kunst Nathaniel Mellors ***

Adembenemende rolverwisselingen en hilarische beelden

Alsof je door een post-apocalyptisch landschap wandelt. In het Amstelveense Cobra Museum getuigt een vijftal halfvergane hutten van hout, kippengaas en kranten, met koppen over doodslag en euro-ellende, van het failliet van de hedendaagse samenleving.

Het mooie is: het landschap stoot niet af, maar wekt verwondering. Want de smeulende puinhopen met hun antropomorfe vormen, hun aan en uit floepende licht, hun geruststellende pianoklanken en mysterieuze beelden, ogen tegelijk als oerplasma, waaruit nieuw leven opborrelt.

Welkom in de buitenaardse wereld die de Britse - in Amsterdam wonende - kunstenaar Nathaniel Mellors samen met zijn collega Chris Bloor heeft geschapen ter ere van het verkrijgen van de Cobra Kunstprijs Amstelveen. Eerder kregen Joost Conijn, Johannes Schwartz en Gijs Frieling deze tweejaarlijkse prijs, eigenzinnige kunstenaars, net als Mellors bekroond omdat ze 'innovatief' werken en het experiment zoeken.

Mellors (1974), naar Nederland gekomen voor de Rijksakademie van Beeldende Kunsten, geldt al een tijdje als wonderkind. Hij wordt bejubeld (en verguisd) vanwege zijn absurdistische filmcyclus Ourhouse en zijn sprekende poppen - deze zomer onder meer te zien op de Biënnale van Venetië.

Ourhouse gaat over de excentrieke familie Maddox-Wilson. In hun villa doemt een vreemdeling op, die eruit ziet als man, maar zich gedraagt als ding. De man eet achteloos boekenpagina's van oude beschavingen. Mellors verandert de verorberde woorden (althans, in de lange versie van de film) in beeldvisioenen.

De nu bestaande vierdelige filmcyclus lijkt in gruwel en satire op het werk van de Amerikaanse kunstenaar Paul McCarthy en in zijn deels onnavolgbare en eigenzinnige fantasie (vandaar de kritiek) op de Cremaster-filmcyclus van Matthew Barney.

Mellors houdt ervan om vaststaande categorieën door elkaar te klutsen en leeft zich wat dat betreft uit in de installatie in het Cobra Museum. Zoals in Ourhouse levende wezens en objecten stuivertje verwisselen, zo lijken uit de fotogrammen aan de muur bezielde figuren op te doemen. De papiermaché hutten zijn mens, dier en ding tegelijk.

Die voortdurende rolverwisseling en uitwisseling is op zichzelf adembenemend, maar gaat ook ten koste van de films, die als onderdeel van het geheel teveel een decorstuk worden en door hun hermontage tot overzichtelijke, kortdurende fragmenten aan diepgang hebben ingeboet.

Niet voor niets springt de nieuwste film van de cyclus, the Nest, er bovenuit. Die is los van de hutten in de ruimte geprojecteerd. Absurde gedachten worden afgewisseld met hilarische beelden, van een man die als plant wortelt in een pot of een erotisch aan een wenkbrauw likkende vrouw. Fantasie en realiteit lopen voortdurend in elkaar over. Hier mag de film gelukkig weer even de hoofdrol spelen en los komen van het geheel.

Wat in het Cobra Museum het meeste indruk maakt, is Nathaniel Mellors' pleidooi om de fantasie te redden uit de überrationele puinhopen van vandaag, en opnieuw te waarderen en te vereren als bron van kennis en avontuur.

Nathaniel Mellors, The Nest, t/m 4 maart 2012 in het Cobra Museum in Amstelveen cobra-museum.nl

undefined

Meer over