eilanden, het Midden-Oosten en India (Instituut Cervantes) en schilderijen van de Tiber (Galleria Giulia).

Foto-exposities: Eugene Smith (tot en met 28 januari in Galleria Civica, Padua) en Alberto Korda, foto's van Che Guevara en andere Cubaanse foto's 1920-1990 (tot en met 21 januari in Corsetto S. Agata 22, Brescia).

VERENIGDE STATEN

The National Gallery of Art in Washington (Fourth Street at Constitution Avenue) verlengt wegens groot succes de Vermeer-tentoonstelling tot en met 11 februari van het komend jaar. De expositie bevat 21 van de 35 werken van de Nederlandse meester.

Amerikaanse kunstliefhebbers krijgen evenmin maar geen genoeg van Vincent van Gogh. Nu weer een expositie van diens Nederlandse periode (1883-'85) bij Avanti (22 East 72nd Street). Laatste weekeinde.

Een ruim kunstaanbod in de honderdjarige openbare bibliotheek van New York. Met onder meer tot en met 20 april The Hand of the Poet, originele manuscripten van bekende dichters, variërend van John Donne tot Julia Alvarez.

Twintig objecten werden verzameld voor de expositie What Price Freedom?, met een afdruk van de Declaration of Independence. En ter opluistering van het eeuwfeest The Collecting Adventure, met meer dan 200 manuscripten, boeken, foto's en prenten. New York Public Library (Fifth Avenue ter hoogte van 42nd Street).

Art Et Industrie (52 Thompson Street) exposeert tot en met 22 december werken van Jim Cole, Michel Oka Doner, James Evanson, Laura Johnson, Richard Snyder en Carmen Spera.

City Speculations, een allegaartje van projecten, voorstellen en andere documentaires van kunstenaars, stedelijke planners en architecten in het Queens Museum of Art (New York City Building, Flushing Meadows, Corona Park). Tot en met 11 maart.

Met een goedkoop wegwerpcameraatje kun je veel doen. Zelfs een expositie samenstellen, zoals Beverly Brown deed. Stadslandschappen en portretten van dansers bij Photonica (141 Fifth Avenue, ter hoogte van 22nd Street). Tot en met 4 januari.

Tachtig maal de kunst van kussen, vereeuwigd door de fotografen Cartier-Bresson, Kertész, Weegee, Winogrand en anderen, tot en met 5 januari bij Richardson (560 Broadway).

A Drawing is een verrassende expositie met tekeningen van een achttal kunstenaars, onder wie Vik Muniz en Kara Walker. Tevens nieuwe sculpturen van Kirsi Mikkola in 'the project room'. Tot en met 22 december bij Bravin Post Lee (80 Mercer Street).

ZWITSERLAND

Op 16 december opent in Musee des Beaux-Arts in Bern een grote tentoonstelling met vroeg werk van Chagall, uit de periode 1907-1917. De werken zijn geleend uit de nalatenschap van Chagall en talrijke musea.

Een privéverzameling, aangevuld met grafisch werk van Picasso uit het Kupferstichkabinett Basel, wordt belicht op de tentoonstelling Pablo Picasso - Die illiustrierten Bücher in Kunstmuseum Basel. Van 17 december tot en met 10 maart.

Schilderijen en objecten van Max Bill in Galerie Jamileh Weber, Waldmannstrasse 6 in Zürich. Tot en met 2 maart (tussen 23 december en 15 januari is de galerie gesloten).

Meer over